Πήρε φωτιά το κόκκινο τηλέφωνο

Τα περίφημα non paper του διευθυντή του γραφείου Τύπου του Πρωθυπουργού, Θόδωρου Μιχόπουλου, υπενθυμίζουν σχεδόν εμμονικά τις κόκκινες γραμμές της κυβέρνησης. Ομως είναι η τηλεφωνική διπλωματία του Αλέξη Τσίπρα – ειδικά μετά το Eurogroup της Ρίγας – η άλλη (και η πιο ουσιαστική) όψη της διαπραγμάτευσης: μια δύσκολη άσκηση ηγετικού προφίλ σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης.

Την ώρα που η κοινή γνώμη εντός των συνόρων ζει την κορύφωση του δράματος της ρήξης, ο Πρωθυπουργός στις συνομιλίες με τους ευρωπαίους ηγέτες φθάνει κοντά σε συμφωνία. Ορισμένα πράγματα γίνονται και δεν λέγονται. Πόσω μάλλον στον ΣΥΡΙΖΑ, όπου σοφό είναι την ώρα που κυβερνητικά στελέχη αναρωτιούνται για τη χρησιμότητα της αποπληρωμής της δόσης στο ΔΝΤ την ερχόμενη Τρίτη, να μην αποκαλύπτονται πολλά για το μπαράζ συνομιλιών του Πρωθυπουργού με ξένους ηγέτες και όχι μόνο.

Γι’ αυτό τα καλύτερα τηλεφωνήματα του Αλέξη Τσίπρα είναι προφανώς αυτά που δεν ανακοινώθηκαν ποτέ. Ποιος είπε ότι η διπλωματία ασκείται μόνο σε αίθουσες που θυμίζουν διαφημίσεις του Φερέρο Ροσέ και όχι μέσα από μυστικά κανάλια επικοινωνίας; Για του λόγου το αληθές, του περίφημου τηλεφωνήματος της περασμένης Τετάρτης με τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ (που συνοδεύτηκε από κοινή δήλωση) είχε, σύμφωνα με πληροφορίες, προηγηθεί τουλάχιστον ακόμη μία τηλεφωνική επικοινωνία του επικεφαλής της Κομισιόν με τον έλληνα Πρωθυπουργό. Ούτως ή άλλως θα ήταν μάλλον απίθανο οι δύο άνδρες να κατέληγαν στην κοινή δήλωση μέσα σε ένα τηλεφώνημα.

Το τάιμινγκ προφανώς δεν ήταν τυχαίο. Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι βασικός στόχος της δήλωσης ήταν να σωθούν τα προσχήματα και να μπει ένα φρένο στις αντικρουόμενες δηλώσεις και εικασίες μετά το επίμαχο δημοσίευμα του Πίτερ Σπίγκελ στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», σύμφωνα με το οποίο στο Eurogroup της Ρίγας ο Πολ Τόμσεν προειδοποίησε τους Ευρωπαίους για το χρέος της Ελλάδας και απείλησε ότι το ΔΝΤ θα φύγει από το ελληνικό πρόγραμμα. Το αινιγματικό non paper της κυβέρνησης για τη διάσταση απόψεων στους κόλπους των δανειστών ήταν συνέχεια των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», όπως και η επικοινωνία Τσίπρα – Γιούνκερ. Οπως έλεγε συνεργάτης του Πρωθυπουργού, «μετά το non paper ξημέρωσε μια άλλη μέρα».

Οπως και να ‘χει, η τηλεφωνική επικοινωνία του Πρωθυπουργού με τον φιλέλληνα Λουξεμβούργιο δεν αποτελεί είδηση. Κι αυτό διότι, σύμφωνα με πληροφορίες, Αλέξης και Ζαν-Κλοντ μιλούν συχνά στο τηλέφωνο. Ενίοτε και πολλές φορές μέσα στην ίδια μέρα. Λογικό, αφού οι στόχοι της κυβέρνησης και της Κομισιόν στην παρούσα φάση ταυτίζονται για λόγους στοιχειώδους πολιτικής επιβίωσης απέναντι στη «γερμανική Ευρώπη».

Προφανώς ο Γιούνκερ είναι από τις προσωπικότητες με τις οποίες ο Αλέξης Τσίπρας μιλάει απευθείας στο κινητό. Οχι ότι είναι η μόνη φορά που ο Πρωθυπουργός παρακάμπτει το πρωτόκολλο, το οποίο θέλει τον Νίκο Παππά να συνεννοείται με τους ξένους ομολόγους του για να κανονιστούν τα τηλεφωνικά ραντεβού με τους ξένους ηγέτες. Αν και στο Μαξίμου κρατούν το στόμα τους κλειστό, φαίνεται ότι και η επικοινωνία με τον Γερούν Ντεϊσελμπλούμ γίνεται μέσω κινητού. Το είχε αποκαλύψει, εξάλλου, ο ίδιος ο πρόεδρος του Eurogroup όταν είχε παραδεχθεί ότι παρέκαμψε τον Γιάνη Βαρουφάκη και τηλεφώνησε απευθείας στον Αλέξη Τσίπρα για να κλείσει η δύσκολη συνεδρίαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου.

Η Ανγκελα Μέρκελ δεν είναι από τους ξένους ηγέτες με τους οποίους ο Τσίπρας μιλάει στο κινητό. Αυτό παρότι, όπως φάνηκε από την πρώτη επίσημη επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο Βερολίνο, υπήρξε μεταξύ τους καλή χημεία. Εξάλλου, όπως παραδέχονται αρκετοί ξένοι ηγέτες μέσω των πρεσβευτών τους, «ο Τσίπρας είναι καλός στην επικοινωνία και κερδίζει τον συνομιλητή του».

Ενίοτε μετατρέπεται στον χειρότερο εφιάλτη των πρωθυπουργικών συνεργατών: μιλάει πέρα από το πλαίσιο που του έχουν ετοιμάσει. Αυτό, σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, συνέβη κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου με τη Μέρκελ στο Βερολίνο. Οταν ρωτήθηκε για το πρωτοσέλιδο του περιοδικού «Σπίγκελ» που εμφάνιζε τη γερμανίδα καγκελάριο παρέα με τους Ναζί στην Ακρόπολη, απάντησε ότι θεωρεί άδικο το πρωτοσέλιδο και για την καγκελάριο και για τη Γερμανία να δημιουργούνται υπόνοιες ότι έχουν οποιαδήποτε σχέση με το Γ’ Ράιχ.

Παρότι είναι προφανές, ειδικά μετά την πληθώρα τηλεφωνημάτων (σε Μέρκελ, Ολάντ, Γιούνκερ, Ντεϊσελμπλούμ, Λαγκάρντ, ακόμη και Πούτιν) που ακολούθησαν το Eurogroup της Ρίγας, ότι ο Τσίπρας έχει πάρει τα πράγματα στα χέρια του, στους συνεργάτες του Πρωθυπουργού δεν αρέσει καθόλου να διαβάζουν ότι ο Πρωθυπουργός «έχει πάρει πάνω του τη διαπραγμάτευση». Ο λόγος δεν είναι πολύ μακριά από τη βασική φιλοσοφία της κυβέρνησης περί «πολιτικής» και όχι «τεχνικής διαπραγμάτευσης». Ο Πρωθυπουργός δεν θα έμπαινε ποτέ σε συζήτηση για θέματα που ανήκουν στη σφαίρα των τεχνοκρατών – εξάλλου, αν έχει πάρει πάνω του τη διαπραγμάτευση, ποιος ο ρόλος του Γιάννη Δραγασάκη και του Ευκλείδη Τσακαλώτου;

Ο Τσίπρας έχει τον τρόπο να κερδίζει τους συνομιλητές του ακόμη και όταν χρειάζεται διερμηνέας στο τηλεφώνημα. Αυτός επιστρατεύεται πάντα όταν ο Πρωθυπουργός μιλά με τον Φρανσουά Ολάντ, καθώς ο Τσίπρας δεν μιλάει γαλλικά και ο Ολάντ δεν μιλά αγγλικά. Μιλώντας για την αγγλική, αρμόδια πηγή έλεγε ότι πλέον ο Πρωθυπουργός αισθάνεται ιδιαίτερα σίγουρος με τα αγγλικά του και σε πολλές επαφές δεν χρησιμοποιεί διερμηνέα, αλλά μιλά απευθείας.