Πρώτη φορά Αριστερά και live

Δημοσιογράφοι, σε προχωρημένη βραδινή ώρα, ξεροσταλιάζουν έξω από την αίθουσα της Γερουσίας – ή άλλης ευρύχωρης αίθουσας του Κοινοβουλίου. Οι πληροφορίες από τη συνεδρίαση που διεξάγεται κεκλεισμένων των θυρών βγαίνουν με το σταγονόμετρο. Τα Πρακτικά συνήθως δεν διανέμονται. Ακόμα συχνότερα όμως όλο και κάποια διαρροή γίνεται από κάποιον βουλευτή. Η εικόνα είναι πολύ παραπάνω από οικεία για τους παροικούντες τη Βουλή, σε περίοδο εργασιών Εξεταστικής Επιτροπής. Ανεξαρτήτως του αντικειμένου της, επαναλαμβάνεται άλλωστε σχεδόν κάθε τετραετία. Με μία διαφορά: αυτή τη φορά, η παραπάνω στερεοτυπική τακτική είναι έτοιμη να γίνει παρελθόν.

Η ΔΙΑΦΟΡΑ. Η Εξεταστική Επιτροπή για τη «διερεύνηση και διαλεύκανση των συνθηκών και των ευθυνών που οδήγησαν στην υπαγωγή της Ελλάδας στο καθεστώς των Μνημονίων» συστάθηκε και εξέλεξε προεδρείο την περασμένη Τρίτη. Την ερχόμενη Πέμπτη θα πραγματοποιήσει την επίσημη πρώτη συνεδρίασή της, προκειμένου να αποφασίσει τον κατάλογο των μαρτύρων. Ποια είναι όμως η  ειδοποιός διαφορά της, σε σύγκριση με όσες έχουν πραγματοποιηθεί στα μεταπολιτευτικά χρόνια; Οπως όλα δείχνουν, οδεύει να γίνει η πρώτη Εξεταστική την οποία θα έχει τη χαρά να παρακολουθήσει σε ζωντανή μετάδοση το πανελλήνιο. Κάτι ανάλογο είπε άλλωστε στην «πρόβα τζενεράλε» η Πρόεδρος της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου – «όλα στο φως ώστε να αποφευχθεί η παραπληροφόρηση που συνόδευε, κατά το παρελθόν, τις κλειστές συνεδριάσεις».

Θετικά προσκείμενος στον δημόσιο χαρακτήρα των συνεδριάσεων της Επιτροπής, εκτός από την κυβερνητική πλειοψηφία, είναι και ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Λοβέρδος. Αντίθετα, επιφυλάξεις διατηρεί από τη ΝΔ ο Χαράλαμπος Αθανασίου. Οπως διατύπωσε στην πρόσφατη συνεδρίαση, η λειτουργία της Επιτροπής είναι αντίστοιχη μιας ανακριτικής Αρχής – και πράγματι, σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής και το Σύνταγμα, «οι Εξεταστικές Επιτροπές έχουν όλες τις αρμοδιότητες των ανακριτικών Αρχών και του εισαγγελέα Πλημμελειοδικών». Υπό αυτά τα δεδομένα, για τον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης εγείρονται ερωτήματα αναφορικά με το δημόσιο ή μη της λειτουργίας της.

ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ. Οι ενστάσεις από το γαλάζιο μέτωπο είναι ιδιαίτερα ενισχυμένες. Ακόμα και ο Γιάννης Τραγάκης, σήμερα βουλευτής και τέως αντιπρόεδρος της Βουλής, ο οποίος έχει διατελέσει (δις) πρόεδρος Εξεταστικής Επιτροπής, επιμένει ότι χρειάζεται προσοχή με τη διαχείριση υλικού που ενδεχομένως να έχει ανακριτική αξία. Μολονότι μάλιστα ο ίδιος ήταν ο πρώτος πρόεδρος Εξεταστικής (στα TOR-M1) που – εξαιτίας των διαρροών – προχώρησε στην απελευθέρωση των Πρακτικών, επισημαίνει ακόμη πως η δημόσια μετάδοση ελλοχεύει τον κίνδυνο του σόου. «Καθόλου βέβαιη δεν μπορεί να θεωρείται η αποφυγή του. Οταν οι βουλευτές ξέρουν ότι δίνονται μόνο τα Πρακτικά, είναι πιο μετρημένοι» εκτιμά ο κ. Τραγάκης και συμβουλεύει τους νεότερους «εάν θέλουν να έχει αποτέλεσμα η Εξεταστική, να αφήσουν έξω από την αίθουσα τις κομματικές “ταυτότητές” τους».

Από την πλευρά του πάντως ο πρόεδρος της Επιτροπής Δημήτρης Βίτσας, ο οποίος τάσσεται υπέρ της δημόσιας προβολής των συνεδριάσεων, ξεκαθάρισε αμέσως μετά την εκλογή του πως δεν θα επιτρέψει «κανένας να γίνει έρμαιο της δημοσιότητας». Οπως τόνισε, «στόχος δεν είναι η ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής αλλά να ερευνηθεί γιατί επιλέχθηκε η πολιτική των Μνημονίων, αν υπήρχαν συμφέροντα που ωφελήθηκαν ή προστατεύθηκαν και ποιος κέρδισε από αυτήν». Ο Δημήτρης Βίτσας ξεκαθάρισε επίσης πως «δεν θα επιτρέψει να αποκρύπτει οτιδήποτε κάτω από οποιαδήποτε σκοπιμότητα», ούτε και «πράξεις ή παραλείψεις που αποσκοπούν στη στοχοποίηση προσώπων για καμία αιτία».

Ολα αυτά μένει να αποδειχθούν και εμπράκτως. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η τελική απόφαση για τον χαρακτήρα της μετάδοσης των συνεδριάσεων από το Κανάλι της Βουλής θα ληφθεί την ερχόμενη Πέμπτη.

Τηρουμένων των αναλογιών αλλά και της ανθρωπογεωγραφίας της Βουλής, η νέα Εξεταστική για τα Μνημόνια θα είναι αισθητά διαφοροποιημένη και στη σύνθεση των ομάδων. Κι αυτό γιατί η νέα Εξεταστική θα είναι η πρώτη που δεν θα έχει αντιμέτωπους τους άλλοτε «αιώνιους» αντιπάλους του Κοινοβουλίου, το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ.