Συγγραφέας σε ρόλο γερακιού

Σήμερα θα ασχοληθούμε με λέξεις που αρχίζουν από πι.

Πολυπολιτισμικότητα. Θεωρητικά, πρόκειται για τη συνύπαρξη των πολιτισμών, για την πραγματικότητα δηλαδή των σύγχρονων ανοιχτών κοινωνιών. Ταυτίστηκε όμως με το υποτιθέμενο δικαίωμα των μεταναστών να μεταφέρουν τις συνήθειες, τις παραδόσεις και τα ήθη τους στις ευρωπαϊκές χώρες όπου ζουν.

Πολιτική ορθότητα. Κίνημα που ξεκίνησε με στόχο να προστατεύσει τα θύματα των λεκτικών διακρίσεων, αλλά κατέληξε να αποτελέσει έναν αστυφύλακα της έκφρασης, της δημοσίευσης, ακόμη και της σκέψης.

Πρόκληση. Μπορεί να είναι κάτι αιρετικό, ευφυές, ανατρεπτικό, που σπάει τη ρουτίνα. Μπορεί και να αποσκοπεί στην προβολή, στη δημοσιότητα, να είναι πρόκληση για την πρόκληση.

Η Σώτη Τριανταφύλλου δεν είναι μια γυναίκα που περνά απαρατήρητη. Τις προκλήσεις πάντα τις αγαπούσε. Και μισούσε την πολιτική ορθότητα. Την πρώτη φορά που εμφανίστηκε στην τηλεόραση, σε μια εκπομπή του Βασίλη Βασιλικού όπου οι καλεσμένοι συγγραφείς αντάλλασσαν πάντα φιλοφρονήσεις και επαίνους, δεν δίστασε να εκφραστεί αρνητικά για το βιβλίο ενός εξ αυτών. Κόρη αριστερών, δεν διστάζει χρόνια τώρα να ασκεί έντονη κριτική στην ελληνική Αριστερά. Πριν από δύο χρόνια τάχθηκε εναντίον των γάμων των ομοφυλοφίλων, διερωτώμενη γιατί η εξομοίωση πρέπει να θεωρείται πρόοδος. Λογικό είναι λοιπόν να έχει φανατικούς φίλους και φανατικούς εχθρούς. Την έχουν απειλήσει, της έχουν πει ότι «θα την πάθει σαν την Κούνεβα, αλλά από αριστερά». Τον Νοέμβριο του 2009, κατά την παρουσίαση του βιβλίου της «Ο χρόνος πάλι» στα Εξάρχεια, δέχθηκε επίθεση από αντιεξουσιαστές, που της πέταξαν αβγά και απαίτησαν την αποχώρησή της από την αίθουσα.

Εκείνη όμως δεν τους έκανε τη χάρη. Και συνέχισε να μιλά. Και να γράφει βιβλία. Και να κάνει ακόμη πιο δύσκολα πράγματα, όπως να διδάσκει Αγγλικά σε υποβαθμισμένα σχολεία του Μπρονξ. Και να προκαλεί. Η παγίδα της «πρόκλησης για την πρόκληση» βρισκόταν συνεχώς μπροστά της. Στο τέλος έπεσε μέσα. Ο πειρασμός ήταν, φαίνεται, μεγάλος: το μακελειό του Παρισιού συνέπεσε με την κυκλοφορία του τελευταίου της βιβλίου, που έχει αντικείμενο τον πλουραλισμό, την πολυπολιτισμικότητα και την ανοιχτή κοινωνία. Βρήκε λοιπόν την ευκαιρία να στηρίξει την άποψή της ότι η πολυπολιτισμικότητα είναι μια πρακτική κατακερματισμού και εξασθένησης των δημοκρατικών θεσμών. Το πρόβλημα όμως είναι ότι πασπάλισε το εγχείρημα με ανιστόρητες παρατηρήσεις, που σε μια συγκυρία όπως η σημερινή μπορεί να αποκτήσουν εμπρηστικό χαρακτήρα.

Κάθε φορά που γίνεται μια τρομοκρατική επίθεση από ισλαμιστές, όλοι οι πολιτικοί ηγέτες και όλοι οι διανοούμενοι σπεύδουν να διαψεύσουν ότι διεξάγεται ένας πόλεμος πολιτισμών και να επισημάνουν ότι οι μουσουλμάνοι αποτελούν στόχο τόσο των τζιχαντιστών όσο και των ακροδεξιών. Αλλά η Σώτη ανήκει στη μειοψηφία, πάντα στη μειοψηφία, με κάθε τρόπο στη μειοψηφία. «Οσα υφιστάμεθα από τους ισλαμιστές», έγραψε στο «Athens Voice» λίγες ώρες μετά το μακελειό στο Παρίσι, «οφείλονται στην πολεμοχαρή και φθονερή φύση του Iσλάμ, το οποίο δεν είναι μια θρησκεία σαν τις άλλες, είναι ένα πολιτικό πρόγραμμα, μια ιδεολογία εκβαρβαρισμού». Συγχέει έτσι με μια ελαφρότητα που δεν της ταιριάζει μια θρησκεία (το Ισλάμ) με μια ιδεολογία (τον ισλαμισμό). Ώς και τον Μάρκο Πόλο επικαλείται (εσφαλμένα!), σύμφωνα με τον οποίο «φανατικός μουσουλμάνος είναι αυτός που σου κόβει το κεφάλι, ενώ μετριοπαθής είναι εκείνος που σε κρατάει για να σου κόψουν το κεφάλι».

Μια αρχοντική γαλλίδα μεσήλικη, υπό το κράτος ακόμη του σοκ από τις σφαγές, δηλώνει στη γαλλική τηλεόραση ότι αισθάνεται αδελφικά αισθήματα απέναντι στα πέντε εκατομμύρια μουσουλμάνους που ζουν ειρηνικά και αρμονικά στη χώρα της. Ενας μουσουλμάνος στέκεται στην Place de la République, καλεί τους περαστικούς να τον αγκαλιάσουν αν τον εμπιστεύονται κι εκείνοι ανταποκρίνονται μαζικά. Ολοι οι θρησκευτικοί ηγέτες των μουσουλμάνων καταδικάζουν με αποτροπιασμό τα εγκλήματα των τζιχαντιστών. Αλλά η Σώτη έχει βάλει όρους. Μόνο αν διαδηλώσουν οι μετριοπαθείς, στηρίζοντας «τη δυτική δημοκρατία που τους προστατεύει και τους ταΐζει», θα αποφύγουν τον στιγματισμό. Μα και να θέλουν, δεν μπορούν. Η χθεσινή συγκέντρωσή τους μπροστά στο Μεγάλο Τέμενος του Παρισιού ματαιώθηκε για λόγους ασφαλείας. Αραγε θα τους δώσει η συγγραφέας μια δεύτερη ευκαιρία;

 Θα μπορούσα κι εγώ να γίνω προκλητικός. Θα μπορούσα να υποστηρίξω ότι αν αύριο οι χρυσαυγίτες κακοποιήσουν έναν πρόσφυγα, η Σώτη Τριανταφύλλου θα είναι ο ηθικός αυτουργός. Αλλά θα ήμουν άδικος, γιατί οι χρυσαυγίτες τη μισούν περισσότερο κι από τους πρόσφυγες. Οπως τη μισούν και όλοι εκείνοι που αναρτούν εμετικά μηνύματα στα social media κάθε φορά που τολμά να μιλήσει.

Το επίμαχο άρθρο έχει τίτλο «Rock and roll will never die». Κι όσοι γνωρίζουν τη συντάκτριά του έχουν να λένε ότι είναι μια γυναίκα που χορεύει συγκλονιστικά ροκ εν ρολ, μέχρι πρόσφατα φορούσε κομμένα γάντια και διχτυωτά καλσόν και το καλοκαίρι κολυμπά ινκόγκνιτο στην πισίνα μεγάλου ξενοδοχείου της Αθήνας φορώντας μαύρα γυαλιά και καπέλο. «Ορισμένοι αισθάνονται κατατρεγμένοι, εγώ δεν είμαι», είχε πει πριν από μερικά χρόνια στα «ΝΕΑ». Δύσκολα θα περίμενε λοιπόν κανείς από μια τέτοια κοσμοπολίτισσα, που μοιράζει τη ζωή της ανάμεσα στην Ελλάδα, τη Γαλλία και την Αμερική, να υποστηρίξει θεωρίες που ούτε ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος δεν είχε τολμήσει να υποστηρίξει. Εγώ θα μείνω στο βιβλίο της «Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης», που ρούφηξα σε λίγες ώρες. Και θα περιμένω καλύτερες μέρες. Αλλωστε τους ίδιους εχθρούς έχουμε.