Ο σούπερ Μάριο των φτωχών υλικών

«Μη φανταστείτε ότι δεν προσέξαμε και είχαμε ατύχημα. Ετσι ήταν εξαρχής η ιδέα για αυτό το γυάλινο ιγκλού. Ενα μικρό κομμάτι του να είναι θρυμματισμένο στο πάτωμα, ένδειξη του εύθραυστου που επικρατεί στη ζωή και στη φύση» λέει ο Πάολο Κολόμπο, ο ιταλός επιμελητής με τα πολύ καλά ελληνικά, που τώρα βάζει την υπογραφή του στην πρώτη μουσειακή παρουσίαση εν Ελλάδι έργων τού σπουδαίου της Arte Povera (της φτωχής τέχνης που γίνεται από ταπεινά υλικά) Μάριο Μερτζ.

Και μπορεί τούτο το διάφανο ιγκλού με το ξερόκλαδο που αναδύεται από μέσα του να είναι το μοναδικό από τα 37 της έκθεσης που διοργανώνει ο Οργανισμός Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ σε συνεργασία με το Ιδρυμα Μερτζ, παρά το γεγονός ότι αυτές οι καμπυλωτές φόρμες – καταφύγια είναι από τις πιο χαρακτηριστικές στο έργο του ιταλού καλλιτέχνη. Ομως η περιήγηση στις αίθουσες του Μεγάρου Σταθάτου (Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης) όπου φιλοξενείται η έκθεση μας δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψουμε τη σχέση του δημιουργού με τις λέξεις και τους αριθμούς, να καταλάβουμε τον τρόπο που σκεφτόταν και να κατανοήσουμε τους τρεις πυλώνες της δουλειάς του: τη φύση, τους ανθρώπους και τους αριθμούς.

Το μυστικό όμως ανάμεσα στις θημωνιές από λυγαριές, στις χρωματιστές σαύρες που σέρνονται στους τοίχους, στα σαλιγκάρια που έχουν αντικαταστήσει τη μύτη των περίεργων μορφών – τις οποίες σχεδίαζε χωρίς να σηκώσει το μολύβι από το χαρτί -, στην εμμονή του με την Ακολουθία Φιμπονάτσι (στην οποία κάθε αριθμός είναι το άθροισμα των δύο προηγουμένων), στα πορφυρά λιοντάρια και στα συνθήματα γραμμένα κι αυτά ως μονοκοντυλιές με νέον «είναι ότι τα έργα αυτά δίνουν απαντήσεις εκεί που η πολιτική πλέον δεν μπορεί να δώσει» εκτιμά η διευθύντρια του ΝΕΟΝ Ελίνα Κουντούρη.

Και ποιος μπορεί αλήθεια να αρνηθεί την πολιτική διάσταση που έχουν οι ελευθερίες όπως τις ονειρεύτηκε ο καλλιτέχνης, ο οποίος βρέθηκε στη φυλακή για την αντιφασιστική του δράση, όπως μαθαίνουμε και από το περιεκτικό τετράλεπτο εισαγωγικό βίντεο; Ελευθερίες που έβαλε στο χαρτί – σημειώσεις οι οποίες για πρώτη φορά εκτίθενται στο κοινό – και ο Πάολο Κολόμπο επέλεξε να απλώσει και στους τοίχους: «Ελευθερία να δώσεις κάτι σε κάποιον. Ελευθερία να έχεις τρεις αντίθετες ιδέες. Ελευθερία να μην είσαι ηθικολόγος σε αντίξοες συνθήκες». Και μήπως δεν είναι πολιτική τοποθέτηση η επιγραφή με νέον «Ζωγράφος από την Αφρική», εκφράζοντας έτσι την απορία του που σε καμία διεθνή έκθεση δεν συναντούσε έργα καλλιτεχνών από την Αφρική;