Ο Οσάμα και η σκηνοθεσία

Μια ακραία θεωρία για τη δολοφονία του Οσάμα μπιν Λάντεν δημοσίευσε την Κυριακή στο «London Review of Books» ο φημισμένος δημοσιογράφος Σέιμουρ Χερς, βάσει της οποίας ανατρέπονται όλα όσα ξέρουμε για την επιχείρηση εξόντωσης του αρχηγού της Αλ Κάιντα. Ομως οι αντιφάσεις και οι ανακρίβειες είναι πολλές και η θεωρία δεν φαίνεται να αντέχει σε ενδελεχή εξέταση.

Η αλήθεια είναι, υποστηρίζει ο Χερς, ότι οι πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες συνέλαβαν τον Μπιν Λάντεν το 2006 και τον κράτησαν φυλακισμένο με την υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας, χρησιμοποιώντας τον ως μοχλό πίεσης εναντίον της Αλ Κάιντα. Το 2010 το Πακιστάν συμφώνησε να πουλήσει τον Μπιν Λάντεν στις ΗΠΑ έναντι ενισχυμένης στρατιωτικής βοήθειας και μεγαλύτερης ελευθερίας στις κινήσεις όσον αφορά το Αφγανιστάν. Αντί να τον σκοτώσουν ή να τον παραδώσουν διακριτικά, υποστηρίζει ο Χερς, οι Πακιστανοί επέμειναν να σκηνοθετηθεί μια περίπλοκη αμερικανική επιχείρηση με τη δική τους υποστήριξη.

Σύμφωνα πάντα με τα όσα υποστηρίζει ο δημοσιογράφος, οι αμερικανοί πεζοναύτες δεν συνάντησαν καμία αντίσταση στο Αμποταμπάντ και μάλιστα έφθασαν στην κρεβατοκάμαρα του Μπιν Λάντεν, όπου τον σκότωσαν, με τη συνοδεία ενός πακιστανού αξιωματικού. Το σώμα του αρχηγού της Αλ Κάιντα διαλύθηκε από τις σφαίρες και τα κομμάτια του «πετάχθηκαν πάνω από τα βουνά του Ινδικού Καυκάσου από τους πεζοναύτες στη διάρκεια της πτήσης για την επιστροφή». Δεν δίνεται καμία εξήγηση γιατί επελέγη αυτός ο τρόπος. Ο λόγος για τον οποίο το πτώμα δεν ρίχθηκε στη θάλασσα ήταν πως «δεν είχαν μείνει πολλά κομμάτια από το πτώμα, ούτως ή άλλως». Βάσει αυτού του σεναρίου, η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – Πακιστάν που ακολούθησε την επιχείρηση και επηρέασε σημαντικά την κατάσταση στο Αφγανιστάν, έγινε για τα μάτια του κόσμου και προκειμένου να αποκρυφθεί η αλήθεια.

Για να διατυπώσει αυτή την άποψη ο Χερς επικαλείται τις συζητήσεις του με δύο ανθρώπους: τον Ασάντ Ντουράνι, επικεφαλής των πακιστανικών μυστικών υπηρεσιών από το 1990 έως το 1992, και έναν «εν αποστρατεία αξιωματικό της πακιστανικής κατασκοπείας που γνώριζε πολλά για την παρουσία του Μπιν Λάντεν στο Αμποταμπάντ». Ο δημοσιογράφος δεν διαθέτει άλλες αποδείξεις, επικαλείται όμως και άλλους δύο ανώνυμους «συμβούλους», για τους οποίους περιγράφεται ότι γνώριζαν κάποια στοιχεία. Ο Σέιμουρ Χερς θεωρεί πως η αρχική ιστορία για την επιδρομή στο σπίτι τού Μπιν Λάντεν δεν τον πείθει. Και τονίζει ότι τις πρώτες ημέρες μετά το περιστατικό η κυβέρνηση των ΗΠΑ διοχέτευε πληροφορίες αρνητικές για τον ηγέτη της Αλ Κάιντα, δηλαδή ότι προσπάθησε να χρησιμοποιήσει μία από τις συζύγους του ως ασπίδα, τις οποίες αργότερα απέσυρε. Ομως, προφανώς, το να διατυπώνεις αμφιβολίες για την επίσημη ιστορία δεν είναι το ίδιο όπως το να αποδεικνύεις μια θεωρία διεθνούς συνωμοσίας.

Δημοσιογράφοι και αναλυτές έσκυψαν πάνω στη θεωρία του Χερς προσπαθώντας να διαπιστώσουν τα κενά της. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι οι πηγές, αλλά οι εσωτερικές αντιφάσεις της αφήγησης. Για παράδειγμα, όλη η θεωρία βασίζεται σε μια μυστική συμφωνία βάσει της οποίας οι ΗΠΑ υποσχέθηκαν στο Πακιστάν αυξημένη στρατιωτική βοήθεια και ελευθερία κινήσεων στο Αφγανιστάν. Στην πραγματικότητα, συνέβη ακριβώς το αντίθετο – η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια μειώθηκε και η συνεργασία ΗΠΑ – Πακιστάν στο Αφγανιστάν κατέρρευσε καθώς οι δύο πλευρές είχαν έντονες αντιπαραθέσεις στα χρόνια που ακολούθησαν την επίθεση.

Και άλλη αντίφαση: γιατί οι Πακιστανοί να επιμείνουν για μια ψεύτικη επέμβαση που θα ταπείνωνε τη χώρα τους και τους στρατιωτικούς της ηγέτες, οι οποίοι υποτίθεται ότι την πρότειναν; Ακόμα μία: γιατί το Πακιστάν να έμπαινε στον κόπο μιας επιδεικτικής επιχείρησης, όταν όλοι μπορούμε να φανταστούμε πολλούς πιο απλούς τρόπους με λιγότερο ρίσκο και μικρότερο κόστος; Γιατί να μη σκοτώσουν τον Μπιν Λάντεν, να τον μεταφέρουν στα σύνορα με το Αφγανιστάν και να δώσουν το πτώμα του στους Αμερικανούς; Ή να τον βάλουν σε μια καλύβα στο Ουαζιριστάν, να την ανατινάξουν με πύραυλο από ένα F-16, προσποιούμενοι ότι ήταν αμερικανική επίθεση με drone, και μετά να πουν στους Αμερικανούς να μαζέψουν το πτώμα του;

Οι αμφισβητήσεις
Στις έντονες αμφισβητήσεις για τη θεωρία του ο Χερς απαντά ότι αποδεικνύουν πως οι αρχιτέκτονες του σχεδίου δούλεψαν πολύ και χρειάστηκαν χρόνια για να καταστρώσουν μια τόσο καλά οργανωμένη επιχείρηση «που να δείχνει αληθινή»