Συρία, το νέο θέατρο του Ψυχρού Πολέμου

Μέχρι τώρα μιλούσαμε για τον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας. Πλέον μπορούμε με βεβαιότητα να κάνουμε λόγο για πολλούς μικρούς πολέμους που διεξάγονται ήδη στο συριακό έδαφος και έναν μεγάλο, τον Ψυχρό Πόλεμο, που τείνει να γίνει ιδιαίτερα θερμός με όλη αυτή τη δύναμη πυρός που έχει συγκεντρωθεί από τις αντιμαχόμενες παρατάξεις.

Εκατοντάδες ιρανοί στρατιώτες, όπως έγινε χθες γνωστό, έχουν φθάσει στη Συρία προκειμένου να συνδράμουν τις κυβερνητικές δυνάμεις – άλλη μια ένδειξη για την γοργή διεθνοποίηση ενός εμφυλίου πολέμου στον οποίο έχει συμφέροντα κάθε μεγάλη χώρα της ευρύτερης περιοχής.

Τα ρωσικά αεροσκάφη για δεύτερη μέρα πραγματοποίησαν επιδρομές σε θέσεις που καθόρισαν οι δυνάμεις του καθεστώτος Ασαντ, δηλαδή όχι μόνο εναντίον τζιχαντιστών αλλά και αντικαθεστωτικών ανταρτών, μεταξύ των οποίων και μια ομάδα που είχε λάβει εκπαίδευση από τη CIA στο Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία. Στέλνοντας ένα σαφές σήμα προς την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της. «Η Ρωσία προκαλεί τους πάντες και λέει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στον Μπασάρ αλ Ασαντ», δήλωσε εκπρόσωπος των ανταρτών. Οι Ρώσοι ανακοίνωσαν ότι χτύπησαν 12 στόχους των τζιχαντιστών, όμως οι περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν οι επιδρομές δεν ελέγχονται από το Ισλαμικό Κράτος. Το Ιράκ χθες κάλεσε τα ρωσικά στρατεύματα να επιχειρήσουν και στο δικό του έδαφος και να χτυπήσουν «εχθρούς», θυμίζοντας ότι η Ρωσία, η Συρία, το Ιράν και το Ιράκ έχουν συμφωνήσει να μοιράζονται απόρρητες πληροφορίες δημιουργώντας έναν πόλο με κοινά προς το παρόν συμφέροντα στην περιοχή.

Καθώς η ένταση στην περιοχή κορυφώνεται με την πιθανότητα ένα «λάθος» να προκαλέσει γενικευμένη σύρραξη, φαίνεται ότι εκδηλώνονται πλέον ανοιχτά όλες οι αντιπαραθέσεις που μαστίζουν την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Πρώτη και μεγαλύτερη, φυσικά, ο νέος Ψυχρός Πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, η οποία για πρώτη φορά μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ στέλνει στρατεύματα σε ξένο έδαφος. Μια σύγκρουση που ξεκίνησε στην Ουκρανία και τώρα κλιμακώνεται. Ενας άλλος βασικός παράγοντας του πολέμου είναι η αντιπαλότητα μεταξύ σουνιτών και σιιτών που φέρνει αντιμέτωπες δύο κυρίαρχες δυνάμεις του Ισλάμ: τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν, οι οποίες διαγκωνίζονται για τον έλεγχο και άλλων χωρών της περιοχής από την Υεμένη έως τον Λίβανο. Τόσο η Τεχεράνη όσο και το Ριάντ θέλουν να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα του πολιτικού Ισλάμ στην περιοχή. Κάτι όμως που επιθυμεί και μια άλλη γειτονική χώρα, η Τουρκία, η οποία μόλις πρόσφατα άλλαξε τη στάση της που μέχρι τώρα ευνοούσε τους τζιχαντιστές και προσέφερε διευκολύνσεις στη διεθνή δύναμη που επιχειρεί στη Συρία. Ομως η σύγκρουσή της με τους Κούρδους την εμπλέκει βαθιά στο συριακό ζήτημα. Στο πλαίσιο του πολιτικού Ισλάμ εκδηλώνεται και η κόντρα μεταξύ Κατάρ και Σαουδικής Αραβίας, δύο ουαχαμπιτικών καθεστώτων που υποστηρίζουν διαφορετικές φράξιες των αντικαθεστωτικών ανταρτών στη Συρία.

Στη χώρα συγκρούονται και δύο λιβανέζικες ένοπλες οργανώσεις – η Χεζμπολάχ και το λεγόμενο Μελλοντικό Κίνημα – που έχουν μεταφέρει τις διαφορές τους σε συριακό έδαφος. Και όπως ήταν αναμενόμενο, μιλώντας στη Νέα Υόρκη ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αφού καταδίκασε για άλλη μια φορά τη συμφωνία της Δύσης με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, άφησε να εννοηθεί ότι η χώρα του δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια εάν οι εξελίξεις στη Συρία θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ισραηλινών πολιτών.

Το πεδίο του νέου Ψυχρού Πολέμου έχει όνομα: Συρία. Και στα τέσσερα εκατομμύρια προσφύγων αναμένεται να προστεθούν πολλοί ακόμα.

Ολα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά
Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ρωτήθηκε χθες εάν η Μόσχα εκτός από μαχητικά αεροσκάφη για τις επιδρομές προτίθεται να στείλει στρατιώτες για να πολεμήσουν στη Συρία. Η απάντησή του άφησε όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά: «Δεν κάνω εγώ τους στρατιωτικούς σχεδιασμούς».