«Μια αποστάτρια της τάξης της»

Την εκδότρια Κάτια Λεμπέση, που πέθανε ύστερα από πολύχρονη, βασανιστική μάχη με τον καρκίνο και κηδεύεται σήμερα, ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος τη γνώρισε πολύ καλά, ήδη από τα πρώτα βήματα της 30χρονης πορείας της στα ηνία του Κέδρου. Το 1985, όταν η Κάτια Λεμπέση και ο σύζυγός της Βαγγέλης Παπαθανασόπουλος τον αγόραζαν από την ιδρύτριά του Νανά Καλλιανέση, ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος μετακόμιζε εκεί από τις εκδόσεις Κάλβος, όπου είχε βγάλει τα δύο πρώτα βιβλία του. «Υπήρχε κλίμα φιλίας με συγγραφείς όπως ο Μένης Κουμανταρέας ή ο Πέτρος Αμπατζόγλου και, σταδιακά, γίναμε και με την Κάτια πολύ στενοί φίλοι» λέει στο «Νσυν» ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος. «Προσωπικά, αναλογιζόμενος αναδρομικά την πορεία της – φεμινιστικό κίνημα, Κέδρος, Οικολόγοι Πράσινοι -, θα έλεγα ότι εν τέλει παρέμεινε μέχρι τέλους αυτό που υπήρξε στην πρώτη της νεότητα: η φοιτήτρια στο φιλελεύθερο Βερμόν, γύρω στο 1968. Ενα παιδί των λουλουδιών, χίπικης νοοτροπίας κατά βάθος, με την έννοια της ευρύτητας ψυχής. Ενα κοριτσάκι, ένας καλοσυνάτος, ανοιχτόμυαλος άνθρωπος με παιδικό ενθουσιασμό. Με γέλιο γάργαρο. Ηταν αντισυμβατική, μια αποστάτρια της τάξης της – οι γονείς της είχαν πολλά χρήματα -, που έφτασε σχεδόν να την αποστρέφεται».

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΑΝΕΣΗ. Η Κάτια Λεμπέση πριν από τον Κέδρο είχε φτιάξει τις εκδόσεις Κύτταρο, που έβγαλαν λίγους τίτλους, κατά βάση φεμινιστικούς. Γρήγορα μετατράπηκε στο Φωτοκύτταρο που αναλάμβανε τη στοιχειοθεσία για λογαριασμό εκδοτικών οίκων – και σχεδόν όλης της παραγωγής του Κέδρου. Εξού και η σχέση εμπιστοσύνης με τη Νανά Καλλιανέση. «Το μεγαλύτερο επίτευγμα της Κάτιας είναι ότι κατόρθωσε να πείσει τους συγγραφείς της ότι μπορεί να αντικαταστήσει την Καλλιανέση. Το 1985 που ανέλαβε, οι συγγραφείς, ειδικά του Κέδρου, ήταν ένα αυστηρό λόμπι, πολύ κλειστό. Για να μπεις εκεί έπρεπε να μάθεις τα χούγια τους, το πώς λειτουργούν, πώς αντιδρούν στην παρουσία νεοεισερχομένων. Υπήρχε τότε μια αίσθηση σνομπισμού απέναντι στους νέους ιδιοκτήτες» λέει ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος. Εκείνη την εποχή ζούσαν ακόμα συγγραφείς του Κέδρου, όπως οι Γιάννης Ρίτσος, Τάσος Λειβαδίτης, Διδώ Σωτηρίου, Ανδρέας Φραγκιάς, είχε μόλις πεθάνει ο Γιώργος Ιωάννου και λίγο νωρίτερα ο Στρατής Τσίρκας. «Ο εκδοτικός κόσμος μπορούσε εύκολα να την ξεράσει. Κι όμως η Κάτια Λεμπέση, σε λιγότερο από έναν χρόνο, ανέτρεψε το κλίμα, σαγήνευσε τους λογοτέχνες και πήρε πραγματικά τα ηνία. Βοήθησε και το ότι κράτησε τους στενούς συνεργάτες τής Καλλιανέση – τη Νινέττα Μακρυνικόλα, τον Γιάννη Κοντό – και συνέχισε τις ήδη γνωστές, επιτυχημένες εκδοτικές διαδικασίες. Κάτι που έφερε και μια νέα γενιά συγγραφέων στον Κέδρο. Εύχομαι ο γιος της Γιώργος, που σχετικά πρόσφατα ξεκίνησε στον Κέδρο και που έχει πολλά στοιχεία της προσωπικότητας της μητέρας του, να καταφέρει να την αντικαταστήσει επάξια. Εχει τα προσόντα. Εστω και αν οι εποχές έχουν αλλάξει αρκετά» καταλήγει ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος.