Πέτερ Σόοφ: Ο ευρωπαίος Γερμανός

Οσο περισσότερο η Ελλάδα βυθίζεται στην ύφεση, τόσο πιο έμπειροι είναι οι γερμανοί διπλωμάτες που τοποθετούνται στην Αθήνα. Το αποδεικνύει η ιστορία των ανθρώπων που έστειλε το Βερολίνο στην Αθήνα από το 2012 μέχρι σήμερα. Ο Πέτερ Σόοφ δεν αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Και όχι άδικα. Η ηλεκτρική καρέκλα του γερμανού πρεσβευτή στην Αθήνα είναι με διαφορά το πιο δύσκολο πόστο για γερμανό διπλωμάτη σε όλη την Ευρώπη.

Οταν ο προκάτοχός του Βόλφγκανγκ Ντολτ έφθασε στην Αθήνα τον Απρίλιο του 2012, οι ελληνογερμανικές σχέσεις βρίσκονταν στο σημείο μηδέν και η Ελλάδα ζούσε την κορύφωση του αντιμνημονιακού οργασμού.

Οι ΑΝΕΛ είχαν μόλις ιδρυθεί, ο ΣΥΡΙΖΑ βίωνε τη μετάλλαξή του από το περιθώριο στο mainstream της πολιτικής σκηνής και ο γερμανός πρεσβευτής στην Αθήνα ήταν το πρόσωπο που λάτρευαν να μισούν οι αντιμνημονιακές δυνάμεις.

Οχι ότι η θητεία του Πέτερ Σόοφ που ανέλαβε τη θέση του γερμανού πρεσβευτή στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 2014, λίγο μετά τους πυροβολισμούς με Καλάσνικοφ στη γερμανική πρεσβευτική κατοικία στο Χαλάνδρι (Δεκέμβριο του 2013), είναι περίπατος. Αν ο προκάτοχός του είδε να ανθίζουν όλα τα λουλούδια του αντιμνημονιακού δάσους, ο Σόοφ άκουσε την κυβέρνηση που εφάρμοσε το σκληρό γράμμα του Μνημονίου να διακηρύττει ότι θα σκίσει τα Μνημόνια και τη θέση της να παίρνει η κυβέρνηση που πρώτη συνέλαβε την ιδέα για το σκίσιμο του προγράμματος στήριξης.

Δεν εξεπλάγη κανένας ούτε στη γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα, ούτε στο Βερολίνο, με την έλευση του ΣΥΡΙΖΑ στα πράγματα. Εξάλλου, ο δραστήριος γερμανός διπλωμάτης είχε πλήρη αίσθηση της ελληνικής πραγματικότητας και φρόντισε να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τον ΣΥΡΙΖΑ εγκαίρως.

Ούτως ή άλλως, από το 2012 και μετά, όταν οι Γερμανοί κατάλαβαν ότι το αντιγερμανικό αίσθημα στην Ελλάδα λαμβάνει επικίνδυνες διαστάσεις, έβαλαν φουλ τις μηχανές. Πλέον η γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα είναι η πιο δραστήρια και καλοκουρδισμένη μηχανή της  εγχώριας διπλωματικής πιάτσας. Ειδήσεις και δηλώσεις ελλήνων αξιωματούχων μεταφράζονται στο Βερολίνο σε real time, ενώ ο πρεσβευτής είναι κάτι παραπάνω από απλώς μεσάζων ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες. Είναι ο άνθρωπος που προσπαθεί να ρίξει γέφυρες ανάμεσα στις δύο χώρες, να χτίσει δίκτυα συνεννόησης και να εξηγήσει την ελληνική πραγματικότητα στο Βερολίνο, έργο καθόλου εύκολο.

Τα ευρωπαϊκά πράγματα δεν είναι άγνωστα στον δρα Σόοφ. Πολύ περισσότερο, τα ελληνικά πράγματα δεν του ήταν καθόλου άγνωστα όταν τοποθετήθηκε στην πρεσβεία της Αθήνας. Ως νούμερο 2 της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του γερμανικού ΥΠΕΞ βρέθηκε την περίοδο 2011-2013 αρκετές φορές στην Αθήνα για να διαπιστώσει την κατάσταση «επί του εδάφους».

Η ειρωνεία είναι ότι, σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, όταν ο Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ αποφάσισε να τον τοποθετήσει στην Αθήνα, ο Σόοφ είχε κάνει τα χαρτιά του για να διοριστεί στην Αντίς Αμπέμπα ή τη Λίμα. Αυτό επειδή είχε βαρεθεί να ασχολείται συνέχεια με τα ευρωπαϊκά.

Η αλήθεια είναι ότι ο 60χρονος διπλωμάτης από το Ντύσελντορφ με το διδακτορικό στις Πολιτικές Επιστήμες από το Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του στα ευρωπαϊκά δρώμενα. Μόνη εξαίρεση το 2001, όταν ήταν διευθυντής Διατλαντικών Σχέσεων στο γερμανικό ΥΠΕΞ και βρέθηκε να χειρίζεται το διπλωματικό τσουνάμι που ακολούθησε τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Προηγουμένως, επί των ημερών του Γιόσκα Φίσερ στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών, ο δρ Σόοφ ήταν εκπρόσωπος Τύπου της Μόνιμης Γερμανικής Αντιπροσωπείας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Σήμερα παραδέχεται ότι την πολυπλοκότητα και τις λεπτομέρειες των ευρωπαϊκών θεμάτων τις έμαθε σε εκείνο το πόστο.

Τον διορισμό του στην Αθήνα δεν τον περίμενε, αλλά τον δέχθηκε με χαρά. Το πόστο είναι δύσκολο και απαιτητικό, αλλά ενδιαφέρον. Ομως, ο δρ Σόοφ δεν είναι ακόμη ένας διπλωμάτης με ξύλινη γλώσσα. Δεν είναι ότι στην Ελλάδα τον σώζει η έντονη αίσθηση του χιούμορ που τον διακρίνει.

Τον σώζει η βαθιά και ακριβής γνώση της ελληνικής πραγματικότητας, η οποία προκύπτει σε όλες του τις τοποθετήσεις. «Κάναμε λάθος τα τελευταία χρόνια να πιστεύουμε πάντα ότι όλα είναι καλά και πως ό,τι κι αν γίνει, οι διμερείς σχέσεις μας δεν θα επηρεαστούν. Προβληματιστήκαμε ελάχιστα για το πώς θα βρούμε μια θετική αφήγηση που να ενδιαφέρει τους νέους» έλεγε τον περασμένο Ιούλιο (στην «Καθημερινή») παραδεχόμενος δημοσίως τα λάθη που έγιναν.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι επί των ημερών του η γερμανική πρεσβεία είναι ιδιαίτερα δραστήρια σε όλα τα επίπεδα και τηρεί πολιτική ανοικτών θυρών. Ο γερμανός διπλωμάτης πιστεύει ότι οι ελληνογερμανικές σχέσεις παραείναι σημαντικές για να αφεθούν στο δηλητήριο του λαϊκισμού, τον οποίο δυναμιτίζει και ο εκατέρωθεν κίτρινος Τύπος. Για την ιστορία, ο Σόοφ τηρεί απαρέγκλιτα το πρόγραμμα στα ιδιαίτερα μαθήματα ελληνικών. Και για να μπορεί να διαβάζει τα πρωτοσέλιδα του ελληνικού Τύπου χωρίς βοήθεια.