Απειλές για χρεοκοπία, σενάρια για συμβιβασμό

Ανοιχτό αφήνει το ενδεχόμενο χρεοκοπίας της Ελλάδας ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ενώ για μεγάλη πιθανότητα επιβολής κεφαλαιακών ελέγχων στις τραπεζικές συναλλαγές τους επόμενους μήνες μιλά ο Moody’s, αυξάνοντας τις πιέσεις προς την κυβέρνηση την ώρα που οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές βρίσκονται σε οριακό σημείο.

Σε ερώτηση της «Wall Street Journal» για το αν θα επαναλάμβανε σήμερα τη διαβεβαίωση που έδωσε στα τέλη του 2012 ότι η Ελλάδα δεν θα χρεοκοπήσει, ο γερμανός υπουργός Οικονομικών απάντησε «υπό τις τρέχουσες συνθήκες, θα έπρεπε να σκεφτώ πολύ πριν την επαναλάβω».

Απόδειξη ότι τα όργανα έχουν αρχίσει για τα καλά και ότι οι πιέσεις κορυφώνονται παραμονές της σημερινής Συνόδου Κορυφής στη Ρίγα. Μάλιστα ενώ βρίσκονται στο τραπέζι διάφορα σενάρια για συμβιβασμό, ο Β. Σόιμπλε άνοιξε απευθείας χθες μέτωπο με τον εμφανιζόμενο ως πιο διαλλακτικό από τους τρεις θεσμούς, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εναντίον της οποίας άφησε αιχμές για μεγάλη επιείκεια προς την Ελλάδα και ζητώντας της να περιορίσει τον ρόλο της ως ένας από τους τρεις επόπτες του προγράμματος.

Νωρίτερα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Φίλης είχε διαμηνύσει πως χρήματα για να πληρωθεί η δόση των 302 εκατ. ευρώ προς το ΔΝΤ στις 5 Ιουνίου δεν υπάρχουν. «Δεν πρόκειται να δώσουμε λεφτά στους δανειστές. Τώρα τσιτώνει η διαπραγμάτευση. Τώρα είναι η στιγμή της αλήθειας» είπε χωρίς να είναι σαφές αν πρόκειται για μπλόφα και αυτή τη φορά, όπως την προηγούμενη, ή αν πράγματι δεν υπάρχουν τα ταμειακά διαθέσιμα.

ΣΚΛΗΡΗ ΓΡΑΜΜΗ. Από την πλευρά του, ο Β. Σόιμπλε, μιλώντας στην «WSJ», απέρριψε τις περισσότερες από τις ιδέες των Βρυξελλών για να αρθεί το αδιέξοδο – όπως το να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για ένα 3ο πακέτο διάσωσης πριν ολοκληρωθεί το τρέχον – και επέμεινε στη σκληρή γραμμή, πρώτα κλείσιμο του τρέχοντος προγράμματος και μετά συζήτηση για ένα νέο. Διαφώνησε επίσης με την τμηματική καταβολή της τελευταίας δόσης στην Αθήνα σε συνάρτηση με τα μεταρρυθμιστικά βήματα που κάνει, αφού, όπως είπε, η Αθήνα αρνείται να προχωρήσει σε βαθιές τομές στο Ασφαλιστικό και στα εργασιακά ενώ διεμήνυσε ότι χωρίς συμφωνία το πρόγραμμα θα λήξει σε έξι εβδομάδες αφήνοντας την Ελλάδα χωρίς άλλη επιλογή από το να δηλώσει αδυναμία εξόφλησης των δόσεων που εκπνέουν το καλοκαίρι.

Νωρίτερα, πηγές των θεσμών που πρόσκεινται στον πιο συντηρητικό πυρήνα διεμήνυαν ότι χωρίς σύγκλιση στα νούμερα και αλλαγές στα εργασιακά και το Ασφαλιστικό, συμφωνία δεν πρόκειται να υπάρξει, επικαλούμενες τις αντιδράσεις από τα Κοινοβούλια των κρατών – μελών με την πιο σκληρή στάση έναντι της Ελλάδας, όπως η Φινλανδία, η Σλοβακία και φυσικά η Γερμανία.

Αυτό είναι το κλίμα που μεταδίδουν στελέχη προσκείμενα στους δανειστές, φέρνοντας ως παράδειγμα την ανταρσία προχθές στην Κοινοβουλευτική Ομάδα των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), όπου εκτιμάται πως ένας στους τρεις βουλευτές της Μέρκελ (100 από τους συνολικά 311) εξέφρασε αντιρρήσεις σε νέο ελληνικό πρόγραμμα. Για τους Γερμανούς μάλιστα φαίνεται ότι η συνέχιση της χρηματοδότησης από το ΔΝΤ αποτελεί μονόδρομο. Διαφορετικά θα είναι δύσκολο για τη Μέρκελ να πείσει τους σκεπτικιστές βουλευτές για την αναγκαιότητα ενός νέου πακέτου στήριξης της Ελλάδας. Οι ίδιες πηγές θεωρούν πως η Μέρκελ δεν θέλει Grexit, αλλά ρίχνουν την μπάλα στο ελληνικό γήπεδο πως αν δεν συμπεριληφθούν στη συμφωνία Ασφαλιστικό και εργασιακά ο φόβος ενός ατυχήματος αυξάνεται, αφού θεωρούν πως δεν θα περάσει από τα Κοινοβούλια.

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. «Πρώτα πρέπει οι έλληνες πολιτικοί να γίνουν τεχνοκράτες και μετά οι τεχνοκράτες πολιτικοί» διαμηνύουν οι εκπρόσωποι των δανειστών, επιμένοντας πως η επίτευξη της συμφωνίας κρύβεται στους αριθμούς και πως οι έλληνες πολιτικοί δεν το έχουν ακόμη καταλάβει.

Η ελληνική πλευρά πάντως επιμένει να καλλιεργεί διαφορετικό κλίμα. Συνεχίζει να υποστηρίζει ότι είναι θέμα χρόνου να βρεθεί κοντά σε λύση με πολιτικά κριτήρια και σε δεύτερη φάση μπορεί να γίνει και συμφωνία σε τεχνικό επίπεδο, επιβεβαιώνοντας την απόσταση που χωρίζει ακόμη τις δύο πλευρές.

Δείγμα της δυσφορίας για τη στάση της Αθήνας είναι τα όσα συνέβησαν την Τρίτη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Μέρκελ όπου «το κλίμα εις βάρος της Ελλάδας ήταν εξαιρετικά βαρύ», πολλοί βουλευτές άκουγαν «με σφιγμένες τις γροθιές» τον Σόιμπλε σε ρόλο κυματοθραύστη να τους αναλύει τις εξελίξεις στη διαπραγμάτευση, ενώ κάποιοι άλλοι ζήτησαν να σταλεί τελεσίγραφο στην ελληνική κυβέρνηση πως εντός των επόμενων δέκα ημερών η διαπραγμάτευση πρέπει να κλείσει.

Είναι τέτοιες οι αντιδράσεις που υπό τον φόβο μιας εσωκομματικής εξέγερσης, η καγκελάριος σκέφτεται, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg, αμέσως μετά την επίτευξη συμφωνίας, να απευθύνει διάγγελμα προς τον γερμανικό λαό εξηγώντας γιατί πρέπει να προσφέρει βοήθεια στην Ελλάδα. Η Μέρκελ θα επισημαίνει τους γεωπολιτικούς κινδύνους και την αστάθεια που θα υπάρξει στην περιοχή εφόσον η χώρα αποχωρήσει από το ευρώ. Το άρθρο, που επικαλείται δύο γερμανούς αξιωματούχους, σημειώνει πως η επιθυμία της Μέρκελ είναι να κρατήσει την Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ και είναι αποφασισμένη υπό προϋποθέσεις να πάρει αυτό το ρίσκο γνωρίζοντας το επίπεδο αγανάκτησης στη Γερμανία προς το πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα έπειτα από τέσσερις μήνες μικροπολιτικής.

Ποιες είναι αυτές οι προϋποθέσεις; Βαθιές μεταρρυθμίσεις, μεταξύ άλλων σε εργασιακά, Ασφαλιστικό. «Παραμένουν μεγάλα κενά σε εργασιακά και Ασφαλιστικό, προκειμένου να πετύχουμε μια συμφωνία τις προσεχείς εβδομάδες», επανέλαβε από την πλευρά του χθες ο γάλλος επίτροπος Οικονομικών Μοσκοβισί.

ΟΙ ΦΟΒΟΙ. Υπ’ αυτό το πρίσμα και δεδομένου ότι για την κυβέρνηση τα θέματα αυτά παραμένουν κόκκινες γραμμές, τα χρονικά περιθώρια στενεύουν ασφυκτικά και οι πιθανότητες ενός ατυχήματος αυξάνονται, όπως φοβούνται πηγές των θεσμών, παρά τις ζυμώσεις και τα “μασάζ” που γίνονται σε Γερμανία και αλλού. Με βάση τα παραπάνω, δεν πρέπει να περιμένουμε σπουδαία πράγματα αύριο στη Ρίγα της Λετονίας. Η ελληνική πλευρά θα παρουσιάσει την πρόοδο που έχει κάνει σε ιδιωτικοποιήσεις, ΦΠΑ και η άλλη πλευρά θα ζητήσει αλλαγές στα εργασιακά και στο συνταξιοδοτικό, που εξακολουθεί να αποτελεί κομβικό σημείο για το ΔΝΤ.

«Οχι χωρίς το ΔΝΤ»
Παρότι το ΔΝΤ μοιάζει να μην επιθυμεί να μετάσχει σε εκ νέου διάσωση της Ελλάδας, η παραμονή του για τη Μέρκελ φαίνεται να είναι κρίσιμη για τη συνοχή του κόμματός της. Διαφορετικά, θα είναι δύσκολο να πείσει τους σκεπτικιστές από την Κοινοβουλευτική της Ομάδα για την αναγκαιότητα νέου πακέτου στήριξης. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Deutsche Welle επικαλείται δήλωση ευρωπαίου διπλωμάτη, ο οποίος όταν ρωτήθηκε από τη «Handelsblatt» κατά πόσον η ευρωζώνη μπορεί να διανοηθεί από τον Ιούνιο διάσωση της Ελλάδας χωρίς το ΔΝΤ απάντησε αρνητικά.