Αι ειδοί του Σεπτεμβρίου

Το σύνθημα για να ανοίξει η πιο βαριά ευρωπαϊκή ατζέντα των πολλών τελευταίων χρόνων δίνει η είσοδος του Σεπτεμβρίου. Με το τέλος των θερινών διακοπών, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με μία σειρά από ανοικτά θέματα: το Μεταναστευτικό, η ελληνική κρίση, η παραμονή ή μη της Βρετανίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, η σύγκρουση στην Ουκρανία και η τρομοκρατική απειλή των τζιχαντιστών. Αυτή επίσης είναι μια χρονιά εκλογών για την Ελλάδα αλλά και για την Ισπανία, ενώ τη σημασία του έχει το γεγονός ότι κάλπες θα στηθούν και στην Τουρκία. Ολα αυτά συνθέτουν μια σείρα προκλήσεων σε πολιτικό, οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. «Το φθινόπωρο θα είναι απαιτητικό και ίσως άγριο» δηλώνει στην ηλεκτρονική επιθεώρηση «Politico» ο Γιαν Τεχάου, επικεφαλής του ινστιτούτου Carnegie Europe. Αξιωματούχος της ΕΕ συγκρίνει, από την πλευρά του, το κλίμα με το φθινόπωρο του 2008 οπότε κατέρρευσε η Lehman Brothers.

Θα είναι αι ειδοί του Σεπτεμβρίου για την Ευρωπαϊκή Ενωση ο προάγγελος ενός δυσάρεστου γεγονότος, όπως ήταν αι ειδοί του Μαρτίου για τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία; Κανένας δεν θα δολοφονήσει βέβαια τον Ιούλιο Καίσαρα της ΕΕ. Το βάρος της ατζέντας και ο τρόπος της διαχείρισης  των προβλημάτων δεν αφήνουν, πάντως, πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Το ζήτημα της μετανάστευσης είναι χαρακτηριστικό. Η Ευρώπη προσπαθεί να λύσει το πρόβλημα εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία. Παρά τις σαφείς προβλέψεις ότι ο εμφύλιος στη Συρία θα προκαλούσε ένα τεράστιο κύμα προσφύγων, η ΕΕ δεν έκανε σχεδόν τίποτε για να προετοιμαστεί. Η διαμάχη στην Ευρώπη για το Μεταναστευτικό ήταν τόσο έντονη ώστε οδήγησε σε ανοικτή σύγκρουση ανάμεσα στα κράτη-μέλη της. Ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς χαρακτήρισε «σκανδαλώδες» την περασμένη Κυριακή το γεγονός ότι τα ανατολικοευρωπαϊκά κράτη αρνήθηκαν να δεχθούν στο έδαφός τους περισσότερους πρόσφυγες στο πλαίσιο ενός συστήματος ποσόστωσης που είχε προταθεί. Ο ίδιος καταδίκασε ανοικτά την απόφαση της Ουγγαρίας να υψώσει φράκτες στα σύνορά της για να εμποδίσει την είσοδο μεταναστών στην επικράτειά της.  

Την ώρα όμως που οι ευρωπαίοι ηγέτες μαλώνουν για τις ποσοστώσεις και τους φράκτες, στην Ευρώπη φτάνουν όλο και περισσότεροι πρόσφυγες. Και ο διαμεσολαβητικός ρόλος των Βρυξελλών φαίνεται να μην έχει και πολλά αποτελέσματα. Την περασμένη Κυριακή ανακοινώθηκε απλώς άλλη μία έκτακτη Σύνοδος για την προσφυγική κρίση. Η Σύνοδος θα συγκληθεί στις 14 Σεπτεμβρίου και θα συμμετάσχουν και οι 28 υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ. Ολα αυτά σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας. Οι περισσότερες από τις ευρωπαϊκές οικονομίες βρίσκονται σε φάση στασιμότητας, η ανεργία αυξάνεται και οι τράπεζες διστάζουν να δανείσουν, ενώ τα φιλόδοξα προγράμματα της Κομισιόν για την ανάπτυξη έχουν μείνει στα χαρτιά. Από αυτή την άποψη, η μπάλα βρίσκεται στα πόδια του Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, που πάντως δεν έχει ούτε άπλετο χρόνο στη διάθεσή του ούτε απεριόριστο περιθώριο κινήσεων. Επειτα από έναν χρόνο στο τιμόνι της Κομισιόν, ο Γιούνκερ δεν έχει αποδείξει ακόμη ότι οι υποσχέσεις του θα γίνουν πραγματικότητα. Η δική του ημέρα, πάντως, είναι πριν από τας ειδούς του Σεπτεμβρίου: στις 9 του μήνα ο πρόεδρος της Κομισιόν θα εκφωνήσει την ομιλία του για την Κατάσταση της Ενωσης. Αυτή τη φορά, η ομιλία είναι πραγματική κρίσιμη.

Τέλος του μήνα του μέλιτος
Ο μήνας του μέλιτος έχει τελειώσει και για τον πρόεδρο της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ (φωτογραφία αριστερά). Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Τουσκ έχει συγκρουστεί ανοικτά με τον ευρωπαϊκό Νότο για το θέμα της μετανάστευσης, ενώ έχουν διατυπωθεί ενστάσεις από ευρωπαίους διπλωμάτες και λοιπούς αξιωματούχους της ΕΕ για το ηγετικό του στυλ.