«Τον ξέραμε τον έναν, γιατί δούλευε εδώ»

Η Ρι ντι Παρνάς, στις Βρυξέλλες, είναι ένας μικρός δρόμος σε μικρή απόσταση από το Ευρωκοινοβούλιο. Κάποτε ήταν η οδός των οίκων ανοχής, αλλά από αυτό το ροζ παρελθόν δεν έχουν απομείνει σήμερα παρά μόνο το Στουντιό Παρνάς και το Στουντιό Eντίμ. Στην ίδια πλευρά του δρόμου βρίσκονται ένα μικρό ξενοδοχείο, το Οτέλ ντι Παρλεμάν, καθώς και ένα τουρκικό κεμπαπτζίδικο. Στην άλλη πλευρά, δεσπόζει το ξενοδοχείο Ρενεσάνς. Λίγα μέτρα πριν από το κτίριο του ξενοδοχείου στεγάζεται ένα ελληνικό εστιατόριο που λειτουργεί και ως ντελικατέσεν.
Αυτή η μικρή γειτονιά στην περιοχή Ιξέλ των Βρυξελλών ήταν μέχρι την περασμένη εβδομάδα ένα κράμα πολυπολιτισμικότητας και κοσμοπολιτισμού. Τη γεύση πολυπολιτισμικότητας εξασφάλιζαν οι τούρκοι ιδιοκτήτες του κεμπαπτζίδικου που αρνούνται να σερβίρουν αλκοόλ, ούτε καν μπίρα, ενώ την εσάνς κοσμοπολιτισμού οι πελάτες του πολυτελούς Ρενεσάνς. Μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι όμως, η ατμόσφαιρα στη Ρι ντι Παρνάς είναι κάπως διαφορετική. Οι Βρυξέλλες δεν είναι πια μόνο η πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εγινε και η άτυπη πρωτεύουσα της ισλαμικής τρομοκρατίας στην Ευρώπη. «Ολοι οι οδηγοί ταξί της περιοχής γνώριζαν τον έναν από τους τρομοκράτες γιατί δούλευε εδώ στο Ιξέλ» μου λέει η ρεσεψιονίστ του Οτέλ ντι Παρλεμάν. Επειτα, αναφέρεται σε κάποιον άλλον που είχε ένα μπαρ και του το έκλεισε η αστυνομία επειδή έκανε διακίνηση ναρκωτικών. «Γι’ αυτό έγινε τζιχαντιστής» προσθέτει πριν να δηλώσει καχύποπτη για το γεγονός ότι η βελγική αστυνομία άφηνε τόσο καιρό τους τρομοκράτες να κυκλοφορούν ελεύθεροι.

Η βελγική αστυνομία δεν εμπνέει ακριβώς εμπιστοσύνη. Και, πάντως, είναι άφαντη στο μετρό, τους δρόμους, το Εσπάς Λεοπόλντ – τον ανοικτό χώρο έξω από το Ευρωκοινοβούλιο. Η ατμόσφαιρα είναι διαφορετική, αλλά συγχρόνως επικρατεί ένα είδος γενικής αταραξίας, την οποία διακόπτουν οι σειρήνες των περιπολικών που περνάνε αραιά και πού ή η σπάνια θέα ενός ζεύγους στρατιωτών που φυλάνε κάποιο δημόσιο κτίριο. Στον χώρο του Ευρωκοινοβουλίου πάντως η στολή παραλλαγής είναι απούσα. Και αν θυμίζει κάτι τα τρομοκρατικά χτυπήματα στο Παρίσι, αυτό είναι τα πιο αυστηρά μέτρα στην είσοδο απ’ όπου παραλαμβάνουν οι δημοσιογράφοι τις διαπιστεύσεις τους.

Αλλά η ισπανίδα υπάλληλος που εκτελεί χρέη «πόρτας» δεν φαίνεται να πιστεύει ότι σε λίγο θα εμφανιστεί μπροστά της ο επόμενος επίδοξος τρομοκράτης που θα ανοίξει το μπουφάν του φωνάζοντας «Αλλάχου Ακμπαρ». Αντίθετα, συμφωνεί και σχεδόν ζητάει συγγνώμη όταν κάποιοι δημοσιογράφοι από τους περίπου 60 που συνωστίζονται στην είσοδο διαμαρτύρονται ότι τα μέτρα είναι υπερβολικά. Δεν είναι ο φόβος που κατευθύνει τις κινήσεις της, αλλά η καρτερικότητα. Και η αίσθηση όταν περάσεις τον έλεγχο είναι ότι, παρά τα γεγονότα, ο ναός της ευρωπαϊκής δημοκρατίας κινείται με αυτό που ο Χέλμουτ Σμιτ όριζε ως σωστό ρυθμό της δημοκρατίας: τον ρυθμό της χελώνας.

Η αλήθεια είναι ότι το Μόλενμπικ, το προάστιο των Βρυξελλών που ο υπόλοιπος κόσμος έμαθε ξαφνικά ότι είναι άντρο των τζιχαντιστών, μοιάζει να βρίσκεται πολύ μακριά. Ενας συνάδελφος που ζει χρόνια στις  Βρυξέλλες μού επισημαίνει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. «Στο Μόλενμπικ», εξηγεί, «μπορείς να δεις μερικές πολύ ωραίες κατοικίες που χτίστηκαν πρόσφατα. Οταν όμως η περιοχή άρχισε να μετατρέπεται σε μουσουλμανικό γκέτο η οικοδομική δραστηριότητα σταμάτησε καθώς η αξία των νεόδμητων κατοικιών έπεσε κατακόρυφα. Κι έτσι, έμειναν μερικά ωραία σπίτια να θυμίζουν τις οικιστικές φιλοδοξίες εκείνης της εποχής».

Μου τα λέει όλα αυτά ενώ καθόμαστε σε ένα μπαρ κοντά στην Πορτ ντι Ναμίρ. Η ώρα είναι περίπου έντεκα το βράδυ και ο κόσμος είναι σχετικά λίγος. Δεν είναι και περίεργο, οι Βρυξέλλες δεν φημίζονταν ποτέ για τη νυχτερινή τους ζωή. Το προηγούμενο βράδυ, πάντως, η ατμόσφαιρα στην παμπ Fat Boy’s, στην πλας Λιξεμπούρ, ήταν εμφανώς πιο ζωηρή. Ο ιδιοκτήτης – μπάρμαν, ένας εύσωμος Ιρλανδός γύρω στα 55, φοράει  βερμούδα και κοντομάνικη μπλούζα. Είναι βλοσυρός σε αντίθεση με τον αφρικανικής καταγωγής βοηθό του που δείχνει να διασκεδάζει τις νύχτες του πίσω από την μπάρα. Και έχει συντονίσει τις οθόνες πλάσμα του μαγαζιού του στον αγώνα της Ιρλανδίας με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη για τα προκριματικά του Euro.

Στο Αννόβερο, την ίδια ώρα, ματαιωνόταν ο αγώνας της Γερμανίας με την Ολλανδία από τον φόβο ενός νέου τρομοκρατικού χτυπήματος και στο Γουέμπλεϊ, στον αγώνα της Αγγλίας με τη Γαλλία, οι άγγλοι φίλαθλοι τραγουδούσαν τη «Μασσαλιώτιδα». Αλλά οι θαμώνες του Fat Boy’s έπιναν χαλαρά την μπίρα τους. Και κάποιοι από αυτούς δεν ξεκόλλαγαν το βλέμμα τους από την οθόνη λες και περίμεναν τα δύο γκολ του Ουόλτερς που εξασφάλισαν στην ομάδα τους την πρόκριση.  

Βαριά και πολύτιμη σιωπή
Η τελετή στο Ευρωκοινοβούλιο για τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης στο Παρίσι άνοιξε με δυο λόγια του Μάρτιν Σουλτς. Μετά τη σύντομη ομιλία του προέδρου, η αίθουσα πλημμύρισε από τους ήχους του βιολιού της Βλαντισλάβα Λουτσένκο που εκτέλεσε ένα Αντάτζιο του Μπαχ. Κι έπειτα από τους στίχους της «Μασσαλιώτιδας», προτού ακολουθήσει ένα λεπτό βαριάς και πολύτιμης σιωπής