Δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στη σταθερότητα

Οι τράπεζες είναι από τη φύση τους συντηρητικοί οργανισμοί. Είναι, επομένως, λογικό να περιμένουν από τη νέα κυβέρνηση πρώτα απ’ όλα αποκατάσταση της πολιτικής σταθερότητας και της συνεννόησης με τους δανειστές, με συνεπή εφαρμογή των συμφωνηθέντων.

«Αξιοπιστία. Αυτό τα λέει όλα» μας απαντά υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος στη σχετική ερώτηση, ενώ άλλο προσθέτει: «Το βασικότερο ζητούμενο είναι να μην υπάρξει υποτροπή στις σχέσεις μας με τους Ευρωπαίους».

Δεν πρόκειται μόνο για θέμα αρχής. Η αξιοπιστία και η σταθερότητα είναι προϋποθέσεις για την οικονομική ευημερία των τραπεζών.

Μόνο με μια ισχυρή κυβέρνηση που εφαρμόζει το πρόγραμμα θα συζητήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μεταξύ άλλων, την απεξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τον ELΑ και τον απευθείας δανεισμό τους από την ίδια με πολύ χαμηλότερο κόστος.

Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ. Μόνο με αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, εξάλλου, θα επιστρέψουν οι καταθέσεις στις τράπεζες. Οι τραπεζίτες υπολογίζουν ότι από τα 45 δισ. ευρώ των καταθέσεων περίπου που έκαναν φτερά τους τελευταίους μήνες, από την προκήρυξη των εκλογών του Ιανουαρίου, τα μισά έμειναν στην Ελλάδα (από τα υπόλοιπα, τα μισά έφυγαν έξω και τα άλλα μισά τοποθετήθηκαν σε αμοιβαία κεφάλαια). Αν επέστρεφαν στις τράπεζες, θα ήταν μεγάλη ανάσα. Στα πρακτικά, υπάρχει ωστόσο μια συγκεκριμένη προτεραιότητα: η ανακεφαλαιοποίηση.

Τα τραπεζικά στελέχη υποστηρίζουν με μια φωνή ότι αυτό είναι το πρώτο πράγμα με το οποίο θα έπρεπε να ασχοληθεί η νέα κυβέρνηση. Κι αυτό γιατί ο χρόνος πιέζει και τα συμφέροντα που παίζονται είναι μεγάλα. Συγκεκριμένα:

n Αν δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως η ανακεφαλαιοποίηση, ώς το τέλος του χρόνου, υπάρχει κίνδυνος να υποστούν κούρεμα οι ανασφάλιστες καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ, με βάση τη νέα κοινοτική Οδηγία που θα τεθεί σε εφαρμογή από 1/1/2016 για τη διάσωση των τραπεζών εκ των έσω (bail in). Οι τραπεζίτες υποστηρίζουν ότι για να προλάβουμε τις προθεσμίες πρέπει το νομοθετικό πλαίσιο να είναι έτοιμο στο τέλος Οκτωβρίου. Αλλά και η ΕΚΤ πιέζει στην ίδια κατεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι η νέα κυβέρνηση πρέπει να σχηματιστεί γρήγορα.

n Ανάλογα με το ύψος της ανακεφαλαιοποίησης και τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει, υπάρχει ενδεχόμενο πλήρους κρατικοποίησης όλων των τραπεζών αλλά και αντικατάστασης των διοικήσεών τους που σήμερα παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια, παρά τον κρατικό χαρακτήρα των τριών εκ των τεσσάρων συστημικών.

Η ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ. Μια μεγάλη ανακεφαλαιοποίηση, με χρησιμοποίηση του μεγαλύτερου μέρους ή και του συνόλου των 25 δισ. ευρώ που προορίζονται γι’ αυτόν τον σκοπό στο νέο Μνημόνιο, θα αλλάξει ασφαλώς τον τραπεζικό χάρτη και πιθανώς θα απαξιώσει τους υφιστάμενους μετόχους. Ωστόσο, η κυβέρνηση θα καθορίσει το πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης.

«Πρέπει να γίνουν όλες οι ενέργειες και πρωτοβουλίες, ώστε το πλαίσιο αυτό να μεγιστοποιεί τη συμμετοχή των ιδιωτών» υποστηρίζει εκπρόσωπος συστημικής τράπεζας.

Σύμφωνα με τη γραμμή του μεγαλοεπενδυτή της Eurobank Ουίλμπουρ Ρος, μια μαζική ανακεφαλαιοποίηση θα έπληττε τους φορολογουμένους της χώρας και θα αποτελούσε αντικίνητρο για νέες επενδύσεις στην Ελλάδα, αφού θα εκμηδένιζε την αξία των υφιστάμενων μετοχών.

Από την άλλη, μια χαμηλή τιμή εισόδου των ιδιωτών επενδυτών με ισχυρά κίνητρα ενδέχεται να προκαλέσει αντιπολιτευτικά πυρά, με το επιχείρημα ότι απαξιώνονται οι μετοχές του Δημοσίου.

Από αυτή την άποψη η νέα κυβέρνηση δεν θα έχει εύκολη δουλειά. Ηδη, το lobbying έχει ανάψει.

Ακόμη, η ρύθμιση των κόκκινων δανείων είναι μια προτεραιότητα που θέτουν οι τραπεζίτες για την επόμενη κυβέρνηση παράλληλα με την ανακεφαλαιοποίηση. Αλλωστε τα δυο είναι απολύτως συνδεδεμένα μεταξύ τους. «Η ρύθμιση των κόκκινων δανείων θα αποτελέσει μοχλό αναδιάρθρωσης των ελληνικών επιχειρήσεων» υποστηρίζει εκπρόσωπος τράπεζας. Εκκρεμούν αλλαγές στον Κώδικα Δεοντολογίας της Τραπέζης της Ελλάδος, αλλά και αναμόρφωση των νόμων Κατσέλη, Χατζηδάκη και Δένδια και ρύθμιση του πλαισίου για τις αγοραπωλησίες δανείων.

ΟΙ ΠΙΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΝΤ. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το ΔΝΤ είναι αυτό που κυρίως πιέζει για τη μεγάλη ανακεφαλαιοποίηση. Ας μπουν όλα τα λεφτά μέσα, να είμαστε ασφαλείς, είναι η φιλοσοφία του. Στο παρελθόν, ωστόσο, οι απαισιόδοξες προβλέψεις διαψεύσθηκαν. Η Ελλάδα επέστρεψε 10,9 δισ. ευρώ από την προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση, αν και βεβαίως, ύστερα από όσα μεσολάβησαν, τώρα οι τράπεζές της τα χρειάζονται και πάλι – κι ακόμη περισσότερα.

Ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) φέρεται να κινείται επίσης σε συντηρητική γραμμή, ενώ οι παραδοχές στις οποίες βάσισε τις εκτιμήσεις του είναι μάλλον απαισιόδοξες. Συγκεκριμένα, το βασικό του σενάριο προβλέπει ύφεση 2,5% φέτος (όταν η γενική εκτίμηση είναι ότι θα κινηθεί κάτω από το 2%, ενώ και το Μνημόνιο μιλά για 2,3%), 1,7% το 2016 και ανάπτυξη 2,5% το 2017. Πάντως, είναι βέβαιο ότι πριν βγάλει τα αποτελέσματά του ο SSM θα διαβουλευθεί με την πιο «πολιτική» ΕΚΤ. Αλλωστε, σύμφωνα με πληροφορίες, και η Τράπεζα της Ελλάδος είναι στη γραμμή της αποτροπής της πλήρους κρατικοποίησης των τραπεζών.

Σε κάθε περίπτωση, τα σενάρια που συζητούν τραπεζικοί κύκλοι αναφέρονται σε ανάγκες 7-12 δισ. ευρώ (αισιόδοξο σενάριο) ή 10-16 δισ. ευρώ (συντηρητικό).

Επιστροφή καταθέσεων
Οι τραπεζίτες υπολογίζουν ότι από τα περίπου 45 δισ. ευρώ των καταθέσεων που έκαναν φτερά τους τελευταίους μήνες, τα μισά έμειναν στην Ελλάδα και αν επέστρεφαν στις τράπεζες, θα ήταν μεγάλη ανάσα.