«Ας βρίσκουμε αφορμές να μιλάμε για τα βιβλία»

Το παρατηρούσαν και άνθρωποι με εμπειρία στον χώρο: «Υπήρχε ποικιλία, δεν ήταν όλα προς την ίδια κατεύθυνση» εκτιμούσε η Αννα Πατάκη λίγο μετά την ολοκλήρωση μιας τελετής βράβευσης που την ίδια την ανέβασε στη σκηνή δύο φορές. «Κάποιο ήταν πιο εμπορικό, κάποιο πιο αμιγώς λογοτεχνικό – έπειτα από δυο χρονιές μόνο, ίσως είναι λίγο νωρίς να μιλήσουμε για χαρακτήρα» κατέληγε. Και μάλλον δεν είχε άδικο, αν κανείς συνυπολογίσει ότι τα Βραβεία Βιβλίου Public, αναδειγμένα για δεύτερη φορά φέτος από διαδικτυακή ψηφοφορία με περισσότερες από 200.000 ψήφους και απονεμημένα στις 25 Μαΐου στο Μέγαρο Μουσικής, διέθεταν – αν μη τι άλλο – αρκετές κατηγορίες.

Ετσι, σε εκείνη με τον τίτλο Ευ Ζην διακρίθηκε ο Ακης Πετρετζίκης με το βιβλίο «Αυτό πρέπει να το δοκιμάσεις» (Ψυχογιός), ενώ στις Τέχνες το «Spinalonga – Μέσα από τα μάτια μου» (Λιβάνης) της Τζίνας Ξανθάκη. Την Παιδική Λογοτεχνία κατέκτησαν ο Ευγένιος Τριβιζάς και το «Δώδεκα παρά δώδεκα» (Καλέντης), όπως έκαναν με την Εφηβική ο Βασίλης Παπαθεοδώρου και το «Ημερολόγιο ενός δειλού» (Καστανιώτης).

Ως καλύτερο Μεταφρασμένο Μυθιστόρημα επιλέχθηκε το «Αγιος ή αμαρτωλός» του Ιαν Ράνκιν (Μεταίχμιο, μτφ. Βάσια Τζανακάρη) και ως καλύτερο Ξενόγλωσσο το βιβλίο «The dress thief» (Quercus) της Αγγλίδας Νάταλι Εβανς – η συγγραφέας ήρθε η ίδια για την παραλαβή. Τα «Δίδυμα φεγγάρια» (Ψυχογιός) της Ρένας Ρώσση – Ζαΐρη ανέδειξαν τον Πιο Ερωτικό Χαρακτήρα, ενώ τα «Απαντα τα ποιητικά 1904-1975» (Κέδρος) του Κώστα Βάρναλη διέπρεψαν στην Ελληνική Ποίηση. Το ερώτημα «Υπάρχει Θεός;» (Ιωλκός), διατυπωμένο από τον Φιλοκτήτη Διακομανώλη, κυριάρχησε στην κατηγορία Δοκίμιο, Μελέτη, Βιογραφία, Μαρτυρία. Ως καλύτερο Ελληνικό Μυθιστόρημα επιλέχθηκε η «Νίκη» του Χρήστου Χωμενίδη.

Τα ειδικά

Απονεμήθηκαν και τρία ειδικά βραβεία, επιλεγμένα από κριτική επιτροπή: το Βραβείο Βιβλιοπωλείων Public δόθηκε στις «Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο» του Ισίδωρου Ζουργού (Πατάκης), το Εξώφυλλο της Χρονιάς ήταν εκείνο που κοσμούσε τη «Θιβετιανή ροδακινόπιτα» του Τομ Ρόμπινς (Αίολος) και το Εκδοτικό Αποτύπωμα χρεώθηκε στον Ικαρο. Πέραν τούτου πάντως, σημαντικότεροι, τόσο μέσα από μια διαδικασία ψηφοφορίας που μετατόπιζε το ενδιαφέρον στη δική τους οπτική γωνία όσο και μέσα από τα λόγια μερικών εκ των νικητών, μάλλον άλλοι θεωρήθηκαν.

«Οι ειδικοί θα κρίνουν τη δομή, τη γλώσσα, τον ρυθμό, την τεχνική, τη θέση του βιβλίου στη λογοτεχνική πραγματικότητα, τέτοια. Το κοινό αναρωτιέται: το απόλαυσα αυτό το βιβλίο; Με έκανε να το διαβάζω μέχρι τις δύο τη νύχτα; Τέτοια βιβλία θέλω να γράφω» έλεγε μετά την απονομή και με το βραβείο της ανά χείρας η Νάταλι Εβανς. Μαζί της συμφωνούσε κατά κάποιον τρόπο και ο Φιλοκτήτης Διακομανώλης όταν δήλωνε πως «οτιδήποτε προέρχεται από ένα ευρύτερο φάσμα και μια δεξαμενή επιλογών έχει μια ιδιαίτερη αξία». Ομοίως και η Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη: «Δεν είναι λιγότερο σημαντικά τα βραβεία των επιτροπών», πίστευε, «εκείνα όμως που προέρχονται από τους αναγνώστες με κάνουν να πηδάω σαν παιδί από χαρά».

Ο χρόνος και ο λαός

Στο κάτω κάτω, «τα έργα τέχνης τα κρίνουν ο χρόνος και ο λαός», ήταν η γνώμη του Χρήστου Χωμενίδη. «Υπάρχουν έργα πολύ σημαντικά, που δεν έχουν βραβευτεί ποτέ. Δεν γράφεις για να βραβευτείς, ούτε είναι κάτι σαν δίπλωμα τα βραβεία – χαρά σου δίνουν και στρέφουν κι άλλους σε αυτό που κάνεις». Ούτε φαίνεται να τίθεται θέμα σύγκρισης: «Δεν είναι λιγότερο ή περισσότερο σημαντικά τα βραβεία που δίνονται από τους αναγνώστες, από εκείνα που δίνονται από ειδικούς» ξεκαθάριζε η Αννα Πατάκη. «Συμπληρωματικά είναι. Το ιδανικό θα ήταν να δίνουμε σημασία και στα δύο. Το να βρίσκουμε αφορμές να μιλάμε για τα βιβλία, καλό τούς κάνει».