Οι ευκαιρίες που είδαν οι ξένοι επενδυτές

Τα βιβλία των προσφορών έκλεισαν. Η διαδικασία των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών στέφθηκε με επιτυχία και η νέα ημέρα που ξημερώνει για το τραπεζικό σύστημα στην Ελλάδα είναι εντελώς διαφορετική από τη χθεσινή.

Η έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης, πριν κλείσει το 2015, απέτρεψε κάθε ενδεχόμενο κίνδυνο για κούρεμα καταθέσεων καθώς από τις αρχές του 2016 τίθεται σε ισχύ κοινοτική οδηγία που αφήνει ακάλυπτες τις καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ.

Ωστόσο, αν και επιτυχής η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης, η «ψήφος εμπιστοσύνης» που έδωσαν οι ξένοι επενδυτές δεν είχε μόνο ακριβό τίμημα. Αλλαξε ριζικά και ολόκληρο τον τραπεζικό κλάδο, γεγονός που παραδέχονται τα στελέχη της χρηματοοικονομικής αγοράς, αφού όπως λένε οι μέχρι χθες ελληνικές τράπεζες άλλαξαν χέρια και μάλιστα με χαμηλό κόστος.

ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΠΤΩΣΗ. Η αβεβαιότητα που υπάρχει ακόμα για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας αλλά και η πίεση του χρόνου μέσα στον οποίο έπρεπε επιτυχώς να ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση οδήγησαν, όπως επισημαίνουν τραπεζικοί παράγοντες, σε αποτιμήσεις των ελληνικών τραπεζών ακόμα και τρεις φορές χαμηλότερα της τρέχουσας χρηματιστηριακής τους αξίας. Το discount (έκπτωση) με το οποίο αγοράστηκαν από τους ξένους επενδυτές οι μετοχές κυμάνθηκε από 90% έως και 98% επί της τρέχουσας χρηματιστηριακής αξίας τους, η οποία όλο το προηγούμενο διάστημα είχε υποστεί μεγάλη καθίζηση ενόψει της ανακεφαλαιοποίησης. Και αυτός ήταν ένας από τους λόγους που προσέλκυσε τους ξένους επενδυτές σε συνδυασμό με τις προοπτικές ανάκαμψης των τιμών των μετοχών όσο θα σταθεροποιείται η ελληνική οικονομία το επόμενο διάστημα.

ΤΑ ΝΕΑ ΜΕΤΟΧΟΛΟΓΙΑ. Αλλωστε αυτή τη φορά ως μεγάλο δέλεαρ για τους ξένους λειτούργησε και το γεγονός ότι απαίτησαν και θα αποκτήσουν θέσεις στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών, κάτι που κάνει τη συμμετοχή τους πιο ισχυρή και με λόγο στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. Ετσι, στις νέες συνθέσεις των μετοχολογίων διεθνείς επενδυτές αύξησαν τις συμμετοχές τους ή απέκτησαν θέσεις, περιορίζοντας παραδοσιακούς μετόχους των ελληνικών τραπεζών σε ελάχιστα ποσοστά.

Στην περίπτωση της Eurobank οι Fairfax Financial Holdings, WL Ross & Co, Brookfied και Highfields, θεσμικοί επενδυτές υψηλού κύρους όπως sovereign funds (κρατικά επενδυτικά ταμεία), ανάμεσά τους το Ταμείο Συντάξεων της Νορβηγίας, και θεσμικοί φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και Ανάπτυξη (EBRD) και το IFC, επενδυτικός βραχίονας της Παγκόσμιας Τράπεζας, περιλαμβάνονται στο νέο μετοχολόγιο της τράπεζας.

Σύμφωνα με τη διοίκηση της Eurobank, η συμμετοχή της Fairfax αυξήθηκε από το 12,5% στο 17%, ενώ από την υπερκάλυψη των 2 δισ. ευρώ 300 εκατ. ευρώ αφορούν και νέα κεφάλαια ελλήνων επενδυτών από τα πελατολόγια του corporate, του shipping, του private και του personal banking της τράπεζας.

Αντίστοιχα στο μετοχολόγιο της Alpha Βank: επενδυτικά funds όπως αυτά των Qatar, Paulson και Wellington που κατείχαν συμμετοχές διατήρησαν τις θέσεις τους, ενώ συμμετοχή έχει πλέον και η EBRD.

Συμμετοχές και στην ανακεφαλαιοποίηση των άλλων δύο τραπεζών, της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας Πειραιώς, απέκτησε επίσης η EBRD.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και Ανάπτυξη συμμετείχε με το συνολικό ποσό των 250 εκατ. ευρώ. Από τα κεφάλαια αυτά μετοχές αξίας 65 εκατ. ευρώ αφορούν τη συμμετοχή στην Alpha Bank, 65 εκατ. ευρώ στη Eurobank, 50 εκατ. ευρώ στην Εθνική Τράπεζα και 70 εκατ. ευρώ στην Τράπεζα Πειραιώς.

Οσο για τους έλληνες μικρομετόχους, αυτοί μετριούνται στις απώλειες της διαδικασίας καθώς δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν, με αποτέλεσμα την απομείωση των επενδύσεών τους. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση της Εθνικής Τράπεζας η οποία πραγματοποιεί και γι’ αυτούς δημόσια προσφορά έως τις 2 Δεκεμβρίου.

ΕΚΑΝΑΝ ΜΟΥΑΓΕΝ. Για αρκετούς όμως από τους ξένους επενδυτές που είχαν ήδη μετοχές στις τράπεζες από προηγούμενες συμμετοχές τους, η ανακεφαλαιοποίηση βοήθησε στο να μειώσουν τις απώλειες που κουβαλούσαν από το παρελθόν, όταν είχαν αγοράσει σε υψηλότερες τιμές.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος, «η ανακεφαλαιοποίηση αποτέλεσε ευκαιρία για μουαγέν». Αγοράζοντας σε τόσο χαμηλές τιμές μείωσαν την αρχική τιμή κτήσης των μετοχών τους, ελπίζοντας ότι στο μέλλον θα αποκτήσουν μεγαλύτερα κέρδη όταν η ελληνική οικονομία ανακάμψει.

Η νέα σελίδα για τις τράπεζες
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας στη Eurobank και στην Alpha Bank, δεδομένου ότι κατάφεραν να καλύψουν και το δυσμενές σενάριο, οι νέοι τους μέτοχοι ελέγχουν σχεδόν απόλυτα τις τράπεζες. Ακόμα όμως και στις περιπτώσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας Πειραιώς, η κάλυψη του βασικού σεναρίου σημαίνει ότι οι νέοι μέτοχοι κατέχουν πλειοψηφικό πακέτο, με το ποσοστό του ΤΧΣ να αναμένεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο όταν αποπληρωθούν και οι μετατρέψιμες ομολογίες (CoCo’s).
Ολα αυτά σημαίνουν ότι η νέα στρατηγική που αναμένεται να χαράξουν οι τράπεζες μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους, όπως εκτιμούν παράγοντες της τραπεζικής αγοράς, δεν θα θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν. Τα κριτήρια θα είναι πλέον μόνο ιδιωτικά και ανάλογα με τα συμφέροντά τους οι νέοι ιδιοκτήτες τους, που «παίζουν μπάλα» στο παγκόσμιο οικονομικό γήπεδο, θα κάνουν τις επιλογές τους με βάση το διεθνές περιβάλλον και τις προκλήσεις που κάθε φορά θα παρουσιάζονται.

Μικρότερη η επιβάρυνση στο χρέος
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής με τον τρόπο που έγινε και το αποτέλεσμα που είχε μείωσε σημαντικά το κόστος της ανακεφαλαιοποίησης με όφελος για το δημόσιο χρέος, αφού από τα 25 δισεκατομμύρια που αρχικά είχε υπολογιστεί ότι απαιτούνταν για τις τράπεζες πλέον το αναγκαίο ποσό δεν ξεπερνά τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα με τη μείωση της συμμετοχής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας μειώθηκε και ο δημόσιος χαρακτήρας των τραπεζών, αν και οι μετοχές του έχουν πια δικαίωμα ψήφου. Πλέον η συμμετοχή του ΤΧΣ κυμαίνεται από 33% έως και 4% από σχεδόν 67% έως 35,4% προ της έναρξης των book building, με αποτέλεσμα τον πρώτο λόγο να αποκτούν οι ξένοι επενδυτές.