Η Ελλάδα πριν από το 1821

^«Σχεδόν κάθε πέτρα, κάθε ακρωτήριο, κάθε ποτάμι στοιχειώνεται από τις σκιές των ένδοξων νεκρών». Με αυτόν τον τρόπο περιέγραφε τις εικόνες που συνάντησε μπροστά του ο άγγλος περιηγητής Εντουαρντ Ντόντγουελ στα ταξίδια του στην Ελλάδα στις αρχές του 19ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια των επισκέψεών του, συνολικής διάρκειας 14 μηνών (η πρώτη ήταν το 1801 και η δεύτερη το 1805), στην οθωμανική τότε επικράτεια, μαζί με τον ιταλό καλλιτέχνη Σιμόνε Πομάρντι αποτύπωσε τις εμπειρίες τους από την ελληνική ύπαιθρο σε σχεδόν χίλια έργα, ακουαρέλες με σκίτσα από νερομπογιά και γενικότερα σχέδια.

Κάποιους από αυτούς τους πίνακες μπορεί να τους απολαύσει το κοινό στην έκθεση «Greece enchanted Landscapes: Watercolours by Edward Dodwell and Simone Pomardi» που έως τις 15 Φεβρουαρίου 2016 φιλοξενείται στους χώρους της Βίλας Γκετί, του ομώνυμου μουσείου στην Καλιφόρνια. Για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτίθεται μια συλλογή από 44 πίνακες, ιδιοκτησίας του Ινστιτούτου Packard Humanities Institute. Τα έργα πλαισιώνονται από τέσσερις σχετικές φωτογραφίες από τα αρχεία του Μουσείου και άλλες έξι εικόνες από τους καταλόγους του Ινστιτούτου Getty Research Institute. Ο επιμελητής της έκθεσης Ντέιβιντ Σόντερς για τον λόγο αυτόν έστησε όλα τα εκθέματα ώστε παράλληλα να συνομιλούν με τα υπόλοιπα αντικείμενα των ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων που βρίσκονται στη Βίλα Γκετί.

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΑΘΗΝΑΣ. Ολα τα έργα παρουσιάζουν γραφικές εικόνες της ελληνικής γης με έντονα στοιχεία από το ένδοξο κλασικό παρελθόν της χώρας, ακόμα κι αν αυτά έρχονται σε αντίθεση με την πραγματικότητα και τις συνήθειες της οθωμανικής κατοχής. Σημαντικό κομμάτι της έκθεσης είναι μια σειρά από πανοράματα της Αθήνας, που αποτυπώνουν τα αρχαία μνημεία της πόλης με μεγάλη λεπτομέρεια. Προκειμένου να έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα στη σχεδίαση των σκηνών αυτών στα έργα τους, οι καλλιτέχνες χρησιμοποίησαν camera obsura, μία οπτική συσκευή της εποχής που προέβαλλε το είδωλο του περιβάλλοντος χώρου σε ένα χαρτί ώστε στη συνέχεια να ζωγραφιστεί και να παραχθεί μια εξαιρετικά ακριβής αναπαράσταση.

Οι εικόνες της Αθήνας περιλαμβάνουν πάντα λεπτομερή πανοραμικά στοιχεία και ακριβείς τοπογραφικές αναφορές, κάτι που ο Ντόντγουελ περιγράφει ως «απολαύσεις του παρόντος και αναμνήσεις του παρελθόντος». Μιας και στόχος του Αγγλου που είχε πάθος με τις ελληνικές αρχαιότητες ήταν «να μην αφήσει τίποτα απαρατήρητο», κατέγραψε όσα συνάντησε με σχέδια αλλά και αφήγηση στο δίτομο έργο του «A classical and topographical tour through Greece, during the years 1801, 1805 and 1806», που εκδόθηκε το 1819. Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι διαθέσιμο για δωρεάν ηλεκτρονικό ξεφύλλισμα στα αρχεία του Μουσείου Γκετί.