Ο ρωσικός σκορπιός και ο αμερικανικός βούβαλος
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν γιόρτασε την περασμένη Τετάρτη τα γενέθλιά του και τους ρωσικούς βομβαρδισμούς στη Συρία παίζοντας χόκεϊ επί πάγου. Και ως παίκτης, στον πάγο ή στη διεθνή σκηνή, κερδίζει τις εντυπώσεις – τουλάχιστον μέχρι στιγμής
Εδώ και μερικές ημέρες οι ρώσοι τηλεθεατές παρακολουθούν στους τηλεοπτικούς τους δέκτες ένα θέαμα που θυμίζει πολεμική υπερπαραγωγή του Χόλιγουντ: είναι οι επιχειρήσεις των ρωσικών μαχητικών στη Συρία που ως τηλεοπτικό θέαμα έχουν γίνει εξαιρετικά δημοφιλείς. Γιατί να μην παρακολουθήσει κανείς από την ασφάλεια του σπιτιού του έναν βομβαρδισμό από μια κάμερα που έχει τοποθετηθεί στο πιλοτήριο ενός μαχητικού και αεροσκάφη να μουγκρίζουν καθώς απογειώνονται; Στο σόου συμμετέχουν ακόμη και μετεωρολόγοι που ενημερώνουν το κοινό για τις καιρικές συνθήκες στον ουρανό της Συρίας.
Το προπαγανδιστικό αποτέλεσμα είναι κάτι παραπάνω από εμφανές. Πριν από δύο εβδομάδες μόνο το 18% των Ρώσων τασσόταν υπέρ της στρατιωτικής επέμβασης στη Συρία. Το ποσοστό αυτό έχει εκτοξευθεί σήμερα στο 46%. Αν και σε κάποιους επανέρχονται οι μνήμες τής ήττας στο Αφγανιστάν, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κερδίζει τη μάχη της κοινής γνώμης στη Ρωσία, όπως κερδίζει και τη μάχη των εντυπώσεων απέναντι σε μια αμήχανη Αμερική. Ποιος είναι όμως ο στόχος του;
Η συμπεριφορά της Ρωσίας στη Συρία, παρατηρεί ο «Εκόνομιστ», θυμίζει τον αισώπειο μύθο του σκορπιού, ο οποίος υπόσχεται στον βάτραχο, που τον κουβαλά στην πλάτη του για να τον βοηθήσει να περάσει ένα ποτάμι, ότι δεν θα τον τσιμπήσει. Τελικά, όμως, τσιμπάει τον δυστυχή βάτραχο επειδή απλώς «αυτή είναι η φύση του». Ο κατάλογος των χωρών που έχει τσιμπήσει η Ρωσία μεγαλώνει συνεχώς. Αυτή τη φορά ήταν η σειρά της Τουρκίας να διαμαρτυρηθεί με αφορμή την παραβίαση του εναέριου χώρου της από ρωσικά μαχητικά.
Ηταν ο στόχος του Κρεμλίνου άλλη μια πρόκληση; Σύμφωνα με το βρετανικό περιοδικό, όποιος απαντά καταφατικά κάνει λάθος. Ο πραγματικός στόχος βρίσκεται στον αντίποδα. Ο Πούτιν δεν θέλει να βαθύνει το χάσμα που τον χωρίζει από τη Δύση, αλλά να εξαναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναγνωρίσουν τη Ρωσία ως ισότιμο εταίρο. Ο ρώσος πρόεδρος πιστεύει ότι με αυτόν τον τρόπο θα βγάλει τη χώρα του από την απομόνωση στην οποία την έβαλε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Η ρωσική εμπλοκή στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους αποφασίστηκε πρωτίστως για να δημιουργηθεί ένα κοινό έδαφος ανάμεσα στη Μόσχα και την Ουάσιγκτον. Η στήριξη του σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ έπεται.
Η ρωσική δραστηριότητα, ωστόσο, προκαλεί νευρικότητα στην αμερικανική πρωτεύουσα. Πριν από λίγους μήνες ο Μπαράκ Ομπάμα είχε πει ότι η στρατηγική του Λευκού Οίκου σε κρίσεις όπως είναι αυτή της Συρίας συμπυκνώνεται σε δύο λέξεις – «υπομονή κι επιμονή». Με τα ρωσικά μαχητικά όμως να σκίζουν τον ουρανό της Συρίας, η στρατηγική αυτή μοιάζει σε πολλούς στην Ουάσιγκτον με παράλυση. Ο αμερικανός πρόεδρος, πάντως, δείχνει να επιλέγει τη στάση αναμονής. Οπως σημειώνουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», ο Ομπάμα έχει καταστήσει σαφές ότι σε αυτή τη φάση πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία μια κλιμάκωση με τους Ρώσους. Απόλυτη προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι να αποφευχθεί μια ρωσοαμερικανική σύγκρουση από ατύχημα στους ουρανούς της Συρίας – έστω κι αν χρειαστεί ο αμερικανικός βούβαλος να υπομείνει μερικά τσιμπήματα του ρωσικού σκορπιού.
Ψωμί και προπαγάνδα
«Μας ταΐζουν προπαγάνδα», δηλώνει η Ταμάρα Βασίλιεβα, συνταξιούχος που ζει σε μια μικρή πόλη της Βόρειας Ρωσίας. «Αλλά δεν μπορείς να αλείψεις την προπαγάνδα σε ένα κομμάτι ψωμί» προσθέτει