Πρώτα τα μέτρα και ύστερα οι αλλαγές στην κυβέρνηση

Προτεραιότητα στην ψήφιση των προαπαιτουμένων και της συμφωνίας φαίνεται πως δίνει το Μέγαρο Μαξίμου, με τον Αλέξη Τσίπρα να περιμένει να ξεκαθαρίσει σήμερα το τοπίο για τη στάση των βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ προτού προχωρήσει σε πολιτικές κινήσεις. Πιθανότατα ο Πρωθυπουργός να δώσει το στίγμα του για τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει και συγχρόνως την κατεύθυνση για τις ψηφοφορίες που θα επακολουθήσουν ώς την Τετάρτη.

Ο Αλέξης Τσίπρας είπε χθες το βράδυ στους συνεργάτες του ότι χρειάζεται λίγες ώρες χρόνο για να πάρει κάποιες αποφάσεις, προκειμένου να αποφύγει κινήσεις που ενδεχομένως να αποδειχθούν βεβιασμένες εφόσον οι άλλες πλευρές δεν έχουν ανοίξει απολύτως τα χαρτιά τους. Ετσι εξηγείται και το γεγονός ότι δεν έσπευσε, επιστρέφοντας από τις Βρυξέλλες, να προχωρήσει σε κυβερνητικό ανασχηματισμό ούτε να ζητήσει τις παραιτήσεις των υπουργών που δηλώνουν ότι θα καταψηφίσουν τα μέτρα. Επιπλέον, δεν προχώρησε στην κατάθεση της πρότασης μομφής προς το πρόσωπο της Προέδρου της Βουλής, εξέλιξη που ενισχύει το σενάριο πως θα προτιμούσε ένα «βελούδινο διαζύγιο» με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, πιθανόν μέσω μιας παραίτησής της.

Το Μαξίμου αναμένει να δει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα μέχρι τις ψηφοφορίες. Εχει μπροστά του κάποια δεδομένα, όχι όμως και την τελική εικόνα, γι’ αυτό και απέφυγε χθες τη δημιουργία κλίματος ή την πρόκληση τελεσιγράφων. Σήμερα συνεδριάζουν διαδοχικά η Πολιτική Γραμματεία και η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ κι εκεί ο Πρωθυπουργός αναμένεται να στείλει κάποια μηνύματα ή ακόμη και να ξεκαθαρίσει τη στάση του απέναντι στους διαφωνούντες.

Η Αριστερή Πλατφόρμα φαίνεται πως έχει πάρει τις αποφάσεις της. Σε κλειστή σύσκεψή της στη Βουλή αποφάσισε, όπως αναμενόταν άλλωστε, την καταψήφιση νομοσχεδίων και συμφωνίας. Επίσης, κατέληξε πως οι βουλευτές της δεν θα παραιτηθούν, με το σκεπτικό πως οι ίδιοι παραμένουν συνεπείς απέναντι στις συνεδριακές αποφάσεις και στο πρόγραμμα, σε αντίθεση με την κυβέρνηση Τσίπρα που άλλαξε γραμμή και ψηφίζει Μνημόνια. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά για την Αριστερή Πλατφόρμα. Από τον σχηματισμό κοινοβουλευτικής ομάδας που θα υπερασπιστεί το Οχι του δημοψηφίσματος εντός Βουλής, «δεν θα εκχωρήσουμε αυτό το προνόμιο στη Χρυσή Αυγή», έως τη διεκδίκηση της πλειοψηφίας του κόμματος μέσα από ένα συνέδριο, τη διεκδίκηση του οποίου θα αξιώσει η μειοψηφία. Βεβαίως, στο τραπέζι παραμένει και η πιθανότητα δημιουργίας νέου κόμματος.

Η Πλατφόρμα έχει περί τους 20-35 βουλευτές που με βάση τις χθεσινές εξελίξεις δεν ψηφίζουν τα μέτρα, άρα αφαιρούν επί της ουσίας την κοινοβουλευτική πλειοψηφία από την κυβέρνηση. Σε ό,τι αφορά τους Παναγιώτη Λαφαζάνη και Δημήτρη Στρατούλη, εφόσον τους ζητηθεί από τον Πρωθυπουργό, θα υποβάλουν τις παραιτήσεις τους. Δεν θα το πράξουν όμως με δική τους πρωτοβουλία θέλοντας να δείξουν ότι απομακρύνονται από την κυβέρνηση.

Ο ΧΡΗΣΜΟΣ ΚΑΜΜΕΝΟΥ. Από την άλλη, ο Πάνος Καμμένος που συναντήθηκε χθες με τον Πρωθυπουργό, φεύγοντας από το Μαξίμου, τα είπε όλα διφορούμενα – και μένω και φεύγω, και ψηφίζω και δεν ψηφίζω, και διαφωνώ και στηρίζω. Οι αποφάσεις θα ληφθούν στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας (σήμερα) των Ανεξάρτητων Ελλήνων, κάτι που σημαίνει ότι πρακτικά, ακόμη κι αν ήθελε ο Αλέξης Τσίπρας, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει χθες σε κυβερνητικό ανασχηματισμό, εφόσον δεν έχει σαφή εικόνα για το τι τελικώς θα πράξει ο εταίρος του. Το μόνο που έκανε σαφές ο υπουργός Εθνικής Αμυνας στις δηλώσεις του είναι ότι οι ΑΝΕΛ δεν θα συμμετάσχουν σε κυβέρνηση ειδικού σκοπού με τη συμμετοχή ΝΔ, Ποταμιού και ΠΑΣΟΚ.

Ως εκ τούτου, χθες ο Αλέξης Τσίπρας δεν επεδίωξε να συνομιλήσει με τους πολιτικούς αρχηγούς. Ακριβώς γιατί δεν έχει όλα τα κομμάτια του παζλ μπροστά του και γιατί δεν γνωρίζει εάν θα χρειαστεί να συγκροτήσει κυβέρνηση ειδικού σκοπού ή όχι. Το σκεπτικό του Μαξίμου στηρίζεται στη θεωρία ότι πρέπει προηγουμένως να τελειώσει το κομβικό θέμα της συμφωνίας κι αμέσως μετά να ληφθούν πολιτικές πρωτοβουλίες. Επομένως, με ικανοποίηση ο Αλέξης Τσίπρας θα υποδεχθεί την ψήφιση των μέτρων από ΝΔ, Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ γνωρίζοντας ότι πιθανότατα θα έχει μεγαλύτερες απώλειες από εκείνες που μέτρησε η κυβέρνηση τα ξημερώματα του Σαββάτου.

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ. Επειτα από την ψήφιση των προαπαιτουμένων θα αρχίσει θεωρητικά να ξετυλίγεται το νήμα. Για να κάνει ανασχηματισμό ο Τσίπρας θα πρέπει να γνωρίζει ποιο πολιτικό προσωπικό είναι μαζί του και ποιο όχι. Αρα θα βάλει σε υπουργικές θέσεις στελέχη που θα ψηφίσουν τη συμφωνία και δεν θα τον αμφισβητούν. Κοινώς, θα τοποθετήσει στην κυβέρνηση στελέχη που μπορούν να υλοποιήσουν τη δύσκολη συμφωνία και όχι αμφίθυμα στελέχη που θα κάνουν αντάρτικο στους θεσμούς. Συγχρόνως θα μετρήσει τα κουκιά. Εάν χάσει πολλούς βουλευτές και τη συμμαχία με τους ΑΝΕΛ, η πιθανότητα να απευθυνθεί στα άλλα κόμματα για δημιουργία νέου κυβερνητικού σχήματος μεγαλώνει. Οι βουλευτές Ποταμιού και ΠΑΣΟΚ δεν του φτάνουν για τη δεδηλωμένη. Από την άλλη, το Μαξίμου εμφανίζει μια δυσανεξία στο να συμπορευθεί με τη Συγγρού, όπως επίσης γνωρίζει ότι τα περιθώρια ελιγμών δεν είναι πολλά. Το ίδιο ισχύει και για τη Νέα Δημοκρατία. Το Ποτάμι διαμηνύει ότι μπαίνει μόνο σε μια οικουμενική κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ θα ήθελε να κουρνιάσει στην αντιπολιτευτική του γωνιά για να αποτινάξει τον κυβερνητισμό που πλήρωσε με βαρύ τίμημα τα χρόνια των Μνημονίων. Υπάρχει και η λύση της δημιουργίας μιας μεικτής κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και τεχνοκρατών που υποστηρίζονται από τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατά το αρχικό μοντέλο του 2012 με ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ, η οποία θα εξασφαλίζει την ανοχή των άλλων κομμάτων.

Ολα αυτά δεν αποκλείουν την πιθανότητα προσφυγής στις κάλπες, όχι όμως άμεσα αλλά για το διάστημα από τις 13 Σεπτεμβρίου κι έπειτα, κι εφόσον όλα έχουν εξελιχθεί ομαλά πάντα σε συνάρτηση με τη συμφωνία.

«ΒΕΛΟΥΔΙΝΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ»; Χθες δημιουργήθηκε ένας γρίφος σε σχέση με τη στάση του Μαξίμου απέναντι στη Ζωή Κωνσταντοπούλου. Αρχικώς υπήρξαν πληροφορίες ότι ο ΣΥΡΙΖΑ επρόκειτο να καταθέσει πρόταση μομφής προς το πρόσωπο της Προέδρου της Βουλής κυρίως για να μη δημιουργήσει με τις αποφάσεις της κωλύματα στη διαδικασία ψήφισης των προαπαιτουμένων ώς την Τετάρτη, μπλοκάροντας ακόμη και τη συμφωνία. Κάτι τέτοιο τελικώς δεν έγινε και πηγές κοντά στην κυβέρνηση έλεγαν ότι αν συμβεί αυτό, θα γίνει μετά την ψήφιση των νομοσχεδίων, διατυπώνοντας ωστόσο και αμφιβολίες για την κατάθεση πρότασης μομφής.

Οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι γίνονται υπόγειες διεργασίες μεταξύ Μαξίμου και Βουλής στην κατεύθυνση της υποβολής παραίτησης από πλευράς της Κωνσταντοπούλου. Με αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθούν η «ταπείνωσή» της από το κόμμα της και η αποπομπή της με τη συναίνεση ενός μεγάλου αριθμού βουλευτών, αλλά και η αποδοχή εκ μέρους του Πρωθυπουργού μιας ατυχούς προσωπικής επιλογής.