Δαμάζοντας τα «Κύματα»

Ανάμεσα στο ομαδικό και το ατομικό, στην παρέα και τη μοναχικότητα, οι ήρωες των «Κυμάτων» προσπαθούν να βρουν νόημα στην εξερεύνηση της ζωής. Η Βιρτζίνια Γουλφ έγραψε το έργο σε μια περίοδο μεγάλης αναταραχής στην Αγγλία και την Ευρώπη, κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης του 1929. Ωστόσο, η συγγραφέας με την πληγιασμένη – κακοποιημένη – σεξουαλικότητα δεν ασχολείται με τα κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής. «Την ενδιαφέρει πολύ περισσότερο να καταλάβει τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης» λέει στο «Νσυν» ο Δημήτρης Καραντζάς, ο οποίος σκηνοθετεί έξι ηθοποιούς στην ομότιτλη παράσταση στην Εφηβική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών.

Οι ηθοποιοί υποδύονται έξι φίλους σε μια περιπετειώδη διαδρομή ενηλικίωσης από τα σχολικά χρόνια ώς τη δύση της ζωής τους και κατά κάποιον τρόπο αποτελούν έξι διαφορετικές πλευρές της ίδιας της συγγραφέως. Ισως και των φίλων της από την περίφημη Ομάδα του Μπλούμσμπερι (Bloomsbury Group) – ανάμεσά τους οι Τ.Σ. Ελιοτ, Αλντους Χάξλεϊ, Μπέρτραντ Ράσελ καθώς και ο σύζυγός της Λέναρντ Γουλφ, που «διεύρυνε τα ενδιαφέροντά της και προστάτεψε, σαν φύλακας – άγγελος, την πνευματική της υγεία».

«Στέκεται στις πιο κρυφές περιοχές του μυαλού, στην αποδοχή του άλλου και στο πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει η φύση. Αν μπορώ να καταλάβω τον λόγο που έγραψε “Τα κύματα”, θα ήταν μια προσπάθεια συμφιλίωσης και συνάντησης όλων των διαφορετικών φωνών που μπορεί να άκουγε ή να ένιωθε η ίδια σε ένα κείμενο. Σαν όλες αυτές οι πτυχές να ενυπάρχουν στη Γουλφ και να καταλήγουν στην ερωταπόκριση ενός από τους χαρακτήρες: “Ποιος είμαι;”. Ο ίδιος δεν ξέρει αν είναι άνδρας ή γυναίκα, ο τάδε ή η δείνα από όλα τα πρόσωπα που συναντάμε. Είναι σαν να λέει ότι η επαφή του ενός με τον άλλον είναι τόσο αλλόκοτη που ενυπάρχουν μέσα μας όλες αυτές οι φωνές που ακούσαμε πριν».

«ΤΡΟΜΕΡΗ ΒΙΑ». Το κείμενο διακόπτουν σε απίθανα και μη αναμενόμενα σημεία οι περιγραφές της ατμόσφαιρας, όπως η φράση «Ο ήλιος δεν είχε ακόμα ανατείλει. Δεν ξεχώριζαν θάλασσα κι ουρανός, μόνο που η θάλασσα ήταν ελαφρά ρυτιδωμένη, σαν πανί ζαρωμένο». «Σε αυτές τις σκηνές υπάρχει τρομερή βία», συνεχίζει ο σκηνοθέτης, «αυτό που συμβαίνει καθημερινά στη φύση είναι σαν μια ολόκληρη διαδρομή του ανθρώπου, μια προσπάθεια να σηκωθεί σιγά σιγά, να αντιμετωπίσει αυτό που βλέπει, τη βιαιότητα και στο τέλος να συμφιλιωθεί. Αυτό που θεωρώ ότι στην ουσία κρύβει όλη η προσπάθειά της είναι η τελευταία κουβέντα του έργου: “Τα κύματα έσπαγαν στην αμμουδιά”. Τι σημαίνει αυτό; Οτι πρέπει απλώς να δεχτείς πως ό,τι και γίνει αυτό θα συμβαίνει παντοτινά. Ο φυσικός χρόνος ζωής θα συνεχιστεί ερήμην σου, χωρίς τραγικότητα – σαν μια διαπίστωση ότι ίσως δεν ισχύουν οι προηγούμενες ανησυχίες σου».

INFO
«Τα κύματα» στην Εφηβική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών (Λ. Συγγρού 107, τηλ. 210-9005.800). Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς. Παίζουν: Ευδοξία Ανδρουλιδάκη, Γιώργος Βουρδαμής – Μαυρογένης, Ιωάννα Πιατά, Ελίνα Ρίζου, Μιχάλης Σαράντης, Αινείας Τσαμάτης.