Ωτοβλεψίες

Ανυποταξία τώρα; «Η Αντιγόνη είναι ένα σύμβολο αντίστασης και επομένως ανυποταξίας απέναντι σε κάθε μορφή αλαζονείας της εξουσίας. Στις μέρες μας είναι ευδιάκριτη η αλαζονική συμπεριφορά από κάποιους ηγέτες – Κρέοντες. Η Αντιγόνη, λοιπόν, συμβολίζει την αιώνια μάχη του ανθρώπου να ζει σύμφωνα με τις αξίες του, αψηφώντας τις συνέπειες». Ο σκηνοθέτης Θέμης Μουμουλίδης αποτυπώνει σε τρεις φράσεις τη διαχρονικότητα και τη δραματική επικαιρότητα – ειδικά σε ημέρες δύσκολες – του μεγάλου έργου του Σοφοκλή αλλά και της ηρωίδας του. Ενός έργου που στη δική του σκηνοθετική εκδοχή επιμένει να δίνει το «παρών» παρά τις δυσκολίες. «Παρών» πολιτισμού, με μηνύματα χρήσιμα. Η «Αντιγόνη», από την 5η Εποχή Τέχνης και το ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας, θα παρουσιαστεί απόψε στην Ηλιούπολη, μεθαύριο στην Πετρούπολη κι έπειτα στον Βύρωνα, τη Ραφήνα, τα Βριλήσσια και τον Πειραιά. Οπως ένα άλλο μεγάλο κείμενο του 17ου αιώνα, ο «Ερωτόκριτος» του Βιτσέντζου Κορνάρου και των 10.000 στίχων, που για τον Δημήτρη Αποστολάκη των Χαΐνηδων είναι ένα από τα «ιερά ξύλα» της οικουμένης, από τα οποία μπορεί να κρατηθεί ο ναυαγός που έπεσε στο πέλαγος των εξελίξεων και ψάχνει κάπου να πιαστεί. Σαν τα έπη του Ομήρου, το αρχαίο δράμα, τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη. Ενα κείμενο «που συνδέει όλη την ιστορία του τόπου με τη διαλεκτική των προσωκρατικών και φτάνει ώς τον Αναξίμανδρο και τον Ηράκλειτο». Το τελευταίο έπος που ζει ακόμη από στόμα σε στόμα στην Ευρώπη – αυτή την κλυδωνιζόμενη.

Ρίζες και κλαδιά. Αν θα κρατούσε έναν στίχο από τους 10.000 σαν λαμπάδα ο Δημήτρης Αποστολάκης, αυτός θα ήταν ο – και προσωπικά αγαπημένος – «Μα όλα για μένα σφάλασι και πάσιν άνω κάτω, για με ξαναγεννήθηκεν η φύση των πραμάτω». Γιατί τι άλλο μας λέει ουσιαστικά ο «Ερωτόκριτος» και η προφορική του διαχρονία «των πραμάτω», παρά αυτό που λέει και ο κρητικός μουσικός: «Για να υπάρξει το πολιτικό, προϋπόθεση είναι να έχει ως υπόβαθρο το πολιτιστικό. Ο πολιτισμός κάνει τους ανθρώπους δεκτικούς και όχι δογματικούς και επίσης προσδιορίζει και επαναπροσδιορίζει το μέτρο – βασικό για μια κοινωνία που βαδίζει στην αλλαγή της. Η δική μας κοινωνία πάσχει από έλλειψη ευρυθμίας: είναι νευρωτική στις αντιδράσεις και απόλυτα βαριεστημένη στο δημιουργικό της». Η ευρυθμία και η ομορφιά του ρυθμού στον «Ερωτόκριτο» είναι χέρι να πιαστεί. Χειρολαβή. Και αυτό προσφέρουν απλόχερα οι Χαΐνηδες στις παραστάσεις τους με την ομάδα χορού ακροβατών Κι Ομως Κινείται στις 15 Ιουλίου στο Θέατρο Ρεματιάς στο Χαλάνδρι κι έπειτα στα Χανιά και στη Θεσσαλονίκη. Επιστροφή στις ρίζες; Οχι. «Οι ρίζες δεν είναι για να γυρίζουμε πίσω», λέει ο Δημήτρης Αποστολάκης, «αλλά για να βγάζουν κλαδιά».

Επιχείρηση «καθαρά χέρια». Η οικονομική δυσπραγία που μαστίζει αυτές τις ημέρες (και) τον χώρο του πολιτισμού δεν θα άφηνε αλώβητο και το Φεστιβάλ Αθηνών. Ομως, εν μέσω ακυρώσεων και φημών για αδυναμία εκτέλεσης παραστάσεων (μέχρι και σε βεστιάρια ιδιωτικών θεάτρων καταφεύγουν, απελπισμένοι, σκηνοθέτες για κοστούμια παραστάσεων του Φεστιβάλ) ή χαμηλών προπωλήσεων, πόσο καθαρά θα είναι πλέον τα (ουδέποτε ελεγμένα οικονομικώς από εφτά συναπτούς υπουργούς Πολιτισμού) χέρια του ύστερα από τόσο – πιλάτειο – νίψιμο; Και οικονομικά και καλλιτεχνικά. Οι θίασοι που ετοιμάζονται για την Επίδαυρο φέρονται να μένουν αβοήθητοι – και να κινούνται με δικά τους έξοδα, τα οποία ούτε ξέρουν αν και πότε θα τα εισπράξουν! – με πρόσχημα «την κατάσταση». Ενώ ακόμη και σκηνοθέτης, που «εκπαραθυρώθηκε» από συμπαραγωγή του Φεστιβάλ, βρέθηκε ενώπιος της επιχείρησης «νιψίματος χειρών» και ακάλυπτος από τον ίδιο τον φορέα, που χάρη στην παρουσία του Βασίλη Παπαβασιλείου ενέκρινε και ενέταξε στο πρόγραμμά του επιδαύρια παράσταση (βλέπε «Νεφέλες»). Σε όλα σιωπή. Μούγκα. Σε αντίθεση με το Εθνικό Θέατρο, που βγήκε – διά στόματος του διευθυντή του Στάθη Λιβαθινού (φωτογραφία) – να βοήσει: «Το Εθνικό Θέατρο είναι εδώ και θα είναι εδώ». Ακόμη κι αν ακυρώθηκε (λόγω μηδαμινής προπώλησης εισιτηρίων εν μέσω ορυμαγδού) η παράσταση των «Τρωάδων» του στην Αλεξανδρούπολη, ακόμη κι αν ακυρώθηκε η δεύτερη παράσταση των «Εκκλησιαζουσών» του (κατά Γιάννη Μπέζο) στους Φιλίππους, η «Εκάβη» του (Καρυοφυλλιά Καραμπέτη) και ο σκηνοθέτης Σωτήρης Χατζάκης μαζί με τον θίασο χειροκροτήθηκαν (από κοντά 800 θεατές) για δύο βραδιές στο ίδιο αρχαίο θέατρο του Βορρά. Επιμένοντας να δίνουν το «παρών», όπου είναι εφικτό. Και όπου το κοινό επιμένει – κόντρα στα ζοφερά σημαία των καιρών – να στηρίζει και να αποζητά τον πολιτισμό.

«Ενας ευαίσθητος ληστής» στη Λυρική
Τετάρτη έγινε ληστεία στη Λυρική Σκηνή από άνδρα που «ζήτησε να περάσει στο ταμείο, όπου συνήθως υπάρχουν μικρά ποσά για τις καθημερινές ανάγκες των προμηθειών (εν προκειμένω 11.000 ευρώ!) για να παραδώσει τιμολόγιο και με την απειλή όπλου ακινητοποίησε την ταμία» όπως ανακοινώθηκε από τη διοίκησή της. Επειδή «σε αυτές τις περιπτώσεις τα ΜΜΕ ενημερώνονται από το αστυνομικό δελτίο». Και αυτό «για να διορθωθούν ανακρίβειες σε δημοσίευση του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων». Τα συμπεράσματα δικά σας.