Ωτοβλεψίες

Βαρβαρότητες και επιστράτευση ήθους
«Στη δική μας εποχή, που βαρβαρότητες ανάλογες εκείνων της “χώρας των Ταύρων” αρχίζουν να φαίνονται δυστυχώς όλο και λιγότερο μυθικές, η επιστράτευση της ευφυΐας και του ήθους καθώς και η άρνηση της άλογης βίας μοιάζουν κάτι παραπάνω από ευπρόσδεκτες». Από την άποψη του Θωμά Μοσχόπουλου για την ευριπίδεια «Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων» του ΚΘΒΕ, που κάνει πρεμιέρα (8 Ιουλίου) στο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης για να φθάσει στην Επίδαυρο στις 7 – 8 Αυγούστου.

Οι «Νεφέλες»… σφοντύλι. Για τις «Νεφέλες» και τα άστρα της Επιδαύρου πήγαινε ο σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου, ο ουρανός σφοντύλι του ήρθε. Γιατί; Μα είπε να κάνει την πρώτη του αριστοφανική μετάφραση – διασκευή στην πιο πολιτική, σαρκαστική και επίκαιρη, κατά τη γνώμη του, αρχαία κωμωδία και βρέθηκε εκτός. Τις πταίει; που έλεγαν παλιά. Μήπως η κρίση; Μήπως οι κόντρες; Μήπως ο πρωταγωνιστής Πέτρος Φιλιππίδης – Στρεψιάδης; Μήπως ο Στέλιος Μάινας – Σωκράτης, τον οποίο καυτηρίαζε ο Αριστοφάνης για τις «νεφελώδεις ιδέες της προοδευτικής φιλοσοφίας του», αλλά και της εκπαίδευσης που παρείχε; Μήπως τα σημεία των καιρών που φέρνουν στην Επίδαυρο (εν προκειμένω στις 14 και 15 Αυγούστου, που θα παρουσιαστούν τούτες οι «Νεφέλες», ύστερα από την πρεμιέρα τους στο Θέατρο Βράχων του Βύρωνα στις 6 Ιουλίου) νέους «συμπαραγωγούς» του Φεστιβάλ από τον χώρο της διαφήμισης; Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν’ οι κάμποι, τ’ άσπαρτα ψηλά βουνά; Ολα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα, που λέει και το ποίημα του Ιωάννη Πολέμη. Οσο κι αν απευθύνθηκα στους παραγωγούς Stefi & Lynx Productions δεν πήρα ως απάντηση παρά τους «προσωπικούς λόγους» αποχώρησης του Βασίλη Παπαβασιλείου από τη συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών, το οποίο ως Πιλάτος ένιψε απλώς τας χείρας του, δίχως να επεμβεί θεσμικά. Ετσι ο σκηνοθέτης που παρέδωσε την αριστοφανική του μετάφραση στην παραγωγή, με μια εντυπωσιακή Παράβαση, δώρο για τον Φιλιππίδη, ύστερα από πρόβες εβδομάδων (δίχως καν να του έχουν κάνει τελικό συμβόλαιο), δεν θα διανύσει την τελική ευθεία ώς την Επίδαυρο. Μαζί του, έμειναν εκτός και δύο πρωταγωνιστές, η Αγορίτσα Οικονόμου και ο Θανάσης Δήμου, έξι άτομα από τον Χορό, ο συνθέτης Αγγελος Τριανταφύλλου και ο χορογράφος Δημήτρης Σωτηρίου – Αποδεκατισμός!

Και η ταμπλέτα σφοντύλι. Καθώς οι εταιρείες παραγωγής και το Φεστιβάλ δεν παίρνουν επισήμως θέση, το μόνο επιβεβαιωμένο σενάριο ήταν το άγχος του Στέλιου Μάινα με τις πολιτικές εξελίξεις, που λέγεται ότι του αποσπούσαν συστηματικά την προσοχή – καθώς έσκυβε συνεχώς πάνω από την «ενημερωτική» ταμπλέτα του. Μία, δύο, τρεις, ο Βασίλης Παπαβασιλείου είπε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους και την επομένη – σύμφωνα με πληροφορίες – ο ηθοποιός δεν πήγε στην πρόβα. Και έπειτα δεν πήγε ούτε ο Στρεψιάδης της παράστασης. Κι ήρθαν οι δικηγόροι και η λύση της συνεργασίας (ας μην την πούμε έξωση). Νεφελώδη πράγματα. Σαν τις Ιδέες που ο Σωκράτης θεωρούσε ως θεές μαζί με το Χάος και τη Γλώσσα. Χάος; Προφανώς. Γλώσσα; Ισως. Διότι ο Στρεψιάδης φέρεται να υποστηρίζει, κατόπιν εορτής (ή, μάλλον, εξώσεως) ότι δεν του έδιναν τη σημασία που του πρέπει στις πρόβες. Ποιος;
Ο δάσκαλός του, στο Πορεία, πριν από χρόνια. Ο Βασίλης Παπαβασιλείου. Με τον οποίο συνεργάστηκε για να πείσει, λένε άλλες πληροφορίες, το Φεστιβάλ να του δώσει ξανά νύχτες στην Επίδαυρο. Οπως επίμονα διεκδικεί τα τελευταία χρόνια. Και τα κατάφερε. Δίχως τον Βασίλη Παπαβασιλείου, που ήταν το καλό χαρτί και το – επιδαύριο – διαβατήριο. Οι «Νεφέλες» θα έχουν σκηνοθετική υπογραφή από τον ίδιο τον Πέτρο Φιλιππίδη (όπως και τον χειμώνα στο Μουσούρη οι «Δάφνες και Πικροδάφνες» του Δημήτρη Κεχαΐδη).

Η ανάγκη γίνεται Ιστορία. Αυτά, την ώρα που ο Θάνος Μικρούτσικος (φωτογραφία) επιστρέφει – την Τετάρτη – στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Πάτρα και στο φεστιβάλ της (που διηύθυνε θαυμαστά πριν από χρόνια), στο πλαίσιο μιας πολυ-περιοδείας αξιώσεων και φωνών, αρχικά με τους Αφροδίτη Μάνου και Κώστα Θωμαΐδη και την εκεί εξαίρετη Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων Θανάσης Τσιπινάκης, και στις επόμενες συναυλίες με συνδυασμούς από τους: Μανώλη Μητσιά, Δημήτρη Μπάση, Γιάννη Κότσιρα, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Ρίτα Αντωνοπούλου, Αννα Λινάρδου. Θα κρατήσω, για φινάλε, τον τίτλο των – συνεργατικών – συναυλιών: «Η μνήμη όταν επιστρέφει εκδικείται».