Ωτοβλεψίες

Σεξ, ψέματα και βιντεοταινίες
«Με ενοχλούσε πάντα που ερχόμουν μπροστά στο κοινό λέγοντας ψέματα. Μάλιστα όσο πιο καλά το έκανα τόσο περισσότερη αποδοχή εισέπραττα. Δεν ζω την αλήθεια, αλλά ένα ψέμα». «Δεν μπορεί να νιώθεις ότι ποιείς ήθος, αλλά ουσιαστικά να λες ψέματα στον κόσμο. Γιατί αυτό κάνουμε οι ηθοποιοί». Από συνεντεύξεις της Στεφανίας Γουλιώτη που ανακάλυψε, αίφνης, το Μεγάλο Ψέμα.

«Δώθε απ’ τον Παράδεισο, λίγη παρηγοριά υπάρχει στη γνώση». Ο στίχος, τον οποίο λάτρεψε ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ και τον έκανε έμβλημα και τίτλο σε βιβλίο του για τα ξέφρενα νιάτα της jazz age («This Side Of Paradise»), γράφτηκε λίγο προτού ο 27χρονος καταραμένος βρετανός ποιητής Ρούπερτ Μπρουκ κινήσει λάβρος για να πολεμήσει και να θυσιαστεί, καταλήγοντας να νικηθεί από ένα κουνούπι και τη σηψαιμία που του προκάλεσε, στη Σκύρο, πριν από 100 χρόνια. Κάποιοι θυμήθηκαν τον ένθερμο φιλέλληνα ποιητή και αποφάσισαν στην επέτειο του θανάτου του να στήσουν ένα αφιέρωμα, εκεί, στον τόπο όπου άφησε την τελευταία του πνοή (στο γαλλικό πλωτό νοσηλευτήριο, εν μέσω στρατιωτικών ασκήσεων και προτού προλάβει να πολεμήσει στην Καλλίπολη) και τάφηκε. Κεντρική, η παράσταση «Αυτοί που περπατούν στα σύννεφα» με τη σκηνοθετική υπογραφή της Λίνας Ζαρκαδούλα (αύριο), σε κείμενο του Γιάννη Σκαραγκά, με τους Παναγιώτα Βλαντή, Χριστόδουλο Στυλιανού και τη σοπράνο Μαργαρίτα Συγγενιώτου. Με τη μουσική του Θόδωρου Γ. Λεμπέση, ο οποίος οργανώνει και συναυλία με Ορχήστρα Δωματίου και τη σοπράνο Βασιλική Καραγιάννη με άξονα τη «Μουσική γεωγραφία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο» (την Τετάρτη), στο Θέατρο του Μουσείου Φαλτάιτς.

«Ποτέ σε εκείνους δεν έρχεται ο θάνατος, παρά στους ελεύθερους» είναι ο στίχος που επιλέγει η Λίνα Ζαρκαδούλα, για να συμπληρώσει ο Θόδωρος Γ. Λεμπέσης τη δική του επιλογή «Ολα αυτά είναι αγάπη και όλη η αγάπη δεν είναι παρά αυτά» σε μια παράσταση που επιμένουν ότι δεν είναι βιογραφία του καταραμένου Ρούπερτ Μπρουκ, για τον οποίο η Σκύρος ανήγειρε μνημείο το 1931. «Είναι απών όσο και παρών» λένε. Με τα ποιήματά του, μελοποιημένα και επτά μονόπρακτα που φωτίζουν την προσωπικότητα του ποιητή «που ζούσε σαν να μην υπήρχε αύριο, ξεζούμιζε τη ζωή και την έφθανε στα άκρα». Και που μας μαθαίνει, όπως λέει η σκηνοθέτις, ότι «σε κάθε δύσκολη εποχή δεν πρέπει να χάνουμε το κομμάτι εκείνο του εαυτού μας που ονειρεύεται, γιατί αλλιώς πώς θα αλλάξει κάτι;».

«Θεριά όνειρα, που έχουμε θάψει σ’ ένα υπόγειο του φόβου μας βαθύ» που τραγουδάει και ο Πάνος Μουζουράκης. Να όμως που κάποιοι, νεότεροι, όπως η Ομάδα Θεάτρου Ιδέα, ήτοι οι Κώστας Γάκης, Αθηνά Μουστάκα και Κωνσταντίνος Μπιμπής όχι μόνο δεν τα αφήνουν θαμμένα αλλά τολμούν να τα περιφέρουν σε περιοδεία ανά την Ελλάδα (από 3 Αυγούστου έως 16 Σεπτεμβρίου) και σε ξένα φεστιβάλ. Κάπως έτσι το θεατρικό τους όνειρο «Ρωμαίος και Ιουλιέτα για δύο» απέσπασε το πρώτο βραβείο στο Almagro off Festival της Ισπανίας, ύστερα από δύο βραβεία από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου και τη συμμετοχή στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Σαίξπηρ της Σερβίας, στο οποίο τους κάλεσε ο γνωστός στα μέρη μας Νικίτα Μιλιβόγεβιτς – φωτογραφία (θυμάστε το «Εγκλημα και τιμωρία» στο Αμόρε και τις «Τρεις αδελφές» του Τσέχοφ στο Κάτια Δανδουλάκη;). Ο οποίος Μιλιβόγεβιτς θα αναμετρηθεί (30-31 Ιουλίου) με έναν αιματοβαμμένο μύθο, εκείνον για τους Βοργίες και ιδιαίτερα της – αιμοσταγούς – Λουκρητίας Βοργία, με όχημα το κείμενο του Βίκτωρος Ουγκώ, στο Φεστιβάλ (Πειραιώς 260). Με τους Θεοδώρα Τζήμου, Λυδία Φωτοπούλου, Μάριο Κωνσταντίνου, Μάνο Βακούση κ.ά. Σε σκηνικά και κοστούμια του Κένι ΜακΛίλαν, ο οποίος (δεν) έκανε τελικά, αλλά δανείστηκε από ιδιωτικό θέατρο, τα κοστούμια στον σαιξπηρικό «Ιούλιο Καίσαρα» κατά Τσέζαρις Γκραουζίνις (ο λιθουανός σκηνοθέτης ετοιμάζεται – μαθαίνω – να διδάξει σκηνοθεσία στο Εθνικό Θέατρο). Ας ελπίσουμε ότι στη «Λουκρητία», αντίθετα από τον «Ιούλιο Καίσαρα», θα υπάρχουν – φεστιβαλικά – χρήματα για κοστούμια. Ας μην παίρνουμε και όρκο, όμως. Οπως λέει και η Λουκρητία Βοργία, κατά Ουγκώ, «οι όρκοι είναι για τον λαό. Γνωρίζουμε πόσο αξίζει ο λόγος που δίνεται σήμερα. Οι ηγεμόνες δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν αν κρατούσαν τον λόγο τους».

Στα κακοτράχαλα τα βουνά, με το σουραύλι
Τι παράξενο. Η παραφωνία ενός μουσικού της αρχαιότητας να δίνει το όνομά του σε ένα νησιώτικο φεστιβάλ σουραυλιού. «Τελενίκειος Ηχώ». Ο κακός ήχος του Τελενίκου, ενός σουραυλιέρη του Αιγαίου του 5ου αιώνα π.Χ. – αν και ο Αυλητής της Κέρου δείχνει ότι το σουραύλι ηχούσε στο Αιγαίο πριν από 4.500 χρόνια – έχει γίνει σύμβολο μιας ιστορικής συνέχειας. Χιλιάδων ετών. Στη Σέριφο, όπου το σουραύλι συνεχίζει να ακούγεται και να αβγατίζει. Παλιοί σουραυλιέρηδες ξανάρχονται στα φώτα της σκηνής, νέοι βουτούν στον ήχο του καλαμιού με τις επτά οπές, που μόνον κακός δεν είναι – χώρια ότι με την έβδομη οπή χρωματίζει και τις διέσεις, ως πλήρες πνευστό όργανο (έναντι τις πιο διαδεδομένης στο Αιγαίο τσαμπούνας). Πίσω από το 7ο Φεστιβάλ Σουραυλιού της Σερίφου βρίσκονται οι άοκνες προσπάθειες του Θοδωρή Λιβάνιου (φωτογραφία), που έχει βαλθεί να θυμίσει τη διαχρονία ενός οργάνου που «έχει βάθος, πάθος και περνάει μηνύματα». Αναβιώνοντας και ξεχασμένα τραγούδια, όπως «Ο Αθίγγανος ψυχορραγεί κι η Αθιγγάνα κλαίει…», τον συριανό «Μπαταρόλο» και, φέτος, στις 2 Αυγούστου στο Θέατρο του Συνδέσμου Σεριφίων (με ελεύθερη είσοδο) το «Βάλε τα ρούχα στον μποξά».