Τελικά, θέλει η Ισπανία ένα Grexit;

«Σε περίπτωση που νικήσει το Οχι, η Ελλάδα δεν θα έχει άλλη εναλλακτική λύση παρά να βγει από το ευρώ». Αυτή την ξεκάθαρα απειλητική δήλωση είχε κάνει στις 30 Ιουνίου ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Ισπανίας Μαριάνο Ραχόι. Από τη νίκη του Οχι και εξής, ωστόσο, η Μαδρίτη άλλαξε τόνο. «Βρισκόμαστε στα τελευταία δευτερόλεπτα αυτής της κρίσης – δεν πιστεύω πως υπάρχει κανείς που θέλει ένα Grexit» δήλωσε χθες μετά το πέρας του Eurogroup, αντανακλώντας την αίσθηση του κατεπείγοντος, ο ισπανός υπουργός Οικονομικών Λουίς ντε Γκίντος. Ο ίδιος είχε ξεκαθαρίσει προχθές πως, παρότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος περιπλέκει την κατάσταση, «η Ισπανία δεν εξετάζει ως ενδεχόμενο την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ». Στην πραγματικότητα, η ισπανική κυβέρνηση επιδίδεται σε δύσκολες ασκήσεις ισορροπίας – αναγκάζεται να το κάνει λόγω του Podemos.

Προ δημοψηφίσματος, για αρκετό καιρό, η κρίση στην Ελλάδα έδειχνε μάλλον να εξυπηρετεί το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα. Λίγους μήνες πριν από τις κοινοβουλευτικές εκλογές, ο Ραχόι τη χρησιμοποιούσε ως (προ)προεκλογικό επιχείρημα προκειμένου να εκθειάσει τη δική του οικονομική πολιτική και την επιστροφή της ανάπτυξης στην Ισπανία. Την επικαλούνταν επίσης ώστε να στηλιτεύσει τον «ριζοσπαστισμό» του ΣΥΡΙΖΑ και του ισπανικού του «φίλου», του Podemos. Του χρησίμευε όμως και ως όπλο εναντίον της «ανευθυνότητας» του ισπανικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, το οποίο προσέφερε πολλά δημαρχεία στους «Podemos – Syriza», συμπεριλαμβανομένου εκείνου της Μαδρίτης, μετά τις τοπικές εκλογές του Μαΐου.

Μια επικράτηση του Ναι στο δημοψήφισμα θα ενίσχυε τον Ραχόι στην προσπάθειά του να πείσει πως δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στα σχέδια λιτότητας που εφάρμοσε ο ίδιος στην Ισπανία. Νίκησε όμως ξεκάθαρα το Οχι και η Μαδρίτη, παρότι αντίθετη σε μια νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, δεν μπορεί να διακινδυνεύσει ένα Grexit που θα απειλούσε την οικονομική της ανάκαμψη. Η Ισπανία βγήκε από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα βοήθειας πέρυσι, δύο χρόνια αφότου ζήτησε 100 δισ. ευρώ (για να χρησιμοποιήσει τελικά τα 41) προκειμένου να διασώσει τον τραπεζικό της τομέα. Η οικονομία της έχει εμφανίσει επτά συναπτά τρίμηνα ανάπτυξης, οι ανισότητες είναι ωστόσο μεγάλες και το ποσοστό της ανεργίας στο 23,8%, το δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ μετά της Ελλάδας. Το Χρηματιστήριο της Μαδρίτης έκανε βουτιά τη Δευτέρα και τα spreads εκτοξεύτηκαν – μια απόδειξη πως η ισπανική οικονομία δεν μπορεί να αποφύγει την αναταραχή.

Από την άλλη, την πολιτική πλευρά, όμως η Μαδρίτη δεν έχει – όπως επισημαίνει η «Monde» – ούτε την πολυτέλεια να βγει νικητής ο ΣΥΡΙΖΑ από τις διαπραγματεύσεις με την Ευρώπη, καθότι κάτι τέτοιο θα έδινε φτερά στο Podemos. Πρόσφατη δημοσκόπηση θέλει το Λαϊκό Κόμμα, τους Σοσιαλιστές και το Podemos ουσιαστικά ισόπαλους, με 23%, 22,5% και 21,5% αντίστοιχα. Αν επαναληφθεί το σενάριο των τοπικών εκλογών του Μαΐου, οι Σοσιαλιστές με τη στήριξη του Podemos – ή και το ανάποδο – θα μπορούσαν να αρπάξουν την εξουσία από τους συντηρητικούς.

Το Podemos δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του για τη νίκη του Οχι στο δημοψήφισμα. «Σήμερα στην Ελλάδα νίκησε η δημοκρατία» διακήρυξε την Κυριακή μέσω twitter ο επικεφαλής του Πάμπλο Ιγκλέσιας, έχοντας πάντα ως προφίλ μια φωτογραφία του αγκαλιά με τον έλληνα Πρωθυπουργό από τον περασμένο Ιανουάριο.

Κι αυτός καλείται, εντούτοις, να κάνει δύσκολες ασκήσεις ισορροπίας. Γι’ αυτό και επαναλαμβάνει συνεχώς το τελευταίο διάστημα δηλώσεις τύπου «Ευτυχώς, η Ισπανία δεν είναι η Ελλάδα».