[Το θέατρο της Τρίτης] Οταν τα παιδιά ψηφίζουν

Μυστήριο, περιπέτεια ή happy end; Στην παράσταση για παιδιά στην Πόρτα, οι ανήλικοι θεατές είναι εκείνοι που αποφασίζουν για το τέλος της ιστορίας. Η συμμετοχή τους έχει ξεκινήσει από νωρίτερα. Εγκαίρως λοιπόν μαθαίνουν για το interactive θέατρο. Και φαίνεται να τους αρέσει.

«Το μυστήριο της πολιτείας Χάμελιν», που έγραψε και σκηνοθετεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος, είναι ένα δείγμα τού πώς μπορεί το θέατρο να εκπαιδεύσει, να προβληματίσει, να ψυχαγωγήσει χωρίς κανέναν διδακτισμό και παρά ένα φαινομενικά «δύσκολο» θέμα.

Στην αφετηρία βρίσκεται ένας μύθος ή θρύλος του 13ου αιώνα. Tο 1284 στην πολιτεία Χάμελιν, στην Κάτω Σαξονία, συνέβη ένα απρόσμενο περιστατικό. Εμφανίστηκε ένας παράξενος αυλητής, ο οποίος με τη μελωδία του αυλού του κατάφερε να κάνει όλα τα παιδιά να τον ακολουθήσουν, όπως είχε καταφέρει, λίγο πριν, με τα ποντίκια που είχαν κατακλύσει την πολιτεία. Τότε ο δήμαρχος του είχε υποσχεθεί μια γερή ανταμοιβή για να σώσει τον τόπο του από τα τρωκτικά, αλλά, αν και ο αυλητής τα κατάφερε, ο δήμαρχος δεν κράτησε την υπόσχεσή του. Ετσι, αφού ο αυλητής παρέσυρε όλα τα ποντίκια στη θάλασσα (και πνίγηκαν), επέστρεψε και με τις μουσικές του παρέσυρε όλα τα παιδιά της πολιτείας. Ενα πρωί, σαν υπνωτισμένα σχεδόν, τον ακολούθησαν έως την κορυφή του βουνού. Και ύστερα χάθηκαν, όλα μαζί, και δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους. Μόνο τρία παιδιά απέμειναν στο Χάμελιν, που λόγω της αναπηρίας τους – μία τυφλή, μία κουφή και ένας κουτσός – δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν τον μαγικό αυλητή. Επρεπε άλλωστε να βρεθεί κάποιος να διηγηθεί την ιστορία.

ΓΚΑΙΤΕ ΚΑΙ ΓΚΡΙΜ. Το αληθινό (;) περιστατικό συναντάται στον Γκαίτε (κάνει αναφορά στον μύθο στον «Φάουστ», το 1803) ενώ ενέπνευσε τους αδελφούς Γκριμ («Die Kinder zu Hameln», 1816 – «Τα παιδιά του Χάμελν). Το 1849 ο Βρετανός Ρόμπερτ Μπράουνινγκ έγραψε ένα ποίημα βασισμένος στο παραμύθι των Γκριμ, καθώς και η ρωσίδα ποιήτρια Μαρία Τσβετάγεβα το 1925.

Αλήθεια, τι απέγιναν τα παιδιά; Πολλές και ποικίλες οι εκδοχές: πνίγηκαν, πέθαναν από επιδημία της εποχής, στρατεύθηκαν ως μισθοφόροι, επέστρεψαν; Ετσι είναι οι μύθοι και οι θρύλοι. Κανείς δεν ξέρει τι συνέβη.

Στο έργο που έγραψε και σκηνοθετεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος η ιστορία ζωντανεύει μέσα από τις διηγήσεις μιας ομάδας μενεστρέλων / πλανόδιων ηθοποιών / τροβαδούρων που επισκέπτεται το Χάμελιν και εκπλήσσεται από την ησυχία και την έλλειψη παιδιών. Αυτό επιτρέπει στον σκηνοθέτη να μπαίνει και να βγαίνει στην ιστορία που θέλει να διηγηθεί, προστατεύοντας τους θεατές. Πάνω στη σκηνή του Πόρτα, όπου η πολιτεία του Χάμελιν είναι ένα έξυπνο ξύλινο πολλαπλής χρήσεως αρχιτεκτονικό σκηνικό, αναπτύσσεται ένα παιχνίδι μυστηρίου και αλήθειας.

Οι έξι ταλαντούχοι ηθοποιοί (και μαζί τους ο μαγικός αυλητής) παίζουν, χορεύουν, τραγουδούν, αλλάζουν ρούχα και ρόλους, συνομιλούν με τα παιδιά, αστειεύονται μεταξύ τους, χωρίς όμως να χάνουν το μέτρο του θεάτρου. Πράγματι έχει στοιχεία interactive η παράσταση, χωρίς αυτό να εμποδίζει τον θίασο να στέκεται με σεβασμό απέναντι στο έργο και στη δουλειά του. Φυσικά και άμεσα θίγουν κοινωνικά θέματα και θέματα ταμπού. Η αναπηρία και η διαφορετικότητα από τη μία συνυπάρχουν με την πονηριά των πολιτικών, τη διάθεση για κοροϊδία και εκμετάλλευση. Και κάτι πολύ σημαντικό: αφισβητείται το αλάνθαστο του γονέα. Την τελευταία λέξη έχουν τα παιδιά, που δι’ ανατάσεως της χειρός ψηφίζουν για τη λύση του έργου: μυστήριο, περιπέτεια ή happy end; Τα παιδιά έχουν λιγότερα κλισέ από τους γονείς τους.

Κείμενο – σκηνοθεσία:
Θωμάς Μοσχόπουλος
Μουσική:
Κορνήλιος Σελαμσής
Σκηνικά:
Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια:
Κλερ Μπρέισγουελ
Κίνηση:
Χαρά Κότσαλη
Φωτισμοί:
Σοφία Αλεξιάδου
Παίζουν:
Αννα Καλαϊτζίδου, Χαρά Κότσαλη, Γιώργος Παπαγεωργίου, Σωκράτης Πατσίκας, Αλέξανδρος Χρυσανθα-κόπουλος, Ana Chifu
Θέατρο Πόρτα
Παραστάσεις: Σάββατο και Κυριακή έως 17/5