Εδώ Γη, μήπως ακούει κανείς;

Το 1874, στην καρδιά της βικτωριανής εποχής, ένας σκωτσέζος γιατρός που λάτρευε τη λογοτεχνία δημοσίευσε τα «Επίκαιρα του 29ου αιώνα» στα οποία περιέγραφε τον εποικισμό του ηλιακού μας συστήματος. Ο δόκτωρ Αντριου Μπλερ είχε αντλήσει την έμπνευσή του από κάτι εντελώς γήινο – την επέκταση της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Αλλά το αποτέλεσμα ήταν ένα νέο λογοτεχνικό είδος – η λογοτεχνία της επιστημονικής φαντασίας.

Σχεδόν 140 χρόνια από τότε, η πραγματικότητα αρχίζει να φλερτάρει με τη φαντασία εκείνης της εποχής. Ο Kepler 452b – ανακαλύφθηκε προχθές από τη NASA – είναι ο πρώτος πλανήτης που «μας» μοιάζει τόσο πολύ. Είναι σχεδόν σαν να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη. Στον Γαλαξία μας υπάρχει ένας πλανήτης που έχει περίπου τις ίδιες διαστάσεις με τον δικό μας, περιστρέφεται γύρω από ένα αστέρι που μοιάζει με τον δικό μας Ηλιο σε διάστημα περίπου ενός γήινου έτους, και απέχει από αυτό όσο απέχει και η Γη μας από τον Ηλιο. Τι πιθανότητες υπάρχουν να φιλοξενεί αυτός ο μακρινός μας εαυτός κάποιο είδος ζωής; Πολλές, απαντούν οι ειδικοί. Ο Kepler 452b έχει πάνω από 50% πιθανότητες να διαθέτει βραχώδη επιφάνεια και νερό σε υγρή μορφή λένε οι ίδιοι. Αν επιβεβαιωθεί αυτό το 50%, οι πιθανότητες ζωής 1.400 έτη φωτός μακριά από εδώ αυξάνονται ακόμη περισσότερο.

Με την ανακάλυψη του Kepler 452b πλησιάσαμε όσο ποτέ άλλοτε στην επαλήθευση της υποψίας ότι δεν είμαστε μόνοι στο Σύμπαν. Ασφαλώς λείπουν πολλά στοιχεία ακόμη. Για παράδειγμα, δεν έχουμε πληροφορίες για τη μάζα του εξαιτίας της απόστασης που μας χωρίζει από τον ίδιο και τον ήλιο του. Και χωρίς τη μάζα του δεν μπορούμε να υπολογίσουμε την πυκνότητά του προκειμένου να διαπιστώσουμε εάν είναι βραχώδης ή εάν η μορφή του είναι αέρια. Επιπλέον δεν γνωρίζουμε εάν την ατμόσφαιρά του συνθέτουν τα ίδια στοιχεία με τον δικό μας.

Ακόμη κι έτσι όμως, ο Kepler 452b είναι το πιο σημαντικό κομμάτι στο παζλ που σχεδίασε το 1961 ο αστρονόμος Φρανκ Ντρέικ με βάση τη διάσημη πια εξίσωσή του. Την εξίσωση αυτή απλοποίησε ο Καρλ Σάγκαν, ιδρυτής του SETI, του ινστιτούτου που αναζητά εξωγήινη ζωή και συγγραφέας του μυθιστορήματος πάνω στο οποίο βασίστηκε η ταινία «Επαφή» με την Τζόντι Φόστερ. Η εξίσωση του Ντρέικ υπολογίζει τις πιθανότητες να υπάρχει ζωή κάπου στη Γαλαξιακή Οδό και τις πιθανότητες αυτή η ζωή να μοιάζει με τη δική μας. Ο άγνωστος Χ είναι ο αριθμός των πιθανών εξωγήινων πολιτισμών.

Και οι παράμετροι που λαμβάνει υπόψη του είναι πόσα αστέρια υπάρχουν στον Γαλαξία μας, πόσα από αυτά διαθέτουν πλανήτες, πόσοι από αυτούς μπορούν να φιλοξενήσουν ζωή και πόσα από αυτά τα όντα μπορεί να είναι νοήμονα. Για να φθάσουμε στην «επαφή», ωστόσο, θα πρέπει να συνυπολογισθεί το ποσοστό των πλανητών που αναπτύσσουν τεχνολογία η οποία στέλνει ανιχνεύσιμα σήματα στο Διάστημα, αλλά και το χρονικό διάστημα που αυτά τα σήματα μένουν στο Διάστημα.

Το αποτέλεσμα της εξίσωσης υπάρχει στον τίτλο του βιβλίου του Αμίρ Αξέλ «Πιθανότητα 1» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ενάλιος). Εκεί ο ισραηλινής καταγωγής αμερικανός συγγραφέας επιστρατεύει στοιχεία απ’ όλο το φάσμα των επιστημών για να αποδείξει ότι δεν είμαστε μόνοι στον Γαλαξία μας. Αυτό που μένει να φανεί είναι εάν οι άλλοι «εμείς» είναι κάτοικοι του πλανήτη Kepler 452b.

100 δισεκατομμύρια 
είναι περίπου τα αστέρια στον Γαλαξία μας. Τόσοι υπολογίζονται και οι νευρώνες του νευρικού συστήματος του ανθρώπου αλλά και οι άνθρωποι που έχουν ζήσει στη Γη έως σήμερα από την απαρχή της ανθρωπότητας

Το άπειρο του Σύμπαντος
«Για κάθε άνθρωπο που έζησε ποτέ, ένα αστέρι λάμπει στο σύμπαν. Καθένα από αυτά τα αστέρια είναι ένας ήλιος, συχνά πιο λαμπερός και μεγαλοπρεπής από τον δικό μας. Πολλοί από αυτούς τους ξένους ήλιους έχουν πλανήτες που περιστρέφονται γύρω τους. Ετσι υπάρχουν σχεδόν σίγουρα αρκετές Γαίες στον ουρανό ώστε κάθε μέλος του ανθρώπινου είδους, μέχρι τον πρώτο πιθηκάνθρωπο, να διαθέτει έναν δικό του παράδεισο (ή κόλαση) πλανητικών διαστάσεων».
Από τον πρόλογο του 2001, «Η Οδύσσεια του Διαστήματος»