«Τα χρόνια της κρίσης, χιλιάδες νέοι Ελληνες μετανάστευσαν αναζητώντας καλύτερη τύχη – και ιδίως εργασία – στο εξωτερικό. Οταν βρεθείτε στη θέση τους θέλετε περισσότερο να φύγετε ή να μείνετε στην Ελλάδα και γιατί;».

Η ημέρα των βαθμών έφτασε. Στέκομαι μαζί με την καλύτερή μου φίλη στο κατώφλι της αίθουσας περιμένοντας με αγωνία την υπεύθυνη καθηγήτρια να φωνάξει εμένα και τη μητέρα μου για να παραλάβουμε τον έλεγχο προόδου. Μέσα στο κλίμα της γενικότερης υπερέντασης που επικρατεί, αναρωτιέμαι πόση αξία μπορεί να έχει το χαρτί που θα έχω στα χέρια μου μέσα σε λίγα λεπτά.

Στην Ελλάδα της κρίσης, που όπως διαπιστώνω καθημερινά δεν αφορά μόνο την οικονομία αλλά και τις αξίες μας, η σημασία της μόρφωσης έχει κλονιστεί. Βλέποντας συνεχώς τα ποσοστά ανεργίας να αυξάνονται στη χώρα μας πολλοί μαθητές θεωρούν μάταιη την προσπάθεια για την απόκτηση σφαιρικής γνώσης αφού πλέον γνωρίζουν ότι οι πιθανότητές τους να βρουν δουλειά είναι λίγες. Ετσι, αδιαφορούν για τις σχολικές τους επιδόσεις κρίνοντας ότι η Παιδεία δεν μπορεί να αλλάξει το μέλλον το οποίο είναι «καταδικασμένοι» να ζήσουν. «Αφού ακόμα και οι άριστοι δυσκολεύονται στην εύρεση εργασίας στην πατρίδα τους, τότε ποιο το νόημα των βαθμών;» ακούω τη φίλη μου να λέει και ξαφνιάζομαι για την παράμετρο που χρησιμοποιεί: «Στην πατρίδα τους» συλλογίζομαι. Γιατί όμως κάποιος να περιοριστεί μόνο σε αυτά που μπορεί να του παράσχει η Ελλάδα, όταν όντας πολίτης της ΕΕ έχει στη διάθεσή του τόσο πολλές ευκαιρίες στο εξωτερικό;

Τις σκέψεις μου διακόπτει η καθηγήτριά μου που μας καλεί να πάρουμε τον έλεγχο. Μας υποδέχεται με ένα μεγάλο και ενθαρρυντικό χαμόγελο και μας παραδίδει τη βαθμολογία: «Εύγε για ακόμη μια φορά κορίτσι μου. Εχεις πολλά να δώσεις. Κάποτε θα είμαστε περήφανοι οι καθηγητές σου όταν μαθαίνουμε ότι διαπρέπεις εδώ ή στο εξωτερικό». Η τελευταία λέξη ηχεί σαν ένα καμπανάκι που με βάζει σε προβληματισμούς: «Στο εξωτερικό;» επαναλαμβάνω μέσα μου.

Μπορεί να άκουγα καθημερινά περιπτώσεις συμπατριωτών μου που ξενιτεύτηκαν σε αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης, ποτέ όμως δεν προσπάθησα να βάλω τον εαυτό μου στη θέση τους. Μέχρι τώρα. Φαντάζει πολύ δύσκολο στο μυαλό μου να είμαι μακριά από τη χώρα όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα, τη χώρα όπου ζουν οι συγγενείς μου και οι αγαπημένοι μου φίλοι, τη χώρα της οποίας η ιστορία με έμαθε να μη σταματώ ποτέ να αγωνίζομαι. Δυστυχώς, όμως, οι συνθήκες που επικρατούν αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα παρουσιάζουν τη μετανάστευση ως την καλύτερη λύση για τους νέους.

Ας μην ξεχνάμε ότι ένα πτυχίο από ένα καλό πανεπιστήμιο του εξωτερικού έχει για την πλειονότητα των εργοδοτών μεγαλύτερη αξία από ένα αντίστοιχο πτυχίο ενός πανεπιστημίου στην Ελλάδα. Επιπλέον, όσον αφορά τους ανθρώπους που αναζητούν εργασία όχι μόνο μπορούν να την εξασφαλίσουν ευκολότερα αλλά μπορούν και να είναι σίγουροι πως ο μισθός τους θα είναι αρκετά ικανοποιητικός. Τέλος, όπως είναι ευρέως γνωστό, η ζωή σε ένα ξένο κράτος, παρά τις δυσκολίες που σίγουρα συνεπάγεται όπως για παράδειγμα το ακριβό κόστος, αποτελεί μια αξέχαστη εμπειρία που έχει ως αποτέλεσμα να διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες του ανθρώπου και να του εμφυσήσει αξίες προερχόμενες από τη διαφορετική βιοθεωρία κάθε λαού.

Δεν μπόρεσα ποτέ να καταλάβω με ποιον τρόπο είχε καταφέρει η καθηγήτριά μου να με βάλει σε όλη αυτή τη διαδικασία σκέψης εκτός διδακτικής ώρας.

Κατάλαβα όμως πως η απόφαση για το αν κάποιος θα παραμείνει στην Ελλάδα ή αν θα αναμετρηθεί με νέες προκλήσεις στο εξωτερικό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και προϋποθέτει τη σωστή επεξεργασία όλων των δεδομένων πριν από τη λήψη της. Προσωπικά, θα ήθελα να αξιοποιήσω τις δυνατότητες που μου προσφέρει η διαμονή σε ένα άλλο ανεπτυγμένο κράτος περνώντας όμως μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα, γιατί ξέρω πως η νοσταλγία που θα νιώθω για την πατρίδα μου θα είναι αβάσταχτη.