Ποιος φοβάται τις εκλογές: Το μαύρο κουτί της διάσπασης του ΣΥΡΙΖΑ

Κυβέρνηση είναι ο ΣΥΡΙΖΑ (με ολίγη από ΑΝΕΛ). Είναι ο Αλέξης Τσίπρας ο ΣΥΡΙΖΑ που ξέραμε; Ο πλουραλισμός που αποτέλεσε το σήμα κατατεθέν του κόμματος στον δρόμο προς την εξουσία, έχει μετατραπεί σε κακοφωνία που υπονομεύει την κυβέρνηση μπροστά σε δύσκολα στοιχήματα. Το μέλλον της κυβέρνησης θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ. Θα γίνει η διάσπαση και πότε; Αν ο Πρωθυπουργός αποφασίσει να κάνει πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο, μήπως την προδιαγράφει ακυρώνοντας εκ των πραγμάτων το προαναγγελθέν Συνέδριο; Οπως και να ‘χει, κανένας δεν μπορεί να προβλέψει αν την επομένη μιας διάσπασης οι μόνοι που θα αποχαιρετήσουν τον ΣΥΡΙΖΑ θα είναι οι δραχμιστές της Αριστερής Πλατφόρμας. Οπως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι «κανονικό κόμμα», σύμφωνα με τη διαπίστωση του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, έτσι και η ενδεχόμενη διάσπασή του δεν θα είναι ακόμη μία διάσπαση της Αριστεράς. Κινδυνεύει να έχει συνέπειες πυρηνικής έκρηξης για τον ΣΥΡΙΖΑ

Το βέβαιο είναι πως ανεξαρτήτως της κατάληξης ο μετά τη συμφωνία ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι ο ίδιος. Εξάλλου, και ο μετά την 25η Ιανουαρίου ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι ο ίδιος. Το δεύτερο ακούγεται συχνά και ως καρφί έναντι του Πρωθυπουργού από πολλά στελέχη του κυβερνώντος κόμματος, κυρίως για τις κακές επιλογές προσώπων που έκανε. Και δεν αναφέρονται μόνο στον Γιάνη Βαρουφάκη.

Τουλάχιστον, όλοι συμφωνούν ότι ο «τραγέλαφος», όπως αποκάλεσε τις προάλλες ο Νίκος Φίλης τη σημερινή εικόνα της κυβέρνησης, δεν μπορεί να συνεχιστεί. Η αλήθεια είναι ότι ο μεταβατικός ΣΥΡΙΖΑ του σήμερα είναι ένας εφιάλτης. Γι’ αυτό προεδρικοί και μη ετοιμάζονται για την κρίσιμη ημέρα της ψήφισης της νέας συμφωνίας, η οποία θα δρομολογήσει και εξελίξεις. Εκεί θα σταματήσει και το blame game προεδρικής πλειοψηφίας και διαφωνούντων για το ποιος θα πατήσει το κόκκινο κουμπί της έκρηξης.

Την ώρα που ο Πρωθυπουργός λαμβάνει εισηγήσεις να προχωρήσει σε αιφνιδιαστικές εκλογές τον Σεπτέμβριο για να προλάβει και τις όποιες αποσχιστικές κινήσεις των διαφωνούντων, να οριστικοποιήσει τη ρήξη και να προχωρήσει με καθαρά χέρια στην εφαρμογή της συμφωνίας, στον ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούν να λύσουν μια άλλη εξίσωση.

Και αυτή δεν είναι πώς θα κυβερνήσει ο Αλέξης Τσίπρας με το ένα χέρι κομμένο. Αλλά πώς θα σώσουν το κόμμα από τη διάσπαση. Οπως το έθετε κομματικό στέλεχος, «δεν είναι μόνο τα στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας που θα φύγουν σε μια διάσπαση. Είναι πολλοί που ετοιμάζονται να πάνε στο σπίτι τους».

Με απλά λόγια, είτε έτσι είτε αλλιώς, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι πλέον ο ίδιος. Στην Κουμουνδούρου δεν θέλουν καν να σκέφτονται το ενδεχόμενο ο Πρωθυπουργός να αποφασίσει εκλογές τον Σεπτέμβριο, κάτι που εκ των πραγμάτων θα ακυρώσει το προγραμματισμένο για τα τέλη Σεπτεμβρίου ή τις αρχές Οκτωβρίου Συνέδριο.

  Θα μπορούσε, βέβαια, να γίνει το Συνέδριο και ο Πρωθυπουργός να προχωρήσει σε εκλογές τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο. Είναι όμως σαφές ότι με τα ραβασάκια της Εφορίας θα αρχίσει και η φθορά του Αλέξη Τσίπρα. Καθώς και ότι ο Πρωθυπουργός δεν μπορεί να στηρίζεται για πάντα στην καλοσύνη των ξένων (λέγε με αντιπολίτευση) στην πορεία ψήφισης και νέων μέτρων. Την ίδια ώρα, στο κυβερνητικό επιτελείο γνωρίζουν ότι η πρώτη αξιολόγηση – με τη θετική έκβαση της οποίας η Ελλάδα θα μπορούσε να λάβει μια δέσμευση για την ελάφρυνση του χρέους – θα αρχίσει τον Οκτώβριο και θα είναι σκληρή. Κανένας δεν εγγυάται το αποτέλεσμά της, ενώ η υπόθεση της ελάφρυνσης του χρέους περιπλέκεται ακόμα περισσότερο από τις εκλογές που θα γίνουν στην Πορτογαλία και την Ισπανία τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο αντιστοίχως.

Πώς θα γίνουν εκλογές εν μέσω της αξιολόγησης, την ώρα μάλιστα που η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακτήσει το χαμένο έδαφος της εμπιστοσύνης με τους Ευρωπαίους; Το σταυρόλεξο είναι για δυνατούς λύτες.

Οπως και η υλοποίηση της απόφασης της Κεντρικής Επιτροπής για ένα Συνέδριο που θα συγκεράσει τις απόψεις για το πού πάει ο ΣΥΡΙΖΑ στη μετά τη συμφωνία εποχή. Παρά τη διχαστική ατμόσφαιρα που καταγράφηκε ανάμεσα στα δύο αντίπαλα στρατόπεδα, η απόφαση κινήθηκε σε ενωτικό πλαίσιο. Οι πληροφορίες επιμένουν ότι δεν είναι μόνο η ομάδα των 53 που λειτουργεί ως γέφυρα συγκερασμού ανάμεσα σε προεδρικούς και πλατφορμιστές. Λένε ότι υπάρχουν ένθεν κακείθεν στελέχη που δεν θέλουν τη διάσπαση.

Και ενώ επισήμως οι πλατφορμιστές ομνύουν στην ενότητα του κόμματος, η αλήθεια είναι ότι έχουν αυτοπαγιδευτεί στην ακραία ρητορική τους περί μη ψήφισης της συμφωνίας. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, στις φραξιονιστικές συναντήσεις τους κυριαρχεί η ιδέα της ανεξαρτητοποίησης των βουλευτών το βράδυ κιόλας της κρίσιμης ψηφοφορίας. Αλλά αυτή είναι μια ιδέα που μεταφέρεται από μεσαία στελέχη της Πλατφόρμας. Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και οι συνοδοιπόροι του με τη ρητορική τους έχουν μετατρέψει την ημέρα της ψηφοφορίας κατά πάσα πιθανότητα σε δρόμο χωρίς επιστροφή. Βέβαια, οι πιο μυημένοι επιμένουν ότι ο κάθε βουλευτής δικαιούται να έχει την άποψή του. Και ότι αν ο Αλέξης Τσίπρας ζητούσε ψήφο εμπιστοσύνης, θα τη λάμβανε και από τα στελέχη της Πλατφόρμας.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ. Μπορούν πλέον να παραμείνουν κάτω από την ίδια πολιτική στέγη ο Αλέξης Τσίπρας με τον Παναγιώτη Λαφαζάνη και τον Δημήτρη Στρατούλη; Κάποιοι επιμένουν ότι μπορούν, πιστεύοντας στο μότo «όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και τρόπος». Εξάλλου, ο καθένας μπορεί να υποστηρίζει τη δική του άποψη και ας μην είναι πλειοψηφική.

Τουλάχιστον, αυτή είναι η κατεύθυνση στην οποία κινούνται – ή μάλλον δεσμεύονται να κινηθούν – στην Κουμουνδούρου με βάση την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής. Προς τα εκεί κινείται ήδη η Επιτροπή Θέσεων, η οποία συνεδρίασε πριν από λίγες ημέρες. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα μέλη της Επιτροπής επεξεργάζονται κείμενο, το οποίο θα μπορεί να κατέβει στο Συνέδριο (θα μεσολαβήσει μια νέα Κεντρική Επιτροπή στο τέλος του μήνα) συνδυάζοντας τις απόψεις όλων των τάσεων.

Τι σημαίνει αυτό; Οτι κανένα θέμα δεν είναι απαγορευμένο. Ακόμη και η αναφορά σε Plan B. Κι αν, σε ένα υποθετικό σενάριο, το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ προχωρούσε κανονικά και φθάναμε στις αρχές Οκτωβρίου με κείμενο όπου θα πλειοψηφούσε το Plan B;

Ποιος είπε ότι οι αποφάσεις του Συνεδρίου δεσμεύουν τον Πρωθυπουργό; Μπορεί πάντα να κυβερνήσει όπως θέλει ή να φτιάξει κάτι νέο. Οπως το έθετε κομματικό στέλεχος της νεότερης γενιάς, επιχειρηματολογώντας υπέρ της ανάγκης μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ, «η διολίσθηση των τελευταίων χρόνων σε συνθήκες Λατινικής Αμερικής απαιτεί αντίστοιχη αναπροσαρμογή σε προσωποκεντρικά μοντέλα ηγεσίας». Κοινώς, στην πρωτοκαθεδρία του Αλέξη Τσίπρα. Η ειρωνεία είναι ότι οι θετικότερα διακείμενες προς τον προσωποκεντρισμό συνιστώσες είναι αυτές που βρίσκονται πιο κοντά στην έξοδο.

Αναζητώντας σύμμαχο
Οι διασπάσεις στην Αριστερά ποτέ δεν είχαν τύχη, υπενθυμίζουν κάποια στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Και επιμένουν ότι οι μόνοι με τους οποίους θα μπορέσουν να συνασπιστούν τελικά ο Λαφαζάνης και οι σύντροφοί του, μήπως και καταφέρουν να πιάσουν το 3%, θα είναι τα μέλη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ.