Η νέα μεγάλη κρίση στην Ευρώπη

Στην ιεραρχία των πολυάριθμων κρίσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη η παράτυπη μετανάστευση βρίσκεται σε πορεία προς την κορυφή. Σε αριθμούς ξεριζωμένων και με όρους ανθρώπινης τραγωδίας, η κρίση αυτή έχει προσλάβει καταστροφικές διαστάσεις. Αυτό που συμβαίνει εδώ και δύο χρόνια στη Μεσόγειο, νεκροθάφτη μεταναστών ναυαγών, αποτελεί μια πρόκληση όχι μόνο για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου αλλά και για τις αξίες και τον οικονομικό ορθολογισμό πάνω στα οποία βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Οι σύγχρονοι δουλέμποροι δεν έχουν τον παραμικρό ηθικό ενδοιασμό. Στοιβάζουν το εμπόρευμά τους, άνδρες, γυναίκες, παιδιά, σε ακατάλληλα πλεούμενα, το ναυάγιο των οποίων προκαλούν ενίοτε οι ίδιοι. Τα θύματα αυτών των δραμάτων στη Μεσόγειο μετρώνται πλέον, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, σε εκατοντάδες.

Μέχρι τώρα, η ΕΕ προσέγγιζε αυτή την κρίση σαν ένα είδος εποχικού επιφαινόμενου, που αυξομειώνεται ανάλογα με τον καιρό, την ανημποριά μας απέναντι στον πόλεμο στη Συρία και τον παροξυσμό στη Λιβύη. Αρχικά άφησε την Ιταλία να διαχειριστεί μόνη μία τραγωδία που εκτυλισσόταν ανοιχτά των ακτών της. Οταν η Ιταλία ανακοίνωσε πως δεν μπορούσε πλέον να αντέξει το κόστος του μηχανισμού διάσωσης, της επιχείρησης «Mare Nostrum», οι Βρυξέλλες εφάρμοσαν το φθινόπωρο του 2014 ένα πιο ταπεινό σχέδιο ελέγχου των συνόρων, την επιχείρηση «Τρίτων».

Τίποτε από όλα αυτά δεν είναι ικανοποιητικό. Ο πόλεμος στη Συρία εξακολουθεί να εκτοπίζει εκατομμύρια ανθρώπους, οι ισλαμικές τρομοκρατικές οργανώσεις εξακολουθούν να σπέρνουν το χάος, η Λιβύη συνεχίζει να διαλύεται, οι διακινητές εξακολουθούν να σπέρνουν τον θάνατο. Η ροή προσφύγων δεν θα σταματήσει από θαύμα: αυτή η κρίση είναι εδώ για να μείνει. Είναι επείγον να αναγάγουν οι ευρωπαϊκές χώρες την παράτυπη μετανάστευση σε κοινή προτεραιότητα διότι αφορά τόσο τις χώρες του Νότου όσο και του Βορρά. Σε ένα πολιτικό πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από την άνοδο του λαϊκισμού και την εχθρότητα απέναντι στη μετανάστευση θα είναι δύσκολο να εκπονηθούν λύσεις. Ωστόσο, όσο περισσότερο περιμένει η ΕΕ για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και να εφαρμόσει μια πραγματική μεταναστευτική πολιτική τόσο περισσότερο θα βυθίζονται στην κρίση οι Ευρωπαίοι. Και τόσο περισσότερο εκρηκτική θα είναι αυτή η κρίση.