«Τον χειρότερο βαθμό τον παίρνει ο Χειμωνάς»

Ενα κείμενο επετειακό όπως το σημερινό δεν μπορεί παρά να έχει έναν ντοκιμαντερίστικο χαρακτήρα. Γι’ αυτό ακριβώς απομονώνουμε τη φράση του Ιωάννου για τον Ταχτσή πως «όταν βλέπει το στραβό ή τέλος πάντων αυτό με το οποίο δεν συμφωνεί, το λέει κι ας γίνει ό,τι θέλει». Ιδιότητα που, όσο ζούσε, στοίχισε στον Ταχτσή πολλές περιπέτειες αλλά κι ενώ είχε πεθάνει δεν ήταν λίγοι εκείνοι που εξακολουθούσαν να του επιφυλάσσονται ή να τον κατηγορούν. Με «κορυφαία» την κουβέντα τού -κατά τα άλλα ευσεβούς Γιάννη Τσαρούχη – που είπε το ίδιο βράδυ της δολοφονίας του, μόλις την πληροφορήθηκε στο σπίτι της Λητώς Κατακουζηνού: «Είχε τον θάνατο που του άξιζε». Να οφειλόταν άραγε στη μακροχρόνια διένεξή τους, που ο Ταχτσής είχε προσπαθήσει να τη διασκεδάσει χωρίς όμως αποτέλεσμα; Γεγονός πάντως είναι ότι ο Τσαρούχης δεν ξέχασε ποτέ πως ο Ταχτσής είχε παρασταθεί ως μάρτυρας υπεράσπισης τού κατηγορούμενου για την κλοπή του «Αγιου Σεβαστιανού», και μάλιστα μ’ έναν έντονα ειρωνικό τόνο εις βάρος του Τσαρούχη. Κάτι που φαίνεται να στοίχισε στον ζωγράφο, περισσότερο ακόμη κι από τις φήμες που κυκλοφορούσαν έντονα τη δεκαετία του ’70 και τη δεκαετία του ’80 ότι το «Τρίτο στεφάνι» είχε προέλθει από αφηγήσεις που είχε κάνει ο Τσαρούχης στον Ταχτσή. Ο ίδιος πάντως – ο Τσαρούχης – δεν τις επιβεβαίωσε ποτέ κι όταν τους τις ανέφερε κανείς, έκανε μια κίνηση όπως ακριβώς την κάνεις όταν θέλεις να διώξεις ένα ενοχλητικό ζωύφιο.

Καταγράφουμε τις λεπτομέρειες αυτές με τη βεβαιότητα πως αντανακλούν το κλίμα μιας ολόκληρης εποχής, στην οποία ο Ταχτσής πρωταγωνιστούσε με τον τρόπο του, όπως μας γίνεται αντιληπτό κι από μια επιστολή του στον ζωγράφο Αλέκο Φασιανό, γραμμένη λίγους μήνες πριν από τη δολοφονία του και που έρχεται για πρώτη φορά στο φως:

Εσωκλείω φωτογραφίες του “Ψευτράκου” (σ.σ. έτσι αποκαλούσαν χαϊδευτικά τον φωτογράφο Κ. Ιγνατιάδη) που δημοσίευσε ο Κολώνιας πλάι στη σελίδα του… Ιακχου (!) καθώς και τον κατάλογο της έκθεσης Ελληνο-Ολλανδικού βιβλίου κ.τ.λ. με το κείμενο που έγραψα για το πρόβλημα της μετάφρασης. (Εχω βρει τον μπελά μου, γιατί μ’ αυτή την ευκαιρία έκανα μια δήλωση διαμαρτυρόμενος για την εχθρική στάση που κρατάει η Ολλανδία στο Κυπριακό, και τώρα μου γράφει σε δισέλιδη επιστολή ο πρέσβης τους απολογούμενος και καλώντας με σε γεύμα για ν’ ανταλλάξουμε απόψεις επί Ελληνο-Ολλανδικών θεμάτων! Και δεν ξέρω τι να του πω!). Α, σου εσωκλείω και μια πρόσκληση που μόλις έλαβα και θα σε κάνει, χωρίς άλλο να γελάσεις. Μπράβο Ερμή!!! (Ξέρεις τον τόνο που χρησιμοποιεί κανείς σε τέτοιες φράσεις).

Αρεσε άραγε στον Γκωτιέ ή όλη εκδήλωση (σ.σ. εννοεί την εκδήλωση που έγινε στο Μπομπούρ προς τιμήν του ιδίου) ή απογοητεύτηκε; Εγώ πάντως του ‘γραψα ένα γράμμα και τον ευχαρίστησα. Και τώρα, εκ των υστέρων, ομολογώ ότι αυτές οι λίγες μέρες στο Παρίσι μου ‘καναν καλό – εισέπνευσα κι αποθήκεψα μεγάλες ποσότητες οξυγόνου πνευματικής ελευθερίας και νομίζω  ότι, χάρις σ’ αυτό, έχω λύσει ένα πρόβλημα που έχει σχέση μ’ αυτά που παλεύω χρόνια τώρα να γράψω.

Διάβασα το κείμενό σου για τον Τσαρούχη στη “Λέξη”. Δε θα πω ότι συγκαταλέγεται στα άθλια κείμενα του άθλιου αυτού “αφιερώματος” που αδικεί τον τιμώμενο, αλλά ίσως θα ήταν προτιμότερο να μην το έγραφες. Το χειρότερο βαθμό πάντως τον παίρνει ο Χειμωνάς. Τους εκδότες δεν τους βαθμολογώ – απλώς τους αποβάλλω απ’ όλα τα δημοτικά και τα γυμνάσια της χώρας για ανάρμοστη συμπεριφορά.

Μ’ αγάπη

Κώστας».