Σπατάλες σε έναν πλανήτη που πεινάει

Κάθε χρόνο χάνεται το ένα τέταρτο των τροφίμων στον κόσμο λόγω των προβλημάτων στις σοδειές, τη μη επαρκή αποθήκευση, αλλά και τις σπατάλες των νοικοκυριών. Εάν μπορούσε να μειωθεί η σπατάλη αυτή στο μισό, θα υπήρχε η δυνατότητα να τραφούν ένα δισ. άνθρωποι επιπλέον – και να γίνει η πείνα παρελθόν.

Σύμφωνα με την Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), 57 αναπτυσσόμενες χώρες δεν έχουν καταφέρει να πετύχουν τον στόχο της μείωσης της πείνας.
Ο ένας στους εννέα κατοίκους του πλανήτη μας πάει για ύπνο κάθε βράδυ πεινασμένος – πρόκειται για 795 εκατ. ανθρώπους.

Στον αναπτυγμένο κόσμο οι μεγαλύτερες σπατάλες στα τρόφιμα γίνονται από τους καταναλωτές. Αντίθετα, στις πιο φτωχές χώρες του κόσμου οι φτωχοί σπαταλούν πολύ λιγότερα τρόφιμα. Εκεί οι σπατάλες γίνονται πριν να φτάσουν τα τρόφιμα στην κουζίνα – γίνονται λόγω ανεπαρκειών στη γεωργία, επειδή πτηνά, τρωκτικά και έντομα καταστρέφουν σοδειές.

Τα προβλήματα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν. Ομως το πρόβλημα των φτωχότερων χωρών είναι ότι δεν έχουν τις απαραίτητες υποδομές για να το κάνουν. Εάν δεν υπάρχουν καλοί δρόμοι που θα συνδέουν τα χωράφια με τις αγορές, οι αγρότες δεν μπορούν να πουλήσουν τα πλεονάζοντα τρόφιμα που παράγουν.

Ο κόσμος μπορεί να ωφεληθεί σημαντικά εάν οι προσπάθειες επικεντρωθούν στην αύξηση της παραγωγής τροφίμων. Σήμερα δαπανώνται σε ετήσια βάση στον τομέα της έρευνας για τη βελτίωση της σοδειάς μόνο 5 δισ. δολάρια. Μόνο ένα δέκατο από το ποσό αυτό διατίθεται για τη στήριξη των αγροτών στην Αφρική και την Ασία. Εάν μέσα στα επόμενα 15 χρόνια επενδυθούν επιπλέον 88 δισ. δολάρια στη γεωργική έρευνα, τότε οι σοδειές θα αυξηθούν κατά 0,4% σε ετήσια βάση. Μπορεί η αύξηση αυτή να μη φαίνεται πολύ μεγάλη, αλλά η μείωση στις τιμές και οι βελτιώσεις στην ασφάλεια των τροφίμων θα βοηθήσουν τους πάντες. Το όφελος σε παγκόσμιο επίπεδο θα είναι 3 τρισ. δολάρια.

Ο Μπιορν Λόμποργκ είναι καθηγητής στην Business School της Κοπεγχάγης. Είναι ιδρυτής και διευθυντής του Copenhagen Consensus Center που μελετά περιβαλλοντικά προβλήματα.