Πώς η άνοδος του Γκρίλο ισχυροποιεί τον Ρέντσι

Κάτι περισσότερο από 26%: είναι το ποσοστό που συγκέντρωσε σε πρόσφατη δημοσκόπηση για την πρόθεση ψήφου το Κίνημα Πέντε Αστέρων (M5S) του Μπέπε Γκρίλο. Ποσοστό κατά 1% υψηλότερο από το σκορ του στις γενικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2013 και 6% υψηλότερο από την επίδοσή του στις ευρωεκλογές του Μαΐου του 2014, όταν οι παρατηρητές είχαν κηρύξει το τέλος της ανάπτυξης αυτού του αντιπολιτικού κόμματος. Προς μεγάλη απογοήτευση όσων προέβλεπαν βραχυπρόθεσμη εξαφάνισή του, το M5S επιβεβαιώνεται ως η δεύτερη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της Ιταλίας, πίσω από το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα (PD) του Ματέο Ρέντσι (περί το 35%) και πολύ πιο μπροστά από τα δύο δεξιά κόμματα, τη Λέγκα του Βορρά (14%) και τη Φόρτσα Ιτάλια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι (12%). Κι όμως, στην πραγματικότητα η ευρωστία του Κινήματος ενισχύει τον ιταλό πρωθυπουργό.

Οπως σημειώνει ο πολιτολόγος Ιλβο Ντιαμάντι, «το Κίνημα είναι ένα λεωφορείο στο οποίο ανεβαίνει κόσμος για διάφορους λόγους και με διάφορους προορισμούς». Η απουσία σαφών κατευθυντήριων γραμμών τού επιτρέπει να προσελκύει ψηφοφόρους από όλο το εκλογικό φάσμα. Οι θέσεις του Γκρίλο εναντίον της μετανάστευσης και της εγκαθίδρυσης του δικαίου του εδάφους γοητεύουν τη Δεξιά, το ίδιο και η πρότασή του για δημοψήφισμα με το ερώτημα της εξόδου από το ευρώ∙ αντιθέτως, οι προτάσεις του υπέρ του ελάχιστου εισοδήματος του πολίτη ή του γάμου μεταξύ ομοφύλων τού εξασφαλίζουν την επιδοκιμασία της Ακρας Αριστεράς. Αποτέλεσμα: οι ψηφοφόροι του Κινήματος προέρχονται κατά 33% από την Αριστερά και κατά 32% από τη Δεξιά και το Κέντρο. Το κόμμα γοητεύει το 34% των εργατών, το 36% των δημοσίων υπαλλήλων, το 38% των αυτοαπασχολουμένων, το 31% των ελεύθερων επαγγελματιών, το 38% των φοιτητών, το 31% των ανέργων. Πρέπει να ανατρέξει κανείς στους Χριστιανοδημοκράτες για να βρει ανάλογη εγκάρσια απήχηση!

Θεωρητικά, λοιπόν, το Κίνημα θα βρεθεί απέναντι στο Δημοκρατικό Κόμμα αν γίνουν νέες εκλογές πριν από το 2018, οπότε λήγει κανονικά η θητεία της σημερινής κυβέρνησης. Ο νέος εκλογικός νόμος, που σχεδιάστηκε ώστε να διασφαλίζει σταθερή πλειοψηφία στην κυβέρνηση, προβλέπει πως οι δύο σχηματισμοί που έρχονται πρώτοι στον πρώτο γύρο τίθενται αντιμέτωποι στον δεύτερο. Ο πολιτολόγος Πιέρο Ινιάτσι εκτιμά πως σε περίπτωση δεύτερου γύρου ανάμεσα στους υποψηφίους του PD και εκείνους του M5S, οι τελευταίοι θα συγκέντρωναν όλες τις ψήφους αντι-Ρέντσι και θα μπορούσαν να υπερισχύσουν, υποχρεώνοντας τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναθέσει σε κάποιον δικό τους τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Τα όνειρα και ο εφιάλτης. Το ενδεχόμενο εισόδου κάποιου εκπροσώπου του Κινήματος στο Παλάτσο Κίτζι αρκεί όμως για να αποθαρρύνει και τους πιο μανιασμένους αντιπάλους του Ρέντσι. Μπορεί να ονειρεύονται την πτώση του, αλλά οι βουλευτές της Φόρτσα Ιτάλια και της Λέγκα του Βορρά φοβούνται πως δεν θα ωφελούνταν από την κρίση που θα προκαλούσαν. Η άνοδος του M5S λειτουργεί σαν ένα αποτρεπτικό όπλο έναντι των παραδοσιακών κομμάτων που μοιράστηκαν την εξουσία τα τελευταία είκοσι χρόνια και θα ήθελαν να τη διατηρήσουν. Γιατί να ρισκάρουν τα πάντα σε μια ζαριά; Σε αυτές τις συνθήκες, ο Ματέο Ρέντσι μπορεί να νιώθει σχετικά ήσυχος για τα επόμενα τρία χρόνια.