ΣΥΡΙΖΑ εναντίον ΣΥΡΙΖΑ

^«Είσαι σε ένα δωμάτιο χωρίς παράθυρο. Και τι κάνεις; Χτυπάς το κεφάλι σου στον τοίχο». Υψηλόβαθμο κοινοβουλευτικό στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ περιέγραφε χθες με αυτή την παραβολή την κατάσταση στη Βουλή, ιδίως δε τα συμπτώματα διάσπασης που χθες ήταν ορατά διά γυμνού οφθαλμού.

Η ερμηνεία είναι απλή. Είναι δύσκολο, σχεδόν δυσβάστακτο, ο ΣΥΡΙΖΑ με την ιστορία και τη ρητορική των τελευταίων χρόνων να φέρνει και να ψηφίζει Μνημόνιο – όπως συνέβη τη νύχτα που πέρασε.

Στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν βγει τα μαχαίρια: κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης, αναφερόμενο στην κίνηση του Παναγιώτη Λαφαζάνη για σύσταση κινήματος αντιμνημονιακού αγώνα, επισήμανε ότι κι αυτός μιλάει ουσιαστικά για Μνημόνιο. Κι αυτό γιατί, όπως εξηγούσε, «το πακέτο Σόιμπλε για έξοδο της χώρας από το ευρώ δεν θα είναι άνευ όρων». Παρέπεμπε μάλιστα στο σχόλιο – «σημείωμα» του Μαξίμου για την υπογραφή του Λαφαζάνη στο σχετικό κάλεσμα, εξισώνοντας την επιστροφή στη δραχμή με άλλου είδους Μνημόνιο.

Ηταν άραγε η χθεσινή η τελευταία φορά που είδαμε τον ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή τη μορφή, με αυτή την σύνθεση; Πάντως κατά την πολύωρη συνεδρίαση, στους διαδρόμους του Κοινοβουλίου και στο κυλικείο, επικρατούσε κατήφεια.

Πρόσωπα σκεπτικά και προβληματισμένα. Κανένας, από καμία τάση του ΣΥΡΙΖΑ, δεν ήταν ευχαριστημένος. Ακόμα κι αν ο δρόμος προς το «ξεκαθάρισμα» εμπεριέχει μία ανακουφιστική λύτρωση. Η παραδοχή από όλα τα μέτωπα ήταν ξεκάθαρη: «Αυτή η κατάσταση δεν τραβάει άλλο». Το πρόβλημα, σύμφωνα με μία γραμμή πληροφόρησης, είναι πλέον και αντικειμενικά υπαρκτό κι όποιος δεν το αντιλαμβάνεται, εθελοτυφλεί.

Το άρωμα της διάσπασης άλλωστε είχε απλωθεί διάχυτο από νωρίς στους διαδρόμους γύρω από την Ολομέλεια – και βέβαια εντός της, αφού μετατράπηκε σε πεδίο μάχης μεταξύ των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ. Κυρίως χάρη στην εκρηκτική εμφάνιση της Ζωής Κωνσταντοπούλου, η οποία μιλούσε περισσότερο ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και – ως συνήθως – θεματοφύλακας των θεσμών, ελάχιστα όμως ως Πρόεδρος της Βουλής.

«Ξεπέρασε κάθε όριο»

Η δυσφορία βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ προς το πρόσωπό της εκφραζόταν ανοιχτά και εκτός Ολομέλειας, ακόμα και από «αχρωμάτιστους» βουλευτές του κόμματος. Αυτοί συνέκλιναν στην άποψη ότι η συμπεριφορά της χθες ξεπέρασε κάθε όριο και προηγούμενο.

Ανάλογα συμπεράσματα διατύπωσε πάντως και άλλη, όχι στερούμενη εμπειρίας, κοινοβουλευτική πηγή, παρατηρώντας ότι «στη Βουλή έχουμε ζήσει ποικίλες αντιπαραθέσεις τόσα χρόνια, αλλά Πρόεδρο της Βουλής που να επιτίθεται με τέτοια σφοδρότητα στους υπουργούς της κυβέρνησης δεν έχει ξανασυμβεί να δούμε». Κι αυτό γιατί τα πυρά της Ζωής Κωνσταντοπούλου έπληξαν τους υπουργούς Ευκλείδη Τσακαλώτο, Γιώργο Σταθάκη, Αλέκο Φλαμπουράρη, Δημήτρη Μάρδα καθώς και τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο Νίκο Φίλη.

Η Πρόεδρος της Βουλής, η οποία καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεδρίασης των τριών Επιτροπών πήρε τουλάχιστον πέντε φορές τον λόγο, μίλησε για στοχοποίησή της με «νεοαυριανικές» μεθόδους. Συγκεκριμένα επέκρινε τον υπουργό Οικονομικών για την αναφορά του – το πρωί της Τρίτης – έξω από το Χίλτον ότι η συμφωνία θα ψηφιστεί «Ζωής θέλοντος» – και όχι θελούσης – κι αφού τον κατηγόρησε για «παραποιημένα ελληνικά», τον κάλεσε να απαντήσει γιατί προχώρησε σε αυτή την κλιμάκωση και φέρνει το νομοσχέδιο ως κατεπείγον.

Ο Τσακαλώτος με τη σειρά του της καταλόγισε ότι επιχειρεί να ροκανίσει τον πολύτιμο χρόνο ώστε να πάει η κυβέρνηση σε δάνειο – γέφυρα. Η Ζωή κατήγγειλε επίσης τον υπουργό Επικρατείας Αλέκο Φλαμπουράρη για όσα δήλωσε περί Φρόιντ και Μαρξ (ότι «έπρεπε να είχαν ουσιαστικό ρόλο για σοβαρότερη ανάλυση της ανθρώπινης υπόστασης») προκειμένου να εξηγήσει την προσωπικότητά της. Ο ίδιος πάντως λίγο αργότερα ξεκαθάρισε με νεότερη δήλωσή του ότι «η επιλεκτική παρουσίαση προφορικών δηλώσεων δεν μπορεί να αποδώσει το σύνολο των σκέψεών μου» και ζήτησε να μείνει μακριά από εκείνον «οποιαδήποτε ψυχιατρικοποίηση ή εκχυδαϊσμός διαφορετικών απόψεων».

Τα οδοφράγματα της Ζωής

 Λίγο αργότερα η Πρόεδρος της Βουλής επιτέθηκε στον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα, κατηγορώντας τον ως «δοτό υπουργό» και όχι εκλεγμένο που δεν λογοδοτεί όπως εκείνη. Μάλιστα η Κωνσταντοπούλου, απευθυνόμενη στα μέλη της κυβέρνησης, διερωτήθηκε «γιατί επιτρέπετε με αυτό τον τρόπο, με αυτή την ειρωνεία, να απευθύνονται σε έναν χώρο όπου γνήσια αγωνίστηκε και υπερασπίστηκε αρχές και αξίες», προσθέτοντας ότι «δεν έχετε δικαίωμα να επιτρέπετε να εμφανίζονται ως δικαιωμένοι ο κ. Χατζηδάκης, ο κ. Βρούτσης, ο κ. Γεωργιάδης, ο κ. Κεγκέρογλου, όλοι αυτοί που ευθύνονται για την καταστροφή της χώρας, δεν έχετε το δικαίωμα να τους επιτρέπετε να κουνούν το δάκτυλο, να εμφανίζουν τελικά ως μόνη λύση την Ακροδεξιά που εν μέρει υιοθετούν, τον φασισμό και τον ναζισμό».

Η τελευταία φράση της προκάλεσε την ευγενική αποδοκιμασία του Γιάννη Σταθάκη. Ο υπουργός Οικονομίας, ακούγοντας τις προκλήσεις της Ζωής, αποχώρησε επιδεικτικά – και μάλιστα σε αργή κίνηση – από τα κυβερνητικά έδρανα. Εντονες ήταν και οι αντιδράσεις των κατονομασθέντων βουλευτών της αντιπολίτευσης, οι οποίοι την κάλεσαν να ανακαλέσει ή να ζητήσει συγγνώμη κι άλλοι προχώρησαν σε φράσεις όπως «ντροπή σου». «Με εκπροσώπους του Μνημονίου ούτε συμπράττω ούτε συνυπογράφω, πολύ λιγότερο δεν τους απαντώ» συμπλήρωσε ειρωνικά η Κωνσταντοπούλου, με την παρουσία της να θυμίζει περισσότερο τη βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ στα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης πριν από οκτώ μήνες και λιγότερο να παραπέμπει σε Πρόεδρο της Βουλής.

Αίσθηση πάντως προκάλεσε η στάση του Δημήτρη Μάρδα. Σχεδόν βουρκωμένος τής απάντησε πως «είτε δοτός είτε αιρετός», έχουν δώσει τους ίδιους όρκους. «Εχω 400 φοιτητές που είναι πολύ πιο αυστηροί από τους ψηφοφόρους» τής είπε και ξεκαθάρισε ότι η τροπολογία (σ.σ.: ειδικής συνταξιοδοτικής ρύθμισης που κατατέθηκε την τελευταία στιγμή και ήταν ανάμεσα σε άλλες που η Κωνσταντοπούλου ζητούσε να αποσυρθεί) γράφτηκε από το οικονομικό επιτελείο. Καθυστέρησε η διαδικασία, συμπλήρωσε, γιατί περιμέναμε τη γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Την προκάλεσε μάλιστα να βρει τα σημεία που προβλέπονται μειώσεις συντάξεων, εκτός από τις πρόωρες.

Πάντως η Ζωή Κωνσταντοπούλου συνέχισε να προκαλεί τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, με φράσεις όπως «οι σύντροφοι, αν μπορώ να τους πω έτσι, έχουν δώσει μάχες για την αντισυνταγματικότητα». Αλλά και προς τον Νίκο Φίλη, «με είχατε ταυτίσει με τη Χρυσή Αυγή, μου έχετε πει ότι θα με τελειώσετε». Για χυδαιότητες και ψεύδη έκανε λόγο ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, τονίζοντας πως «όσοι βγαίνουν στα κεραμίδια και λένε ότι είναι πιο ΣΥΡΙΖΑ από τους άλλους, δεν είναι».

Ψηλά τη μύτη και ψηλά το μέτωπο

Μία επιτόπια έρευνα στους διαδρόμους της Βουλής χθες το απόγευμα ήταν αρκετή για να αντιληφθεί κανείς την πραγματική κατάσταση στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ. Οι σχέσεις έχουν διαρραγεί. Ενδεικτική είναι η στάση βουλευτίνας του ΣΥΡΙΖΑ – είχε δηλώσει παρούσα και «κατά» στις δύο προηγούμενες ψηφοφορίες – η οποία προσπέρασε, κοιτώντας ιδιαίτερα απαξιωτικά πηγαδάκι προεδρικών, στο οποίο λίγα λεπτά νωρίτερα καθόταν κορυφαίος υπουργός. Χαρακτηριστική είναι όμως και φράση του Στάθη Λεουτσάκου προς βουλευτίνα προσκείμενη στην ομάδα των «53», σε μία προσπάθεια να σπάσει τον πάγο. «Τελικά έχουμε ηγεμονία του ΣΥΡΙΖΑ» παρατήρησε. Κι εξήγησε το σκεπτικό του: «Κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ» – σε μια, ομολογουμένως, σοφιστική προσέγγιση.

«Κλείστε το μικρόφωνό σας…»

Αυτή τη φορά δεν τηρήθηκαν ούτε τα προσχήματα. Η Πρόεδρος της Βουλής επιχείρησε να κωλυσιεργήσει τις διαδικασίες, με άλλοθι την τυπολατρία, κάτι που αρχικά στέφθηκε με επιτυχία. Χρειάστηκε μάχη περίπου δύο ωρών για να καμφθεί η αντίστασή της. Σπάζοντας κάθε κοινοβουλευτικό προηγούμενο η Ζωή Κωνσταντοπούλου έθιξε πιεστικά την απουσία εκπροσώπησης της κυβέρνησης από τη Διάσκεψη των Προέδρων. Οταν στην αίθουσα εισήλθε ο υπουργός Οικονομίας, εκείνη προχώρησε σε ένα μπαράζ ερωτήσεων για το κατεπείγον της διαδικασίας.

Μολονότι ο Γιώργος Σταθάκης επέμεινε στη σημασία του σημερινού Eurogroup, στο πρόγραμμα ψήφισης της συμφωνίας από τα Kοινοβούλια των χωρών – μελών και στα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί για την κύρωσή της, εκείνη δεν πτοήθηκε. Ακόμα κι αν ο Γιώργος Σταθάκης στις επίμονες – «βασανιστικές» όπως τις χαρακτήρισαν κάποιοι – αιτιάσεις της, είπε αγανακτισμένα «δεν μπορώ να σας απαντήσω άλλο». Και κυρίως δεν πείστηκε. «Δεν δόθηκε συγκεκριμένος λόγος από την κυβέρνηση για να επισπευσθεί η διαδικασία. Με κατάπληξη ακούω από τον υπουργό ότι είναι πρωτοβουλία της κυβέρνησης να προλάβει, σαν να υιοθετεί το ελληνικό Κοινοβούλιο πρώτο ασθμαίνοντας αυτά που κάποιοι επιβάλλουν στον λαό» είπε και ευχαρίστησε τον υπουργό για την παρουσία του.

Σχολίασε ειρωνικά βέβαια «μακάρι να σας ευχαριστούσα και γιατί μας είχατε διαφωτίσει». Ηταν σαφές ότι η Πρόεδρος δεν έκανε διαδικαστική, αλλά καθαρά πολιτική τοποθέτηση, ενώ η συνεδρίαση της Διάσκεψης των Προέδρων μεταδιδόταν – όχι τυχαία – απευθείας στην τηλεόραση. Ενα από τα άδυτα του κοινοβουλευτισμού είχε μετατραπεί σε δημόσια αρένα – ύστερα από πρότασή της, η οποία έγινε δεκτή από τα μέλη της Διάσκεψης στην προηγούμενη συνεδρίαση.

Η Κωνσταντοπούλου δεν είχε πάντως αναστολές. «Να προχωρήσουμε στην ψηφοφορία να τελειώνουμε» ακούστηκε να λέει ο βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, με την Πρόεδρο να του απαντά σε αυταρχικό στυλ να κλείσει το μικρόφωνό του. Ο Τσουκαλάς, έγκριτος πανεπιστημιακός και κορυφαίος προοδευτικός διανοούμενος της Μεταπολίτευσης, απέφυγε την αντιπαράθεση.

Κίνηση για πρόταση μομφής

Μολονότι Το Ποτάμι επιχειρεί να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 50 υπογραφές για την κατάθεση πρότασης μομφής κατά της Προέδρου της Βουλής – όχι βέβαια τώρα αλλά τον ερχόμενο Σεπτέμβριο – στην κυβέρνηση έχουν διαφορετικά σχέδια. Κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος ξεκαθάρισε χθες πως ο ΣΥΡΙΖΑ, στο θέμα της Κωνσταντοπούλου, θα συνεχίσει στην ίδια γραμμή. Δηλαδή δεν θα κάνει τίποτα εναντίον της. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, ούτε ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης φαίνεται θερμός υποστηρικτής μιας τέτοιας κίνησης. Υπενθυμίζεται άλλωστε πως από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε πρόεδρος της ΝΔ είχε ξεκαθαρίσει ότι η περίπτωση της Ζωής Κωνσταντοπούλου αποτελεί αποκλειστική υπόθεση του Πρωθυπουργού κι ο Αλέξης Τσίπρας είναι εκείνος που πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία.