Το θρίλερ του ελληνικού σινεμά

Σύσσωμο το ελληνικό κινηματογραφικό σύμπαν αναζητά μια διέξοδο μετά την κατάργηση του Ειδικού Φόρου για την Ενίσχυση και την Ανάπτυξη της Κινηματογραφικής Τέχνης (Ν. 3905/2010). Στο ενδιάμεσο, όλοι προσπαθούν να καταλάβουν πώς η εν λόγω ρύθμιση ξέφυγε από τα ραντάρ των υπευθύνων. Μιλώ με τον αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού Νίκο Ξυδάκη. «Εκείνη την ημέρα το μάθαμε, στο Κοινοβούλιο, μας βρήκε αιφνιδίως» μου λέει από την άλλη άκρη της γραμμής. «Επειδή η μνημονιακή υποχρέωση του κουαρτέτου καταργούσε οριζοντίως όλους τους φόρους υπέρ τρίτων, ε, άρπαξε κι αυτό. Ενδεχομένως με μια πιο λεπτομερή διαπραγμάτευση να μπορούσαμε να το επαναφέρουμε – το δήλωσε και ο Τσακαλώτος στη Βουλή. Και είναι βέβαιο πως θα επιχειρηθεί μια επαναφορά της διάταξης προβάλλοντας το επιχείρημα του ανταποδοτικού τέλους της ΕΡΤ, μιας και τα χρήματα επενδύονται στην παραγωγή».

ΑΛΕΞΗΣ ΓΡΙΒΑΣ. Μεταφέρω το νέο στον Αλέξη Γρίβα, πρόεδρο του ΔΣ του Κέντρου Κινηματογράφου. «Αυτή τη στιγμή, ενόψει των εκλογών, εμείς μένουμε σε αυτά που λέει ο υπουργός» μου λέει σε τόνο σοβαρό αλλά καθησυχαστικό. «Εχει αποδείξει πως ο λόγος του είναι έγκυρος, κι εμείς δεν έχουμε αμφιβολία. Το θέμα βέβαια είναι αν οι εκλογές θα επιτρέψουν χρονικά να γίνουν όλα αυτά, οπότε δεν θα ήθελα να σχολιάσω περισσότερα. Γνωρίζω πως σύντομα θα καλέσει σε σύσκεψη όλους τους φορείς, ανάμεσά τους και το Κέντρο».

ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ. Από την άλλη, όμως, η αύξηση της επιχορήγησης του Κέντρου Κινηματογράφου δεν λύνει το πρόβλημα. «Πράγματι», παραδέχεται ο Νίκος Ξυδάκης, «αλλά είναι μια επιδότηση κόντρα στη λογική των μεταρρυθμίσεων. Μέχρι να αποδείξουμε πως ουσιαστικά δεν πρόκειται περί φόρου, το πιο εύκολο που μπορούσαμε να κάνουμε ήταν να υπολογίσουμε ένα παραπάνω κονδύλι στην αναδιαμόρφωση του προϋπολογισμού μέσω του Κέντρου». Κατά τη διάρκεια της κουβέντας μας, ο υπουργός κάνει και μια αναφορά στους εσωτερικούς μηχανισμούς του ΕΚΚ: «Θα έπρεπε να φροντίζει να εισπράττει τα έσοδά του από τις ταινίες, είναι συμπαραγωγός. Το μόνο έσοδό του αυτή τη στιγμή είναι τα ενοίκια από ταινίες που δίνονται για προβολή σε φεστιβάλ, τα οποία είναι ελάχιστα. Θα μπορούσε να έχει μια οικονομική αυτοτέλεια».

ΓΡ. ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΚΗΣ. «Οντως θα μπορούσε να έχει οικονομική αυτοτέλεια, αρκεί να λειτουργούσε διαφορετικά η πολιτεία» τονίζει ο Γρηγόρης Καραντινάκης, γενικός διευθυντής του Κέντρου, θέση στην οποία μάλιστα επέστρεψε ύστερα από παρέμβαση του Ξυδάκη. «Οι διανομείς όμως έχουν χτυπηθεί άγρια από την αύξηση του ΦΠΑ και την αδράνεια του κράτους απέναντι στο ζήτημα της πειρατείας. Το τι κάνει το Κέντρο φαίνεται από τα νούμερα, αλλά η αύξηση της επιχορήγησης δεν θα μπορούσε να ισοσταθμίσει την επιστροφή του φόρου, λεφτά από τα οποία άλλωστε ενισχύονταν και οι ιδιώτες παραγωγοί αλλά και οι αιθουσάρχες».

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ. Η Χριστίνα Πηγάκη είναι η νομική σύμβουλος του ΣΑΠΟΕ (Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων) και η κουβέντα μαζί της προκύπτει άκρως διαφωτιστική: «Μετά τον Ειδικό Φόρο, σχεδόν καταργείται και το Κέντρο. Πόσο μπορεί να αυξήσει την επιχορήγηση το κράτος στους δύσκολους αυτούς καιρούς που ζούμε; Σκέψου πως πέρυσι, από τον Ειδικό αυτόν Φόρο προέκυψαν, για το Κέντρο, 3.600.000 ευρώ. Θα βρεθούν τώρα αυτά τα ποσά; Ως σύνδεσμος εμείς ετοιμάζουμε τις προτάσεις μας, βασισμένες στο αγγλικό πρότυπο, καθώς όταν καταργήθηκε ο Ειδικός Φόρος στη Βρετανία προέκυψαν ενισχύσεις για τις επιχειρήσεις αλλά και προς τους επενδυτές. Προσφέρθηκαν δηλαδή φορολογικά κίνητρα. Ετσι μόνο αντισταθμίζεις την απώλεια του Ειδικού Φόρου. Ο δε Ειδικός Φόρος που υπήρχε από τα χρόνια της Μελίνας, δεν λειτούργησε ποτέ. Αυτός άρχισε να λειτουργεί με τον νόμο Γερουλάνου. Βέβαια έπαιρναν χρήματα οι διανομείς και οι αιθουσάρχες αλλά τα περισσότερα πήγαιναν κάπως… υπέρ πίστεως και πατρίδος. Ας πούμε, σε διάφορους συνδικαλιστικούς φορείς. Τότε αυτοματοποιήσαμε το σύστημα, βασισμένοι στον αριθμό των εισιτηρίων».  

Το παράξενο είναι πως ακόμη δεν έχει γίνει κάποιος λόγος για το 1,5% που υποχρεωτικά καταβάλλουν οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί. «Το ζήτημα του 1,5% προσδιορίστηκε σωστά στον νόμο του 2010. Δεν ίσχυσε ποτέ, είναι πολύ μεγάλο θέμα ήδη τώρα που καταργήθηκε ο Ειδικός Φόρος – θα πρέπει επιτέλους να εφαρμοστεί. Ο ΣΑΠΟΕ είχε στείλει επιστολή στη Διεύθυνση Κινηματογράφου του υπουργείου Πολιτισμού τον Φεβρουάριο και απάντηση δεν πήραμε. Στον νόμο για τις άδειες των ιδιωτικών καναλιών δεν υπάρχει κάποια αναφορά στο ποσοστό».

ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΣ. Στο μεταξύ, κοντά σε όλες τις άλλες επιστολές διαμαρτυρίας προστέθηκε και εκείνη της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, μάλλον η πιο αιχμηρή: «Με την κατάργηση του Ειδικού Φόρου επί του κινηματογραφικού εισιτηρίου η ετήσια ενίσχυση της ελληνικής κινηματογραφίας θα περιοριστεί στην καλύτερη περίπτωση στο ποσό των 3 εκατομμυρίων της επιχορήγησης του υπουργείου Πολιτισμού, αν τελικά το καταβάλει όλο μέχρι το τέλος του χρόνου. Το κόστος όμως ύπαρξης και λειτουργίας του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου απορροφά περισσότερο από το 1/3 του ποσού αυτού ετησίως. Αρα με τα εναπομείναντα ψίχουλα καλείται το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου να ασκήσει κινηματογραφική πολιτική». Απ’ ό,τι δείχνουν τα πράγματα, το έργο θα συνεχιστεί μετά τις εκλογές. Ραντεβού, λοιπόν, τον Οκτώβριο.