Ταλαντούχος ηθοποιός, αδέκαστος κριτικός

Ξεκίνησε ως ηθοποιός. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης και η πρώτη του επίσημη εμφάνιση στο σανίδι έγινε το 1954: ήταν ο «γιατρός Γκιμπς» στη «Μικρή μας πόλη» του Θόρντον Ουάιλντερ. Στον θίασο παρέμεινε ώς το 1959, συμμετέχοντας σε έργα όπως ο «Βυσσινόκηπος», η «Αγριόπαπια», η «Δωδέκατη νύχτα», ώσπου πέρασε σε εκείνον του Δημήτρη Χορν και στη σκηνοθεσία: η εκδοχή του στους «Φτωχοδιάβολους» των Πρετεντέρη – Γιαλαμά είχε σημειώσει τεράστια επιτυχία το 1963. Στο μεταξύ, με το ντεμπούτο του στο «Τελευταίο ψέμα» του Μιχάλη Κακογιάννη το 1958 και με ρόλους σε ταινίες όπως «Ο ζεστός μήνας Αύγουστος» του Σωτήρη Καψάσκη (1966) ή «Επαγγελματίες ρεμάλια» του Κώστα Καραγιάννη (1976), η πορεία του στον κινηματογράφο διαγραφόταν ομαλή. Το 1980, με τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον «Ελευθέριο Βενιζέλο» του Παντελή Βούλγαρη θα ολοκληρωνόταν.

Ολα αυτά βέβαια είναι μάλλον εγκυκλοπαιδικά στοιχεία για τη ζωή του Μηνά Χρηστίδη. Από τα υπόλοιπα, η έμφαση πρέπει να δοθεί στη σχέση του με την Ντόρα Γιαννακοπούλου: αν και είχαν συνεργαστεί στις παραστάσεις τις οποίες εκείνος επιμελούνταν στην πλακιώτικη μπουάτ Συμπόσιο στις αρχές του 1960, αν και εκείνη είχε γοητευθεί από την παρουσία του στη «Βαβυλωνία» του Καρόλου Κουν («Πορεία», 1964), ήταν στη χούντα που σφυρηλατήθηκε – στις μουσικοθεατρικές, αντιδικτατορικές παραστάσεις που εκείνος διοργάνωσε και σκηνοθέτησε στην Ευρώπη. Με βάση τα απαγορευμένα τού Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και το όμοιας τύχης έργο του Γεράσιμου Σταύρου «Καληνύχτα Μαργαρίτα», ο θίασός τους, με Φάνη Χηνά, Γιώργο Σκούρτη, Αγγελική Ελευθερίου, Τίμο Περλέγκα και άλλους, περιόδευε με μεγάλη επιτυχία σε Γερμανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Ουγγαρία ή Ρωσία. Από την τελευταία, η Γιαννακοπούλου επέστρεψε έγκυος ενός μηνός. Ο γιος τους Λένος Χρηστίδης, συγγραφέας, γεννήθηκε στη Φρανκφούρτη το 1968.

ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΖΑΤΟΥΝΑΣ. Ηταν η περίοδος που ο ίδιος ο Θεοδωράκης βρισκόταν εξόριστος στην Αρκαδία, συνθέτοντας εκείνα τα τραγούδια που χωρίς τις κατοπινές πρωτοβουλίες του Χρηστίδη ίσως να μη διαδίδονταν όσο άξιζαν. Οπως σημείωνε η Γιαννακοπούλου στη σχετική, δημοσιευμένη στα «ΝΕΑ», έρευνα του Θανάση Νιάρχου με τίτλο «Μια ιστορικά καλλιτεχνική συζυγία», το διάστημα εκείνο ο Μηνάς δούλευε στην ολλανδική τηλεόραση. «Κάποιος τον πληροφόρησε ότι ένας δημοσιογράφος του BBC έβγαλε από την Ελλάδα κρυφά μια κασέτα που του είχε δώσει ο Μίκης όταν τον επισκέφθηκε στη Ζάτουνα, όπου τον είχαν εξορίσει. Ο Μηνάς ενημέρωσε αμέσως τη διεύθυνση της τηλεόρασης και η διεύθυνση ήρθε σε επαφή με το BBC. Ετσι έφθασε η κασέτα στα χέρια τους. Ηταν τα “Τραγούδια της Ζάτουνας” που τα τραγουδούσε ο Μίκης χαμηλόφωνα, χτυπώντας το χέρι του στο τραπέζι για να κρατάει τον ρυθμό. Ο Μηνάς τούς πρότεινε να γίνει αμέσως μια σχετική τηλεοπτική εκπομπή. Οι Ολλανδοί δέχτηκαν χωρίς καμία αντίρρηση ώστε να είναι οι πρώτοι που θα παρουσίαζαν αυτά τα τραγούδια και μάλιστα με μένα που με ήξεραν στην Ολλανδία από προηγούμενες εμφανίσεις μου. Επιστρατεύθηκε σε χρόνο ρεκόρ ένας σπουδαίος μουσικοσυνθέτης, ο Λουί βαν Ντάικ, προκειμένου να κάνει την ενορχήστρωση από τη φωνή και το χτύπημα του χεριού του Μίκη στο τραπέζι. Ο Μηνάς θυμάται ότι πήγε με τον Λουί στο αεροδρόμιο για να παραλάβουν την κασέτα. Την πήραν και μόλις μπήκαν στο αυτοκίνητο ο Λουί έβαλε ακουστικά και άρχισε να καταγράφει τα τραγούδια του Μίκη σε παρτιτούρες. Ωσπου να φθάσουν στο Αμστερνταμ είχε καταγράψει σχεδόν τα μισά».

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ. Τελικά, έπειτα από εντατική δουλειά 20 ημερών, η εκπομπή προβλήθηκε επιτυχώς. Τα τραγούδια, σε μία από τις κάμποσες δισκογραφικές εκδοχές τους, κυκλοφόρησαν με τη φωνή τής Γιαννακοπούλου από την CNR το 1976. Στο μεταξύ, το ενδιαφέρον του Χρηστίδη για τη δημοσιογραφία φαίνεται πως είχε ήδη ενταθεί και το 1975 τον βρίσκει στην «Καθημερινή», υπεύθυνο για την πρώτη στήλη τηλεοπτικής κριτικής στον ημερήσιο Τύπο της Ελλάδας. Από το 1981 και έπειτα, υπήρξε ένας από τους γνωστότερους κριτικούς θεάτρου. Η στήλη του «Γροθιά στο στομάχι» στο «Εθνος» ή εκείνη στην «Ελευθεροτυπία» συζητιόταν πολύ, ακολουθώντας σύντομα παράλληλη πορεία με τη συγγραφική δραστηριότητα της Γιαννακοπούλου – η «Πρόβα του νυφικού», όπως αποκαλύπτει η συγγραφέας στην αυτοβιογραφική αφήγησή της «Μια ζωή σαν πρόβα» (Καστανιώτης), βαπτίστηκε από εκείνον. «Ηταν τσεκουράτος και αδέκαστος, για αυτό έχασε και φιλίες με συναδέλφους του» θυμάται ο Θανάσης Νιάρχος, ο οποίος συγκέντρωσε και αρκετές κριτικές του Χρηστίδη στο βιβλίο «Ταξίδι στην Επίδαυρο» (Καστανιώτης). «Οπως τον χαρακτήριζε στην υποκριτική του η λεπτομέρεια, έτσι τον χαρακτήριζε ως απαίτηση και όταν έγινε κριτικός».

Πόσο αυστηρός ήταν δηλαδή; Σε ένα μάλλον σκληρό κείμενό του για την «Αντιγόνη» του Εθνικού σε σκηνοθεσία Γιώργου Ρεμούνδου που ανέβηκε στην Επίδαυρο το 1984, ο Χρηστίδης σημείωνε: «Οταν κάνεις μια τροχαία παράβαση, σου βάζουν πρόστιμο ή και σου αφαιρούν την άδεια οδηγήσεως, προσωρινά ή για πάντα. Γιατί είσαι περιφερόμενος κίνδυνος. Η παράβαση που έκανε το Εθνικό Θέατρο με την παράσταση της “Αντιγόνης” είναι τόσο σοβαρή που πραγματικά μπορεί να επισύρει την ποινή της προσκαίρου ή και της οριστικής αφαίρεσης της άδειας να παίζει στην Επίδαυρο». Σύμφωνα με μια ανάμνηση πάλι του Νιάρχου, η Αλίκη Βουγιουκλάκη, έχοντας τύχει παρόμοιας μεταχείρισης για τη «Λυσιστράτη» της, για μεγάλο διάστημα δεν του μιλούσε. Στο μνημόσυνο όμως για τα τρία χρόνια από τον θάνατο της Τζένης Καρέζη, το 1995, τον πλησίασε και τον καλημέρισε σχολιάζοντας πικρά πως «όλα εδώ θα μείνουν». Εναν χρόνο μετά, η ηθοποιός πέθανε. Ο Χρηστίδης πέθανε στο σπίτι του, ενώ κοιμόταν, το βράδυ της Τετάρτης 22 Ιουλίου. Τον τελευταίο καιρό, η υγεία του είχε επιδεινωθεί. Είχε γεννηθεί στη Χαλκίδα το 1925.