Αθηνά-Ραχήλ Τσαγγάρη: Η γοητεία του νέου κύματος

«Η πολυαναμενόμενη τρίτη ταινία της είναι σημαντικά διαφοροποιημένη σε επίπεδο εστίασης και συναισθηματικής θερμοκρασίας από το σημαντικό “Attenberg” – μια συνεπέστατα ανέκφραστη κωμωδία ηθών αλλά και ανδρών που βρίσκονται στα όρια του παραλογισμού. Από το 2009 και την επιτυχία του “Κυνόδοντα” – μια παραγωγή της Τσαγγάρη – οι κριτικοί μίλησαν ανοιχτά για τη δημιουργία ενός νέου “παράξενου” ελληνικού ύφους, περισσότερο μάλιστα από τους ίδιους τους σκηνοθέτες που φαινομενικά το συντελούσαν. Ανάμεσα σε αυτούς όμως, κάποιοι διαμόρφωσαν ένα πιο ιδιόμορφο, ξεχωριστό στυλ. Και οι εύλογα κοινωνικοπαθητικές αστειότητες του ερμηνευτικού σεξτέτου του “Chevalier”, βαθιά εκκεντρικές από μόνες τους, αγγίζουν μια παράξενη συχνότητα ορθολογισμού στο φανταστικό σύμπαν που η Τσαγγάρη μοιράζεται μαζί με τον Γιώργο Λάνθιμο (του οποίου ο Ευθύμης Φιλίππου, συν-σεναριογράφος του φιλμ, είναι μόνιμος συνεργάτης)».

Αυτά και άλλα ενδιαφέροντα γράφει το εγκυρότατο «Variety» με αφορμή την προβολή στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο του «Chevalier», το οποίο φέρει την υπογραφή της σκηνοθέτιδας που «άλλαξε» το ελληνικό κινηματογραφικό τοπίο ως δημιουργός αλλά και ως παραγωγός. Απόφοιτος του Τμήματος Νεοελληνικής Φιλολογίας και Θεατρολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, η Καρδιτσιώτισσα Τσαγγάρη έδειξε από νωρίς την κλίση της επιλέγοντας μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (1993, «Μaster of Arts», Performance Studies) και στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Οστιν (1998, «Master of Fine Arts» στην κινηματογραφική παραγωγή και σκηνοθεσία).

Με την πρώτη της ταινία μικρού μήκους («FIT») προτάθηκε για Οσκαρ σπουδαστικής ταινίας ενώ η πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία «Η διαρκής αναχώρηση της Πέτρα Γκόινγκ» διακρίθηκε σε πλήθος διεθνών φεστιβάλ, και ψηφίστηκε ως μία από τις καλύτερες ταινίες του 2001 από την εφημερίδα «Village Voice» της Νέας Υόρκης (πρόσφατα μάλιστα αγοράστηκε από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης για τη μόνιμη συλλογή του).

Και μπορεί άλλοι να μάζεψαν τις μεγάλες διακρίσεις και να ακούστηκαν περισσότερο, το βιογραφικό τής Αθηνάς-Ραχήλ Τσαγγάρη όμως είναι εντυπωσιακά πυκνό και αξιοζήλευτο: διδάκτωρ Σκηνοθεσίας στη Σχολή Κινηματογράφου του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Οστιν, ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια ενός από τα τρία μεγαλύτερα φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους των ΗΠΑ, του Cinematexas International Short Film Festival, σκηνοθέτρια των βιντεοπροβολών των τελετών έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας 2004, παραγωγός της δεύτερης ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου («Κινέττα»), η οποία εκπροσώπησε την Ελλάδα στα κινηματογραφικά φεστιβάλ του Βερολίνου και του Τορόντο, παραγωγός, φωτογράφος και μοντέρ του γυρισμένου στη Λωρίδα της Γάζας ντοκιμαντέρ «Palestine Blues» και μια σειρά από credits ανεξάρτητων αμερικανικών παραγωγών που αυτομάτως θα διόγκωναν επικίνδυνα το άρθρο αν τα συμπεριλαμβάναμε εδώ.

Το μεγάλο άνοιγμα γίνεται στο Φεστιβάλ Βενετίας με το «Attenberg»: Μια κοπέλα που μεγαλώνει με τον ετοιμοθάνατο αρχιτέκτονα πατέρα της σε μια μικρή παραθαλάσσια πόλη. Προστατευμένη από τα πάντα, μέχρι που ερωτεύεται. Παραμύθι για την ενηλικίωση, δοσμένο με «κουνημένα» παιχνιδιάρικη αισθητική όπου όμως, πίσω από τη φόρμα και το off-beat χιούμορ (με αναφορές που φτάνουν μέχρι τους Monty Python), χτυπάει μια δυνατή καρδιά – έστω κι αν η Τσαγγάρη τονίζει στις συνεντεύξεις της πως η ταινία «δεν είναι αυτοβιογραφική». Η πρωταγωνίστριά της Αριάν Λαμπέντ κερδίζει το βραβείο γυναικείας ερμηνείας σε ένα από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ του κόσμου. Ολοι τώρα μιλούν για το «ελληνικό κύμα».

Θα παρεμβληθεί μια ταινία μικρού μήκους («The capsule»), στα όρια του video-art, η εμφάνισή της στο «Before Midnight» του φίλου της Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ (είχε εμφανιστεί και στην πρώτη μεγάλου μήκους του σκηνοθέτη, ονόματι «Slacker») και η Τσαγγάρη θα βυθιστεί στην περιπέτεια του «Chevalier» όπου μια παρέα ανδρών επιστρέφει από χειμερινή εκδρομή ψαρέματος σε ένα γιοτ. Εκεί, μια μηχανική βλά́βη τούς εγκλωβίζει στο σκάφος, κάπου στον Σαρωνικό, κι εκείνοι θα σκοτώσουν την ώρα τους με ένα αυτοσχέδιο παιχνίδι που ονομάζεται Chevalier (ιππότης). Και φυσικά, κανείς δεν επιτρέπεται να κατέβει από το σκάφος αν δεν ανακηρυχθεί ο νικητής. Σημειώστε το πιο ετερόκλητο καστ που έχετε δει ποτέ σε ελληνική ταινία καθώς πλάι στον Βαγγέλη Μουρίκη (εντελώς κινηματογραφικός) και τον Γιώργο Κέντρο (εντελώς θεατρικός) φιγουράρει ο Σάκης Ρουβάς (!) ενώ το καστ συμπληρώνουν οι Πάνος Κοράνης, Μάκης Παπαδημητρίου, Γιώργος Πυρπασόπουλος και Γιάννης ∆ρακόπουλος. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ρουβάς εμφανίζεται κινηματογραφικώς (είχαν προηγηθεί το ολοκληρωτικά άστοχο «Alter Ego» και η συμμετοχή του στο θρίλερ «Στα άκρα» το 2009), έχει όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον τούτη εδώ η συμμετοχή του, μια και οι αυτοσχεδιασμοί έπαιξαν κυρίαρχο ρόλο κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.

Προς το παρόν, η σκηνοθέτρια (που δείχνει να αποφεύγει τις δηλώσεις και τις συνεντεύξεις στον Τύπο) συνεχίζει να ετοιμάζει το φιλόδοξο σχέδιο επιστημονικής φαντασίας με τίτλο «Duncharon» – έργο ζωής, αν σκεφτούμε πως τόσο το «Capsule» όσο και η «Διαρκής αναχώρηση της Πέτρα Γκόινγκ» ανήκουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, στο συγκεκριμένο είδος.