Εύκολα, χωρίς κανόνες

Πρόκειται για την αρχαιότερη, ακέραια σωσμένη, κωμωδία που διδάχθηκε στα Λήναια το 425 π.Χ. Ο Αριστοφάνης ήταν τότε περίπου είκοσι ετών και κέρδισε το πρώτο βραβείο. Το έργο τοποθετείται στο έβδομο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου (431 – 404 π.Χ.), όταν οι Σπαρτιάτες έχουν αναγκάσει τον αγροτικό πληθυσμό της Αθήνας να εγκατασταθεί εντός των Μακρών Τειχών της πόλης.

Κεντρικός ήρωας είναι ο Δικαιόπολις, ένας αγρότης, που θέλει να επιστρέψει στον δήμο (Αχαρναί) και στα χωράφια του και διεκδικεί, επιτέλους, την ειρήνη. Οταν συνειδητοποιεί ότι οι συμπολίτες του δεν μοιράζονται τους στόχους του, αποφασίζει να συνάψει ιδιωτική ειρήνη μέσω του απεσταλμένου στη Σπάρτη Αμφίθεου. Ενδιαμέσως, πρέσβεις και απεσταλμένοι θα προσπαθήσουν να την εμποδίσουν. Οταν τελικά κερδίσει την ειρήνη, θα βρεθεί αντιμέτωπος με τους εσωτερικούς του αντιπάλους. Στην αντιπαράθεσή του με τον πολεμοχαρή στρατηγό Λάμαχο ο Δικαιόπολις θα κερδίσει – ενώ ο στρατηγός θα τραυματιστεί στη μάχη.

Ο Γιάννης Κακλέας, ο οποίος κρατά πάντα κάτι από τη σπίθα της ομάδας του Τεχνοχώρου και παραμένει ευφάνταστος και ανατρεπτικός, συνεχίζει με τους «Αχαρνής» το ταξίδι στην αττική κωμωδία. Ανέβασε για πρώτη φορά Αριστοφάνη στις αρχές της δεκαετίας του ’90 και επέστρεψε ουσιαστικά στο είδος είκοσι χρόνια μετά («Βάτραχοι» 1991 και 2014, «Ορνιθες» 1992 και 2012, Λυσιστράτη» 2010).

ΤΟ ΕΥΚΟΛΟ ΓΕΛΙΟ. Στην παραγωγή του φετινού καλοκαιριού που μετά την Επίδαυρο περιόδευσε σε όλη την Ελλάδα, κλείνοντας τον κύκλο της τώρα στην Αττική, ο Κακλέας διασκεύασε τον Αριστοφάνη με μεγάλη ελευθερία. Η δραματουργική επεξεργασία έφερε ένα έργο χωρίς τους κανόνες του είδους του, χωρίς τα βασικά χαρακτηριστικά του, χωρίς τη συνομιλία με τον Χορό. Οπως επίσης έφερε ένα κείμενο στερημένο από την ποίηση του Αριστοφάνη. Από την άλλη επέλεξε, προφανώς συνειδητά, ατάκες που προκαλούν την άμεση αντίδραση του κοινού, το εύκολο γέλιο και το ακόμα πιο εύκολο χειροκρότημα. Είναι να απορεί κανείς με την ανταπόκριση των θεατών στις «κακές λέξεις» και την επιφανειακή βωμολοχία. Παλιό και ξεπερασμένο.

Η επιθεωρησιακή διάσταση στην παράσταση των «Αχαρνέων» είναι σαφής, όπως σαφής είναι και η κακή επιρροή της επιθεώρησης στο είδος και στην εμφάνιση ή και στην ερμηνεία των ηθοποιών.

Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, σταθερός συνεργάτης του Γιάννη Κακλέα στον Αριστοφάνη (και όχι μόνο), μοιάζει να κινείται με άνεση στον ρόλο του Δικαιόπολη: είναι ο λαϊκός ήρωας που ονειρεύεται την ειρήνη κι έτσι δένει με την αμεσότητα και τη λαϊκότητα ενός ηθοποιού που μιλάει στην καρδιά του θεατή και τον συγκινεί. Η ευκολία όμως δεν αποτελεί καλό παρτενέρ για κανέναν καλλιτέχνη. Και ο ίδιος έχει αποδείξει ότι μπορεί πολλά παραπάνω – όπως έκανε με την ερμηνεία του ως Σιρανό ντε Μπερζεράκ.

Αν και ο λόγος του δεν ακουγόταν καθαρός (Ηρώδειο, 6/9/2015), σκηνικά ο Αρης Σερβετάλης (Ευριπίδης) ήταν εντυπωσιακός με την ευελιξία και την κίνησή του – γι’ αυτό και έβγαλε χειροκρότημα μετά το σόλο του. Ο Λάμαχος του Φάνη Μουρατίδη ξεκίνησε με μέτρο, αλλά κάπου στην εξέλιξη ξέφυγε. Τέλος, ενδαφέρον είχε ο Μεγαρίτης του Χρήστου Χατζηπαναγιώτη. Οι ήχοι του Σταύρου Γασπαράτου και το σκηνικό του Μανώλη Παντελιδάκη με τα κοντέινερ και τις πολεμικές νύξεις λειτούργησαν υπέρ της συγκίνησης που προκαλεί η αναζήτηση της ειρήνης – και τότε και τώρα.

Σκηνοθεσία – δραματουργική επεξεργασία:Γιάννης Κακλέας Παίζουν:Βασίλης Χαραλαμπό-πουλος, Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, Αρης Σερβετάλης, Φάνης Μουρατίδης, Λεωνίδας Καλφαγιάννης, Αγγελική Τρομπούκη, Βαγγέλης Χατζηνικολάου, Σωκράτης Πατσίκας, Γιώργος Κοψιδάς κ.ά. Παραστάσεις:Θέατρο Βράχων Μελίνα Μερκούρη, 17-18/9