«Κι όμως ο Σόιμπλε αποτρέπει το Grexit»

Μια από τις πιο αντιφατικές ιδέες που αφορούν την ελληνική κρίση ήταν η πρόταση του γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε η Ελλάδα να εγκαταλείψει προσωρινά την ευρωζώνη για περίοδο πέντε ετών. Ο Μιγκέλ Οτέρο-Ιγκλέσιας υποστηρίζει ότι παρά τις επικρίσεις που δέχθηκε η πρόταση, παραδόξως εξάλειψε οποιονδήποτε πραγματικό κίνδυνο Grexit.

«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ανατροπή. Παρά τους εξαιρετικά αγενείς τρόπους του Σόιμπλε» γράφει ο αναλυτής του ισπανικού think-tank Ελκάνο στην ιστοσελίδα τού London School of Economics, «η στρατηγική του, για την οποία εκτοξεύθηκαν μύδροι, πέτυχε κάτι μοναδικό. Από πρόθεση ή όχι – μόνο εκείνος γνωρίζει – ουσιαστικά ανέτρεψε πλήρως την ιστορία του Grexit, που επί τόσον καιρό απασχολούσε οικονομολόγους στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη».

Από την αρχή του ζητήματος ήταν ξεκάθαρο ότι το παιχνίδι τού ποιος θα δειλιάσει πρώτος μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Γερμανίας, παρατηρεί ο ισπανός αναλυτής πολιτικής οικονομίας, ήταν προορισμένο να κερδηθεί από την πλευρά που θα έπειθε την άλλη ότι ήταν έτοιμη να πηδήξει στην άβυσσο του Grexit. Ο Αλέξης Τσίπρας έφθασε κοντά με το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Ο Σόιμπλε όμως δεν κινήθηκε, αλλά αντίθετα πάτησε το γκάζι. Και μόλις ο Τσίπρας κοίταξε τη μαύρη τρύπα του Grexit, τράβηξε χειρόφρενο και έκανε στροφή. Αυτό δείχνει πως οι οικονομολόγοι που ζητούσαν Grexit μπορεί να είχαν τα οικονομικά στοιχεία σωστά (μια υποτίμηση θα μπορούσε πιθανώς να ωφελήσει τη χώρα), αλλά σίγουρα έσφαλλαν στις πολιτικές και κοινωνικές εκτιμήσεις. Υπάρχει λόγος για τον οποίο το 70% των Ελλήνων επιθυμεί την παραμονή στο ευρώ. Γι’ αυτό δέχθηκαν τη συνθηκολόγηση στις Βρυξέλλες και παρότρυναν τους βουλευτές να ψηφίσουν – για πρώτη φορά με τόσο μεγάλη πλειοψηφία – υπέρ ενός σκληρού, τρίτου πακέτου διάσωσης.

Μέχρι τώρα στην Ελλάδα, συνεχίζει ο Οτέρο-Ιγκλέσιας, πολλοί και στην Ακρα Δεξιά και στην Ακρα Αριστερά ονειρεύονταν μια καλύτερη ζωή με τη δραχμή. Το σχέδιο Grexit και η αντίδραση του Τσίπρα σε αυτό τους έφεραν πίσω στην πραγματικότητα. Το βιοτικό επίπεδο θα πέσει στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, το Grexit όμως θα ήταν πολύ χειρότερο. Περισσότερο από κάθε άλλον ευρωπαίο ηγέτη, τους περασμένους έξι μήνες ο Τσίπρας εξέτασε τα υπέρ και τα κατά της εξόδου. Η αποφασιστικότητά του να παραμείνει αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα για οποιονδήποτε βρεθεί στο ίδιο σταυροδρόμι μελλοντικά.

Η σκληρή στάση Σόιμπλε και η στροφή Τσίπρα είχαν δύο αποτελέσματα που ήταν δύσκολο να προβλεφθούν πριν από δύο μήνες. Πρώτον, το γερμανικό Κοινοβούλιο συμφώνησε σε άλλο ένα πακέτο διάσωσης για την Ελλάδα, κάνοντας πολλούς Γερμανούς να αποδεχθούν έστω και γκρινιάζοντας ότι η ΕΕ γίνεται ένωση μεταφοράς πόρων. Δεύτερον, πολλοί από τη ριζοσπαστική Αριστερά της Νότιας Ευρώπης συνειδητοποίησαν πλέον ότι η έξοδος από την ευρωζώνη δεν αποτελεί επιλογή, λόγω των δομικών περιορισμών και των πιθανών κινδύνων.

Υπό το φως όλων αυτών, είναι θετικό να βλέπουμε τον Ολάντ να στέκεται σθεναρά εναντίον του Grexit και να ζητά τη δημιουργία ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών και Κοινοβουλίου της ευρωζώνης. Ο μόνος τρόπος να δοκιμάσουμε πόσο αληθινά Ευρωπαίοι είναι ο Σόιμπλε και οι Γερμανοί – όπως διακηρύσσουν διαρκώς – είναι να τους αναγκάσουμε να το αποδείξουν.