Η Λέσχη των Μυστικών Δείπνων

Η λίστα των κέντρων εξουσίας στα οποία διαμορφώνεται η ευρωπαϊκή πολιτική είναι ήδη μακρά: τα κτίρια Belaymont (η έδρα της Κομισιόν) και Justus Lipsius (η έδρα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης) στις Βρυξέλλες, τα διάφορα αρχηγεία του Ευρωκοινοβουλίου, η γερμανική καγκελαρία. Χάρη στην αποκάλυψη του ιστοτόπου Politico, μπορούμε να προσθέσουμε ακόμη ένα: την τραπεζαρία του ξενοδοχείου Stanhope στις Βρυξέλλες. Πέντε από τους βασικούς παίκτες της ΕΕ συναντώνται εκεί μία με δύο φορές τον μήνα για δείπνο και ποτά, προκειμένου να συζητήσουν περί πολιτικής και στρατηγικής. Αποκαλούν εαυτούς «G5».

Στα τακτικά αυτά δείπνα, που σύμφωνα με το Politico διαρκούν συνήθως ένα δίωρο, συμμετέχουν οι ηγέτες της Κομισιόν και του Ευρωκοινοβουλίου, καθώς και των δύο μεγαλύτερων ευρωομάδων, του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) και της Προοδευτικής Συμμαχίας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών. Συγκεκριμένα, γύρω από το ίδιο τραπέζι κάθονται ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο πρόεδρος του ΕΛΚ Μάνφρεντ Βέμπερ, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς, ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς και ο πρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών Τζιάνι Πιτέλα.

Την ιδέα την είχε ο Τίμερμανς, που είναι μέλος των Σοσιαλιστών, και έπεισε τον Γιούνκερ πως έπρεπε να συνεργαστεί μαζί τους προκειμένου να περάσει την ατζέντα του μέσα από ένα ολοένα και πιο ευρωσκεπτικιστικό Ευρωκοινοβούλιο. Οι συναντήσεις, επισήμανε ο Βέμπερ, είναι σημαντικές για τη διατήρηση μιας «σταθερής συμμαχίας» που να μπορεί να νομοθετεί αποτελεσματικά. Είναι πάντως τόσο κλειστές που δεν προσκαλούνται βοηθοί. Και εκείνοι που γνωρίζουν λένε πως τις συζητήσεις τις καθοδηγούν ο Γιούνκερ και ο Σουλτς: γίνονται κυρίως στα αγγλικά αλλά ο Τίμερμανς, που μιλάει επτά γλώσσες συμπεριλαμβανομένων των ιταλικών, λειτουργεί ως ανεπίσημος μεταφραστής για τον Πιτέλα. Η ατμόσφαιρα είναι συχνά χαλαρή και ελαφριά, με τους συνδαιτυμόνες να λένε μεταξύ τους «τα καλύτερα ανέκδοτα που κυκλοφορούν στην πόλη». Πέραν αυτού όμως;

Στην πραγματικότητα, η G5 έχει να επιδείξει έργο. Κατάφερε να υπονομεύσει την πρόταση μομφής που κατέθεσαν ακροδεξιά κόμματα στο Ευρωκοινοβούλιο εις βάρος του Γιούνκερ όταν έσκασε το σκάνδαλο LuxLeaks∙ κατάφερε επίσης, τέλη του 2014, να εξασφαλίσει στήριξη στο Ευρωκοινοβούλιο όσον αφορά την πρόταση του Γιούνκερ για ένα ευρωπαϊκό επενδυτικό ταμείο 315 δισ. ευρώ καθώς και τον προϋπολογισμό της Κομισιόν για το 2015. Και πιο πρόσφατα, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της πρότασης Γιούνκερ για κατανομή των μεταναστών ανά την Ευρώπη με βάση ένα σύστημα ποσοστώσεων.

Γκρίνιες και αποκλεισμοί
Δεν βλέπουν όλοι φυσικά με καλό μάτι τα κλειστά δείπνα του G5. Ειδικά όσοι αποκλείονται – με πρώτους και καλύτερους τους επικεφαλής των υπόλοιπων ευρωομάδων – γκρινιάζουν για έλλειψη διαφάνειας και σνομπισμό. Λέγεται πως ειδικά ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων Γκι Φέρχοφστατ ασκεί έντονες πιέσεις ώστε να συμπεριληφθεί. Οσο για τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, αυτός διαμήνυσε μέσω εκπροσώπου πως δεν νιώθει αποκλεισμένος, άλλωστε συντρώγει με τον Γιούνκερ μία φορά την εβδομάδα.