Νέα πρόταση για ένα αριστούργημα

«Βλέπω στην “Τόσκα” την όπερα που χρειάζομαι, χωρίς υπέρμετρες διαστάσεις, χωρίς περίτεχνο θέαμα, που δεν θα ζητήσει την υπερβολική έκταση της μουσικής». Το γράμμα του Τζάκομο Πουτσίνι προς τον εκδότη Τζούλιο Ρικόρντι, μέσω του οποίου ζητούσε την άδεια για τη σύνθεσή του, είχε  ημερομηνία έκδοσης 7 Μαΐου 1889. Το έργο του Βικτοριέν Σαρντού γνώριζε τον απόλυτο θρίαμβο στην Ευρώπη και ο Πουτσίνι το είχε παρακολουθήσει στο Μιλάνο και στο Τορίνο.

Το δημοφιλές έργο του λυρικού θεάτρου ανεβαίνει από την Εθνική Λυρική Σκηνή (η παραγωγή είχε πρωτοπαρουσιαστεί το καλοκαίρι του 2012) στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, με την υπογραφή του Ούγκο ντε Aνα στα σκηνικά, τα κοστούμια και τη σκηνοθεσία. Η αλήθεια των συναισθημάτων είναι για τη Δήμητρα Θεοδοσίου, η οποία θα ερμηνεύσει την τραγική πρωταγωνίστρια (εναλλάξ με την Τσέλια Κοστέα), η γοητεία του έργου: «Δεν είναι και λίγο μια γυναίκα εκείνης της εποχής να σκοτώσει έναν αρχηγό αστυνομίας. Αγαπάω τον Πουτσίνι και τις όπερές του, επειδή περνάει στην ενορχήστρωση τα συναισθήματα που ζητάει από τον τραγουδιστή, ένα στοιχείο που δεν το βρίσκουμε στο μπελκάντο και στον Βέρντι, για παράδειγμα. Αλλά εξίσου αγαπημένη μου όπερα είναι η “Μαντάμα Μπατερφλάι”: ένας ρόλος που δεν έχω ποτέ τραγουδήσει».

«ΣΑΝ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ». Τη μουσική διεύθυνση σ’ αυτό το ανέβασμα του λυρικού αριστουργήματος έχει αναλάβει ο Λουκάς Καρυτινός, ο οποίος έχει βρεθεί στο πόντιουμ για το ίδιο έργο πολλές φορές. Ομως επιμένει ότι «τα αριστουργήματα της όπερας, στα οποία συγκαταλέγεται και η “Τόσκα”, επιδέχονται πολλές μουσικές ερμηνείες και προτάσεις. Νιώθω ότι διευθύνω το έργο για πρώτη φορά κι αυτό νομίζω ότι δεν οφείλεται σε κάποια δική μου ιδιαιτερότητα, αλλά στη μαγεία της μουσικής του Πουτσίνι». Ανακαλούμε στη συζήτηση τα αξιοζήλευτα αντανακλαστικά που επέδειξε πέρυσι στον «Ντον Τζοβάνι», όταν, παρά το στραβοπάτημα επάνω στο πόντιουμ, δεν διέκοψε. «Επεσα από το πόντιουμ ακριβώς τη στιγμή που και ο Ντον Τζοβάνι έπεφτε στον άλλο κόσμο επί σκηνής! Τελικά καταφέραμε και οι δύο να σηκωθούμε!». Υπάρχει η αίσθηση στο κοινό ότι επάνω στη σκηνή δεν επιτρέπονται λάθη. «Ναι, προφανώς δεν επιτρέπονται λάθη στην παράσταση κι αυτό δημιουργεί μεγάλη πίεση στους καλλιτέχνες, την οποία όμως μέσω της τεχνικής τους πρέπει να μάθουν να απαλύνουν, για να μην ελαττώνεται σε κρίσιμο βαθμό η απόδοσή τους».