Μικροφωνισμοί στον Καύκασο

Παλιά ιστορία. Και μεγάλη συζήτηση. Η χρήση μικροφώνων σε ένα αρχαίο θέατρο που είναι γνωστό ανά την υφήλιο για τη θαυμαστή ακουστική του. Και «αχ» να κάνεις στην ορχήστρα, στο αντιγυρίζει το κοίλον σχεδόν αναλλοίωτο. Αυτό βέβαια για ηθοποιούς που έχουν φωνή και τεχνική για ανοιχτό χώρο. Κάτι στο οποίο το ελληνικό θέατρο είναι – αναντίρρητα – μάστορας. Στις παραστάσεις ανοιχτού χώρου. Και που ένα έξυπνο υπουργείο Πολιτισμού θα είχε φροντίσει να το αξιοποιήσει ως ατού και να ανοίξει την πόρτα στην εκπαίδευση ηθοποιών, σκηνοθετών ή θιάσων από το εξωτερικό και στην αντίστοιχη εισροή ευρώ ή συναλλάγματος. Αλλη χώρα θα το είχε κάνει σημαία και χρυσωρυχείο αυτό το ατού.

Ξεφύγαμε όμως από το προκείμενο. Τον «Προμηθέα Δεσμώτη», κατά Κώστα Φιλίππογλου, που χειροκροτήθηκε – αυτό είναι αλήθεια – από 11.000 έως 12.000 θεατές την Παρασκευή και το Σάββατο στο περίφημο για την ακουστική του αρχαίο θέατρο. Αφού άνοιξε για δύο ημέρες στα μέσα Ιουλίου και το Αρχαίο Θέατρο της Δωδώνης, ύστερα από 17 χρόνια. Οταν λέμε άνοιξε, εννοούμε 500 θέσεις – τόσες επέτρεψαν να χρησιμοποιηθούν οι αρχαιολόγοι.

Χειροκροτήθηκε μεν, ενόχλησε κάποιους (αρκετούς) δε. Και κυρίως τους κατοίκους του Λυγουριού και της Αρχαίας Επιδαύρου. Λόγω της χρήσης μικροφώνων. Με εξαίρεση την εισαγωγή, την οποία ο σκηνοθέτης εμπλούτισε με αποσπάσματα από τη «Θεογονία» του Ησίοδου ώστε να αποτυπώσει επί σκηνής και την προϊστορία του «Δεσμώτη», την Τιτανομαχία, καθώς οι άλλες δύο τραγωδίες της τριλογίας του Αισχύλου, ο αρχικός «Πυρφόρος» και ο καταληκτικός «Προμηθέας Λυόμενος», έχουν χαθεί.

Και η περυσινή παράσταση του Κώστα Φιλίππογλου, ο «Φιλοκτήτης» του Σοφοκλή, με τους Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη, Αιμίλιο Χειλάκη και Μιχαήλ Μαρμαρινό και τον – γνωστό τηλεοπτικώς – Δημήτρη Κουρούμπαλη που συμμετείχε και στον φετινό «Προμηθέα», είχε ενοχλήσει αρκετούς θεατές επειδή είχε επιτρέψει τη χρήση μικροφώνων. Φέτος, άλλη παράσταση δεν επέτρεψε κάτι αντίστοιχο εν συνόλω, με εξαίρεση την Ελένη στις «Τρωάδες» του Εθνικού, κατά Σωτήρη Χατζάκη, που χρειάστηκε να ενισχύσει λίγο και τους θεούς, Ποσειδώνα (Θέμη Πάνου) και Αθηνά (Κωνσταντίνα Τάκαλου), που εμφανίστηκαν πάνω στα τείχη να δίνουν οδηγίες από μικροφώνου. Ως σκηνοθετικό «εύρημα», όμως.

Κατά τα άλλα, τούτος ο «Προμηθέας», ως προς τις αντιδράσεις από το κοίλον τουλάχιστον, κινήθηκε μεταξύ χάχανου και αμηχανίας. Οχι μόνο για τους δύο μπεκετικούς κλόουν (Γεράσιμος Γεννατάς και Κουρούμπαλης) που έβαλε στο έργο ο σκηνοθέτης, αλλά και για την περίεργη, σαν γερμανική, εκφορά της Ιούς (Μαρλέν Καμίνσκι), που έκανε γερμανούς θεατές να αναρωτιούνται τι συμβαίνει, και για την παράξενη κινησιολογία του Χορού.

Ο Καύκασος του Προμηθέα που τιμωρήθηκε από τον Δία επειδή παρέδωσε με αλτρουισμό τη φωτιά στους ανθρώπους για να τους βοηθήσει να μην εξαφανιστούν από τη μήνι του βασιλιά των θεών έγινε λευκός τοίχος στην εκδοχή αυτή. Και ο στιβαρός και συνεπής Τάσος Νούσιας δέθηκε στη λευκή επιφάνεια, για να καταδείξει πόσο επίκαιρος είναι ο λόγος του Αισχύλου: «Αυτό λοιπόν είναι εξουσία; Μαχαίρι στον λαιμό της περηφάνιας;». Η δε φράση «Βία και τρόμος και αδικία η εξουσία», προς το τέλος, χειροκροτήθηκε πολύ από το κοινό, πριν από την τελική υπόκλιση.

Το μη ορατό στους πολλούς κλου, πάντως, ήταν ότι τμήμα της παράστασης κινηματογραφήθηκε (μαζί με συνεντεύξεις) από τη National Geographic TV και τον βραβευμένο με Εmmy σκηνοθέτη Τσαντ Κόεν (έχει δουλέψει και για το Nautilus Live με τον δρα Ρόμπερτ Μπάλαρντ), με υπεύθυνο παραγωγής τον Χρήστο Γιώτη. Ο Κόεν, ο οποίος με άξονα τη σύγχρονη Ελλάδα έκανε γυρίσματα από τη Βεργίνα έως την Ελεύθερνα και από την Ολυμπία ώς την Εφεσο για το τρίωρο ντοκιμαντέρ «The Greeks» που θα προβληθεί μετά τον Απρίλιο του 2016, επέλεξε τον «Προμηθέα» ως «διαχρονική αλληγορία ανάμεσα στον άνθρωπο και στην εξουσία».