Οι Σλοβένοι Laibach προκαλούν (ξανά)

Ποιοι είναι οι Laibach; Πολύ απλά, το σημαντικότερο (και πλέον εξαγώγιμο) πολιτιστικό προϊόν που ξεπήδησε από τη Σλοβενία και οι μόνοι πλέον μουσικοί εκπρόσωποι του κινήματος NSK (Neue Slowenische Kunst – δηλαδή Νέα Σλοβένικη Τέχνη) το οποίο πρωτοακούστηκε το 1984, όταν δηλαδή η Σλοβενία αποτελούσε ακόμα «κομμάτι» της Γιουγκοσλαβίας (όχι τυχαία, τα μέλη του κινήματος εκτύπωναν τα δικά τους «διαβατήρια»). Η μπάντα (που ιδρύθηκε το 1980) πήρε το όνομά της από τη γερμανική ονομασία της πόλης Λουμπλιάνα και έδωσε τις πρώτες της συναυλίες εκεί ακριβώς, το 1982. Σύντομα η προκλητική εικονογραφική αμφισημία τους έδειξε να ενοχλεί. Και, για να είμαστε σαφείς, οι ναζιστικές αναφορές τους ενοχλούν και σήμερα, ακριβώς επειδή η industrial rock μπάντα δεν παίρνει μια ξεκάθαρη στάση, αλλά δείχνει να κινείται σταθερά στο όριο της αντιδραστικότητας: στο εσωτερικό του τρίτου τους άλμπουμ «Opus Dei» φιγουράρει μια σβάστικα που αποτελείται από τέσσερα τσεκούρια και αποτελεί έργο του φημισμένου κομμουνιστή καλλιτέχνη και σκηνογράφου του Μπέρτολτ Μπρεχτ, Τζον Χάρτφιλντ.

Με άλλα λόγια, οι Laibach είναι μια κολεκτίβα που σήμερα, ως απάντηση στην πολιτική ορθότητα, επιλέγει να καγχάσει απέναντι στις επιταγές του καθωσπρεπισμού. Στο πλαίσιο αυτής της στάσης «εγγράφονται» και οι δύο συναυλίες που έδωσαν στη Βόρεια Κορέα, αποτελώντας έτσι το πρώτο δυτικό συγκρότημα που έπαιξε εκεί. Ο Ιβάν Νόβακ, μέλος της μπάντας, το δήλωσε ξεκάθαρα: «Δεν πάμε εκεί για να προκαλέσουμε αναταραχές, αλλά για να προκαλέσουμε όσους ζουν έξω από τη χώρα!».

Οι Laibach ταξίδεψαν στην Πιονγκγιάνγκ μετά την επιμονή του σκηνοθέτη τους Μόρτεν Τράβικ, πολιτιστικού ακτιβιστή νορβηγικής καταγωγής, ο οποίος συνεργάζεται μαζί τους τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ οι εμφανίσεις τους στο πλαίσιο μιας περιοδείας που ονομάζουν «Ημέρα της Απελευθέρωσης» και συμπίπτουν με την 70ή επέτειο της απελευθέρωσης της Χερσονήσου της Κορέας από τους Ιάπωνες, θα αποτελέσουν και τη βάση ενός ντοκιμαντέρ που έχει προγραμματιστεί να κυκλοφορήσει το 2016. Κάποιος θα έλεγε ότι αυτός είναι ένας από τους ορισμούς του conceptual art.