Μας «βλέπουν» σα μαμούνι

Το περιβάλλον ασφυξίας στο οποίο βρίσκεται τα τελευταία 24αωρα η χώρα ωθεί το Μανώλη Μαυροματάκη να ανατρέξει στη νουβέλα του Φράντζ Κάφκα και να κάνει τον παραλληλισμό.

«Η μετάλλαξη σε αυτή» λέει ο ηθοποιός, «την πιο πρωτογενή μορφή ζωής δείχνει και την αντίληψη που έχει  το παιδί αυτό για το πώς το βλέπουν οι άλλοι. Κι αν κάνουμε την προβολή στην στιγμή που βιώνουμε σήμερα μπορεί να είναι αυτή και η εικόνα που έχουν οι ευρωπαίοι για εμάς», θεωρεί ο  Μαυροματάκης (πρόσφατα βραβευμένος για την ερμηνεία του στον κινηματογραφικό «Ο εχθρός μου» του Τσεμπερόπουλου) ο οποίος από το τέλος Οκτωβρίου θα παρουσιάζει στη σκηνή του θεατρου Βασιλάκου, μαζί με τη Μάρω Παπαδοπούλου την καφκική πικρή κωμωδία.

Η «Μεταμόρφωση» του Φραντζ Κάφκα μυθιστόρημα μικρής φόρμας (ολοκληρώνεται σε μόλις 141 σελίδες)- από τα λίγα έργα του τσέχου συγγραφέα που εκδόθηκαν, όσο ο ίδιος βρισκόταν στη ζωή- κυκλοφόρησε ακριβώς πριν από 100 χρόνια και το κείμενο της αποτελεί μια αλληγορία για τη θέση του ατόμου στην κοινωνία και την αλλοτρίωσή του στη σύγχρονη εποχή.

Πυρήνας της ιστορίας  ο Γκρέγκορ Ζάμζα, ένας νεαρός που μένει μαζί με την χρεοκοπημένη οικογένειά του και εργάζεται ως πλασιέ υφασμάτων για να την στηρίξει οικονομικά. Μια μέρα, ξυπνά και ξαφνικά συνειδητοποιεί πως βρίσκεται μέσα σ’ ένα ξένο σώμα. Έχει μεταμορφωθεί σε ένα αηδιαστικό έντομο. Όμως η αλλαγή είναι μόνο εξωτερική καθώς συνεχίζει να σκέφτεται και να αισθάνεται όπως ένας κανονικός άνθρωπος. Οι γονείς του αρνούνται να δεχτούν τη νέα κατάσταση και θεωρούν πως ζουν μια θεόσταλτη δυστυχία.

Για τον ήρωα η αντιμετώπιση της οικογένειας είναι περισσότερο εφιαλτική από την ίδια τη μεταμόρφωσή του. Τον απομονώνουν στο δωμάτιό του από το οποίο αδειάζουν από έπιπλα και προσωπικά αντικείμενα, για να νιώθει πιο άνετα.

Ωστόσο στη σκηνή του θεάτρου Βασιλάκου οι θεατές θα παρακολουθήσουν την ανάγνωση της ιστορίας από την ανάποδη. Ο λιθουανός σκηνοθέτης Τσέζαρις Γκραουζίνις κράτησε το κουκούτσι της νουβέλας και καταθέτει ένα έργο  με τον πρωταγωνιστής  παρών μέσα από τις αναφορές που κάνουν οι γονείς του για εκείνον όντας απών ο ίδιος.

«Ο Γκραουζινις επέλεξε η ιστορία να ειπωθεί από τους γονείς του παιδιού διότι έτσι αναδύεται  με ανάγλυφο τρόπο ο μικροαστισμός και η υποκρισία των ενηλίκων, χωρίς όμως να τους στέλνει και στο πυρ το εξώτερο ακόμα κι όταν το παιδί- έντομο  μιλάει για τους γονείς του».

Έντομο στην παράσταση δεν θα δείτε. «Καλύτερα είναι να δώσουμε στο θεατή τη δυνατότητα να το φαντασθεί. Έτσι θα βρεί και τους δικούς του δρόμους για να ανατρέξει στην ιστορία. Άλλωστε, ούτε ο ίδιος ο Κάφκα μας το περιγράφει ακριβώς».

Ο νεαρός Γκρέγκορ μεταμορφώνεται σε μαμούνι διότι θέλει να δραπετεύσει από την αφόρητη πραγματικότητα του. Δράμα η κατάσταση δηλαδή.

Το έργο όμως είναι κωμωδία πικρή, εξηγεί ο ηθοποιός. «Να δείς ως κωμωδία -κατ’ αρχήν- το δράμα που περνάς. Να το δείς από απόσταση αν θέλεις  να το αντιμετωπίσεις. Αλλιώς θα σε ρουφήξει και θα σε ρίξει στην κατάθλιψη. Ως κωμωδία όμως, όχι ως φάρσα. Εκεί οι καταστάσεις περιπλέκονται».