Παιδί για «σφάξιμο»
«Το αρνάκι»: η έκπληξη της εβδομάδας από τον Τούρκο Κουτλούγ Αταμάν
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά «Το αρνάκι»: Συμβαίνει σπάνια σ’ αυτή τη δουλειά, αλλά όταν συμβαίνει το απολαμβάνεις: έρχεται μια ταινία από το πουθενά και από τα πρώτα λεπτά απενεργοποιεί κάθε «κριτική» ιδιότητα. Κι εσύ στρογγυλοκάθεσαι και την απολαμβάνεις μέχρι τέλους. Είναι αυτό που μου συνέβη παρακολουθώντας το «Αρνάκι», με ήρωες μια φτωχή οικογένεια κάπου στην τουρκική επαρχία, η οποία μοιάζει να μην έχει αλλάξει από την εποχή που την απαθανάτιζε μεγαλειωδώς ο Γιλμάζ Γκιουνέι. Μόνο το desktop ενός υπολογιστή μαρτυρά πως το όλο δράμα λαμβάνει χώρα σε μια εποχή «κοντινή» στη δική μας.
Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση στα χωριά της Ανατολίας, η 27χρονη Μεντινέ πρέπει να σερβίρει αρνάκι στον φούρνο, ούτως ώστε να εορταστεί δεόντως η περιτομή του πεντάχρονου γιου της Μερτ – όπου φυσικά καλεί όλους τους συγχωριανούς της. Χαϊδεμένος ο μικρός, μένει απ’ έξω από τις σκληρές δουλειές που απαιτούνται για την εύρεση χρημάτων, οι οποίες πέφτουν όλες στην πλάτη της μεγάλης του αδελφής, της Βιζτνάν. Πανούργα, μα και απαυδισμένη από την ταλαιπωρία, πείθει τον μικρό πως αν δεν συγκεντρωθεί το απαραίτητο ποσό, αντί για το αρνί, θα σφάξουν τον ίδιο. Και το παιδί τρομοκρατείται – όλοι άλλωστε τον αποκαλούν, χαϊδευτικά, «αρνάκι».
Το προκύπτον χιούμορ, άμεσα λειτουργικό, μα και λυτρωτικό, λειτουργεί ως ανάσα στο σκληρό πλαίσιο μιας πραγματικότητας κοινωνικής που μοιάζει έτη φωτός μακριά από τον δυτικό πολιτισμό – από αυτή την άποψη, η ταινία του Κουτλούγ Αταμάν αγγίζει κάτι από το μεγαλείο του ιταλικού νεορεαλισμού. Από μόνο του αυτό θα αρκούσε για να την αγαπήσουμε, το «Αρνάκι» όμως ακροβατεί με αξιοθαύμαστη λεπτότητα ανάμεσα στο παραμύθι και στην ηθογραφία, βρίσκει τον χρόνο να σκιαγραφήσει όχι έναν αλλά τρεις γυναικείους – και εξαιρετικά πυκνούς – χαρακτήρες, μα και να στήσει ένα θέαμα μυθικό όσο και εναργές, υπενθυμίζοντάς μας στο φινάλε πως οι ταινίες οφείλουν να κρίνονται από την πλευρά των ηρώων και όχι από τη δική μας. Δύσκολο να μην υποκλιθείς.
Βαθμοί: 8
Οι άλλες ταινίες
Το ενσταντανέ της ζωής που θέλαμε
«Life»: Κάθε κλικ της φωτογραφικής μηχανής αποτυπώνει ένα στιγμιότυπο ζωής – και το αιώνιο Σύμπαν που την περιβάλλει. Αιώνιο, ακριβώς επειδή αποτυπώθηκε σε φιλμ. Ο Αντον Κορμπάιν, ένας σπουδαίος φωτογράφος που μεταπήδησε στη σκηνοθεσία, το γνωρίζει καλά. Και εδώ, στην τρίτη σκηνοθετική του απόπειρα (προηγήθηκαν το «Control» και ο «Αμερικάνος» – σπουδαία φιλμ και τα δύο) αφηγείται την ιστορία πίσω από μια ιστορική φωτογράφιση: αυτή του Τζέιμς Ντιν για το περιοδικό «Life» που ανέλαβε ο επαγγελματίας φωτογράφος Ντένις Στοκ (στους αντίστοιχους ρόλους οι Ντέιν ΝτεΧάαν και Ρόμπερτ Πάτινσον). Η ανασύσταση της εποχής έχει τη δική της, νοσταλγική γοητεία. Η γλυκόπικρη επίγευση όμως, που έρχεται ακριβώς μετά τους τίτλους τέλους, μοιάζει να έρχεται από αλλού. Βγαίνοντας από την αίθουσα (είδα το «Life» στο περασμένο Φεστιβάλ Βερολίνου) είχα την ανάγκη να «ξαναπαίξω» μέσα μου το φιλμ, να εστιάσω στους δεσμούς που ένωσαν, για λίγες ημέρες, αυτούς τους δύο άνδρες και να ξανασυστηθώ με τους δαίμονές τους. Και σε βλέμματα στραμμένα – φαινομενικά – στο κενό, ο Κορμπάιν αποκρυσταλλώνει μια αντανάκλαση της δικής μας μοναξιάς, που περιμένει την εκπλήρωση ενός ονείρου για να δικαιωθεί.
Βαθμοί: 8
Συναισθηματική ακροβασία
«Το τελευταίο χτύπημα»: Το θέμα είναι από μόνο του συναισθηματικά αβανταδόρικο: ένα δεκατριάχρονο παιδί που ζει με την καρκινοπαθή μαμά αποφασίζει να αποκαλυφθεί στον πατέρα του, διάσημο μαέστρο, που βρίσκεται στο Μονπελιέ για να διευθύνει μια συμφωνία του Μάλερ. Το ότι η σκηνοθέτιδα Αλίξ Ντελαπόρτ κατορθώνει να αναδείξει τις εσωτερικές συγκρούσεις των ηρώων δίχως να εκπέσει σε συγκινησιακά κλισέ (λες και το δράμα συντελείται παράλληλα με την αφήγηση, δίχως να πρωτοστατεί εντός αυτής) είναι ένας μικρός άθλος και είναι κρίμα, πραγματικά, που το φιλμ «στριμώχνεται» στις αίθουσες ανάμεσα σε εξαιρετικά, σινεφιλικού ενδιαφέροντος, ταινίες.
Βαθμοί: 7
Δεσμώτες του ιλίγγου
«Εβερεστ»: 10 Μαΐου 1996, οκτώ ορειβάτες που προσπαθούν να δαμάσουν τις ακραίες καιρικές συνθήκες και τις παγίδες του Εβερεστ χάνουν την άνιση αυτή μάχη, λόγω ξαφνικής σφοδρής καταιγίδας. Αληθινή η ιστορία, απολύτως θεαματικός ο τρόπος με τον οποίο τη μεταφέρει στην οθόνη ο Μπαλτάζαρ Κορμακούρ, συνεπικουρούμενος από τις ερμηνείες ενός υπέροχου καστ (Τζος Μπρόλιν, Τζέικ Γκίλενχαλ, Ρόμπιν Ράιτ, Τζον Χόουκς, Σαμ Γουόρθινγκτον, Εμιλι Γουάτσον, Κίρα Νάιτλι) σε μια ταινία που επιτάσσει την παρακολούθησή της σε μεγάλη, κινηματογραφική οθόνη. Πρωταγωνιστής όμως παραμένει το βουνό.
Βαθμοί: 6
Ζωή στον Αρη
«Η διάσωση»: Μια αστρική καταιγίδα οδηγεί μια ομάδα αστροναυτών σε άμεση αποχώρηση από τον Αρη. Αφήνουν πίσω τους όμως τον Ματ Ντέιμον που πρέπει να επιστρατεύσει την ευφυΐα και το κουράγιο του για να επιβιώσει και να βρει έναν τρόπο να ειδοποιήσει τη NASA για την ατυχή αυτή παράβλεψη. Παίρνοντας πάνω του όλο το δράμα, ο Ντέιμον χτίζει έναν αξιοθαύμαστο (όσο και αξιαγάπητο) χαρακτήρα και ο Ρίντλεϊ Σκοτ υπογράφει αναμφίβολα την καλύτερη ταινία του εδώ και χρόνια. Εστω κι αν δείχνει να παίρνει τον εαυτό της πολύ στα σοβαρά: το φιλμ διαρκεί δυόμισι ώρες! Ενας καλός διεκπεραιωτής «b» ταινιών θα ξεμπέρδευε σε 90 λεπτά, δίχως να έχει αφήσει κάτι σημαντικό απ’ έξω.
Βαθμοί: 6
Δυο ξένοι
«Μήπως είσαι ο τύπος μου;»: Καθηγητής φιλοσοφίας φλερτάρει νεαρά κομμώτρια κι εκείνη ανταποκρίνεται. Αυτός, δύσκαμπτος απέναντι στον έρωτα, αυτή δύσκολα διαχειρίζεται την αποστασιοποίησή του. Και επειδή δεν βρισκόμαστε σε χολιγουντιανή ρομαντική κομεντί, αλλά σε μια αντίστοιχη γαλλική, δίχως εμφανή σημάδια λούστρου, ξεκινάμε να μετράμε αντίστροφα. Ευτυχώς, ο Λουκά Μπελβό που σκηνοθετεί φροντίζει να μην καθιστά τους ήρωές του σύμβολα (οι εκπλήξεις είναι συνεχείς), αλλά και να τοποθετεί το φαινομενικά ξεκρέμαστο σμίξιμό τους σε ένα ρεαλιστικό σύμπαν, φλερτάροντας με την πραγματικότητα – με την τελική εικόνα να αφήνει πίσω της ένα τόσο δα αγκαθάκι. Υπέροχη η Εμιλί Ντεκέν (τη θυμόμαστε από τη «Ροζέτα» – μεγάλωσε!).
Βαθμοί: 6
Google news
