Διπλωματία στη σκιά του «ατυχήματος»

Αποκλιμάκωση. Αυτό είναι το σύνθημα – έκκληση που απηύθυναν χθες σε Αγκυρα και Μόσχα ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Φρανσουά Ολάντ κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Το ρωσοτουρκικό «ατύχημα» υπονόμευσε την προσπάθεια του γάλλου προέδρου να σχηματιστεί αρραγές μέτωπο κατά του Ισλαμικού Κράτους, το οποίο θα περιλαμβάνει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στην κρίση της Συρίας. «Το Ισλαμικό Κράτος αποτελεί σοβαρή απειλή για όλους μας» υπενθύμισε ο αμερικανός πρόεδρος έχοντας δίπλα του τον γάλλο ομόλογό του. Είπε ακόμη ότι η συμμαχία των 65 κρατών πρέπει να κάνει περισσότερα για να διαλύσει μια οργάνωση, η οποία έχει καταλάβει μεγάλο μέρος της Συρίας και του Ιράκ. Ο Ολάντ, από την πλευρά του, έστειλε το δικό του μήνυμα στη Μόσχα. Η Ρωσία, είπε, πρέπει να πλήξει στρατιωτικά το Ισλαμικό Κράτος και να στηρίξει την πολιτική μετάβαση στη Συρία αν επιθυμεί να διαδραματίσει εποικοδομητικό ρόλο στην κρίση. Παράλληλα ο Ολάντ συντάχθηκε με την άποψη του Ομπάμα ότι ο Μπασάρ αλ Ασαντ, ο σύρος πρόεδρος που έχει τη στήριξη της Μόσχας, δεν έχει θέση σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας.

Οι δηλώσεις αυτές όπως και το γεγονός ότι η εκστρατεία του γάλλου προέδρου άρχισε στη σκιά της κατάρριψης του ρωσικού αεροσκάφους από τους Τούρκους καταδεικνύει και τις δυσκολίες του συνολικού εγχειρήματος. Ο Φρανσουά Ολάντ υποδέχεται σήμερα για ένα ανεπίσημο δείπνο στο Ελιζέ την Ανγκελα Μέρκελ, η οποία αναμένεται να επαναλάβει τις επιφυλάξεις της απέναντι σε μια στρατιωτική επιχείρηση ευρείας κλίμακας που θα συμπεριλαμβάνει τη Γερμανία, ενώ αύριο θα συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο για μια συνομιλία που υπό το πρίσμα των χθεσινών εξελίξεων κρίνεται αποφασιστικής σημασίας. Ο διακηρυγμένος στόχος του γάλλου προέδρου είναι «η ενεργοποίηση και ενίσχυση όλων των εργαλείων, διπλωματικών, στρατιωτικών και πολιτικών στη μάχη εναντίον του Ισλαμικού Κράτους». Στη φιλοδοξία του στόχου αποτυπώνεται και το μέτρο του εγχειρήματος. Η πρόθεση του γάλλου προέδρου να φέρει πιο κοντά Ουάσιγκτον και Μόσχα είχε τον χαρακτήρα άθλου ακόμη και πριν από το ρωσοτουρκικό επεισόδιο. Και η δήλωση του Μπαράκ Ομπάμα χθες ότι η Τουρκία έχει κάθε δικαίωμα, όπως έχει κάθε χώρα, να υπερασπιστεί το έδαφός της και τον εναέριο χώρο της, δεν πρέπει να ακούστηκε πολύ ευχάριστα στο Κρεμλίνο.

Η ΜΟΝΗ ΣΤΑΘΕΡΑ. Υπό αυτές τις συνθήκες, η γαλλοαμερικανική σύμπνοια είναι η μόνη σταθερά σε ένα ρευστό περιβάλλον. Ο αμερικανός πρόεδρος δεσμεύτηκε να συνεργαστεί με τη Γαλλία και τους λοιπούς συμμάχους προκειμένου να ενταθεί η εκστρατεία εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα δειλιάσουν απέναντι στο νέο κύμα της ισλαμικής τρομοκρατίας. Στις ίδιες δηλώσεις του, ωστόσο, ανέφερε ότι η Ρωσία συμπεριφέρεται ως ξένο σώμα σε σχέση με τα λοιπά κράτη που μάχονται το χαλιφάτο. Είπε ακόμη ότι η κατάρριψη του αεροσκάφους υπογραμμίζει «το συνεχιζόμενο πρόβλημα» που υπάρχει με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας στη Συρία. Πώς θα πάψει η Ρωσία να αποτελεί ξένο σώμα; Αν επικεντρώσει τη στρατιωτική της δράση στο Ισλαμικό Κράτος. Αυτό είναι και το μήνυμα που θα μεταφέρει ο Φρανσουά Ολάντ στο Κρεμλίνο. «Δεν θέλουμε να αποκλείσουμε κανέναν» είπε ο γάλλος πρόεδρος, έχοντας προφανώς επίγνωση του γεγονότος ότι η αποστολή του έγινε από χθες ακόμη πιο δύσκολη.