Οταν ο τέως συνάντησε τη νυν

Δεν είναι συχνές οι συναντήσεις της Ανγκελα Μέρκελ με τον Γκέρχαρτ Σρέντερ. Αλλά, χθες, δέκα χρόνια μετά τη νίκη της επί του Σρέντερ, μπήκαν μαζί στο Κέντρο Τύπου (Bundespressekonferenz) στο Βερολίνο με αφορμή τη βιογραφία του προκατόχου της. «Γκέρχαρτ Σρέντερ – Η βιογραφία», είναι ο λιτός τίτλος του βιβλίου από τις εκδόσεις Deutsche Verlags-Anstalt που παρουσίασε η Μέρκελ.

Η καγκελάριος είχε μόνο επαίνους για τον προκάτοχό της και απεριόριστο σεβασμό για την ιστορική μεταρρυθμιστική Ατζέντα 2010 με την οποία «προσέφερε πολλά στην πατρίδα μας». Η ίδια καρπώθηκε στη συνέχεια τα θετικά αποτελέσματα που είχαν οι μεταρρυθμίσεις του σοσιαλδημοκράτη προκατόχου της. Αλλά το SPD δεν μπόρεσε έκτοτε να ορθοποδήσει και βάλτωσε στο 25%. Πολλοί κατηγορούν γι’ αυτό τον Σρέντερ.

Εντελώς διαφορετική άποψη έχει ο συγγραφέας της βιογραφίας, ιστορικός Γκρέγκορ Σέλγκεν. Το SPD δεν θα ήταν στα ποσοστά αυτά αν είχε εγκολπωθεί τις μεταρρυθμίσεις του Σρέντερ και αγωνιζόταν γι’ αυτές, είπε στη χθεσινή παρουσίαση. Απόδειξη ότι ο Σρέντερ με μεταρρυθμιστική ατζέντα στις εκλογές του 2005 και ύστερα από εφτά χρόνια στην εξουσία είχε πάρει 34,2%, μόλις μία μονάδα πίσω από τη Χριστιανοδημοκρατική Ενωση της Μέρκελ. Η τηλεοπτική εκπομπή εκείνο το βράδυ των εκλογών έγραψε ιστορία, με τον Σρέντερ να αποκλείει ειρωνικά έναν μεγάλο συνασπισμό του κόμματός του υπό τη Μέρκελ. Ακριβώς αυτό συνέβη στη συνέχεια. Η Μέρκελ θυμάται ότι κατά την υποδοχή της στην καγκελαρία εκτός από την ανθοδέσμη υπήρχε και ένα γλυκό πάνω στο γραφείο. «Μου ζήτησε να δει τους μυστικούς φακέλους», είπε ο Σρέντερ. «Της απάντησα ότι δεν υπάρχουν παρά μόνον ένα θησαυροφυλάκιο. Είχε μέσα μόνο τα ρολόγια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι».

Το μεγαλύτερο λάθος του Σρέντερ, ανέφερε χθες η Μέρκελ, ήταν ότι παραιτήθηκε από πρόεδρος του SPD. Πότε αποφάσισε η ίδια ότι θέλει να γίνει καγκελάριος; «Με το σκάνδαλο των μαύρων ταμείων (σ.σ. του Κολ), όταν αποφάσισα να γίνω πρόεδρος του CDU», απάντησε. Ο Σρέντερ απέφυγε να μιλήσει για «λάθη» της Μέρκελ. Η ικανοποίησή του ήταν εμφανής που η καγκελάριος παρουσίασε τη βιογραφία του και τα φώτα της επικαιρότητας ήταν ξανά στραμμένα πάνω του. Ούτε στην τρέχουσα πολιτική θέλησε να τοποθετηθεί πλην μιας σύντομης αναφοράς στο Προσφυγικό και τη Γερμανία. «Η έκβαση της κρίσης θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα και πόσο θαρραλέα θα γίνει ένας νέος νόμος περί μετανάστευσης, τον οποίο θεωρώ απαραίτητο», σημείωσε. Ηταν η στιγμή κατά την οποία ο Σρέντερ θύμισε τον σοσιαλδημοκράτη καγκελάριο που δεν φοβάται να πάρει δύσκολες αποφάσεις. Το έκανε με τη μεταρρυθμιστική ατζέντα, το έκανε και με την κόντρα στον Μπους για τον Πόλεμο στο Ιράκ. Ηταν η πρώτη φορά που η επανενωμένη Γερμανία απεδείκνυε ότι είχε επανακτήσει την κυριαρχία της.

Ποιο είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός καγκελαρίου; «Πρέπει να είναι πεισμένος ότι προετοιμάζει τη χώρα για το μέλλον θυσιάζοντας στον στόχο αυτό και το αξίωμά του», είπε ο ιστορικός Σέλγκεν. «Είναι να αναλαμβάνεις το ρίσκο ότι μπορεί να χάσεις το αξίωμα», απάντησε ο Σρέντερ, όπως συνέβη με την Ατζέντα 2010. «Γνωρίζαμε πόσο δύσκολα θα είναι, αλλά γνωρίζαμε επίσης ότι χωρίς αυτήν δεν προχωρά η χώρα». Τότε η Γερμανία είχε πάνω από 5 εκατ. ανέργους, σήμερα έχουν μειωθεί στους μισούς.

Μέσα στην απόλυτη φτώχεια
Η ιδιαιτερότητα αυτής της βιογραφίας είναι η ακριβής εξιστόρηση της οικογενειακής ιστορίας του 71χρονου τέως καγκελαρίου. Ο πατέρας του σκοτώθηκε στον Πόλεμο και η μητέρα του μεγάλωσε πέντε παιδιά μέσα στην απόλυτη φτώχεια αλλά με απεριόριστη αγάπη. Ο νεαρός Σρέντερ κατάφερε να πάει στο γυμνάσιο, να σπουδάσει νομικά και να φτάσει μέχρι την καγκελαρία. «Στην κούνια σίγουρα δεν μου τραγουδούσαν το τραγούδι “θα γίνεις καγκελάριος”. Αλλά κυρία Μέρκελ, ούτε στη δική σας», σχολίασε. Δείγμα μιας «ανοιχτής κοινωνίας όπου το μέλλον των παιδιών δεν εξαρτάται από το πορτοφόλι του μπαμπά». Η κατάκτηση αυτή για τον σοσιαλδημοκράτη καγκελάριο δεν πρέπει να χαθεί.