Τα πουλιά του Χίτσκοκ και του Τζόναθαν Φράνζεν

Συστήνεται ως ο άνθρωπος που ενδιαφέρεται περισσότερο για τα πουλιά παρά για τον διπλανό του. Δηλώνει ότι «η προβολή της κλιματικής αλλαγής ως το μείζον περιβαλλοντικό ζήτημα της εποχής μας» τον κάνει να  αισθάνεται «εγωιστής που ενδιαφέρεται περισσότερο για τα πτηνά σε παρόντα χρόνο, παρά για τους ανθρώπους σε μελλοντικό». Και εξηγεί ότι μπορεί μεν να αποδέχτηκε την επικράτηση του φαινομένου του θερμοκηπίου ως το οικολογικό πρόβλημα της εποχής μας, δεν κρύβει όμως ότι αισθάνθηκε τρομοκρατημένος από την κυριαρχία του.

Πίσω από τις θέσεις αυτές δεν βρίσκεται άλλος από τον δημοφιλή συγγραφέα, οι φανατικοί αναγνώστες του οποίου ανά τον κόσμο μετρούν αντίστροφα ώς την 1η Σεπτεμβρίου – ημερομηνία που θα κυκλοφορήσει το νέο του βιβλίο υπό τον τίτλο «Purity» στη διεθνή αγορά (στα ελληνικά αναμένεται το 2016) – και προσπαθούν να πάρουν έστω μια μικρή γεύση από όσα θα γράφει είτε μέσα από την περίληψη του οπισθόφυλλου που έχει κυκλοφορήσει είτε να εξαγάγουν συμπεράσματα από το λιτό εξώφυλλο που δόθηκε στη δημοσιότητα προ ημερών. Πρόκειται για τον «μεγάλο αμερικανό μυθιστοριογράφο», όπως τον έχρισε το περιοδικό «Τάιμ», τον συγγραφέα των «Διορθώσεων», που οι έλληνες φίλοι του περιμένουν να συναντήσουν για πρώτη φορά από κοντά στο τέλος Απριλίου, καλεσμένο των εκδόσεων Ψυχογιός, της  Ελληνοαμερικανικής Ενωσης, του Ελληνοαμερικανικού Κολλεγίου και των βιβλιοπωλείων Public.

Οικολογικές ανησυχίες

Ο Τζόναθαν Φράνζεν καταφέρνει ακόμη μία φορά να βρεθεί στο επίκεντρο της επικαιρότητας. Αφορμή τώρα είναι μια από τις αραιές συνεργασίες του με το περιοδικό «Νιου Γιόρκερ» στο οποίο ο πολυβραβευμένος συγγραφέας σε εκτενέστατο άρθρο του υπό τον τίτλο «Δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα» εκφράζει τις οικολογικές του ανησυχίες πολύ πιο έντονα από ό,τι στο πρόσφατο βιβλίο του, την «Ελευθερία» και βρίσκεται στο επίκεντρο δριμείας κριτικής από οικολογικές οργανώσεις και κυβερνητικούς φορείς για τις θέσεις που εκφράζει σχετικά με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και με το αν πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διάσωση των πτηνών ή την κλιματική αλλαγή.

Τι έγραψε στο δοκίμιό του λοιπόν που πολλοί διάβασαν όχι μόνο λόγω των οικολογικών τους ενδιαφερόντων, αλλά για να απολαύσουν ακόμη μία φορά την ιδιαίτερη λογοτεχνική του γραφή; Οτι η έκθεση της Εθνικής Ενωσης Οντουμπον (μη κυβερνητική οικολογική οργάνωση) που εκτιμά ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τα πουλιά στην Αμερική, τον έκανε να αναρωτηθεί «τι είναι οι αετοί και οι κόνδορες που σκοτώνονται από τις ανεμογεννήτριες μπροστά σε όσα θα πάθουν οι καημένοι λαοί από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Μόνο η προσέγγιση της φύσης ως σύνολο συγκεκριμένων απειλούμενων οικοτόπων και όχι ως κάτι αφηρημένο που πεθαίνει μπορεί να αποτρέψει την πλήρη μεταμόρφωση του κόσμου», συνεχίζει, παρομοιάζοντας τη Γη με ασθενή που πάσχει από καρκίνο σε τελικό στάδιο, ασθένεια που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε είτε επιθετικά είτε με συμπάθεια. Και προτείνει: «Μπορούμε να δημιουργήσουμε φράγμα σε κάθε ποτάμι και να πλήξουμε κάθε τοπίο με βιοκαύσιμα, φωτοβολταϊκά πάρκα και ανεμογεννήτριες, ώστε να κερδίσουμε χρόνο και να μετριάσουμε την αύξηση της θερμοκρασίας. Εναλλακτικά μπορούμε να αρκεστούμε σε μια μικρότερης διάρκειας ζωή, υψηλότερης ποιότητας, προστατεύοντας τις περιοχές στις οποίες ζουν άγρια ζώα και φυτά, με τίμημα την κάποια επίσπευση της ανθρώπινης καταστροφής. Ενα πλεονέκτημα της τελευταίας αυτής πρότασης είναι ότι αν βρεθεί μια θαυματουργή θεραπεία, όπως η σύντηξη ενέργειας, μπορεί να υπάρχουν ακόμη άθικτα οικοσυστήματα για να σωθούν».

Για θρηνολογία τύπου Γούντι Αλεν και για συγκεχυμένη σκέψη κάνει λόγο ο διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης Οντουμπον Ντέιβιντ Γιάρνολντ σε δηλώσεις του στη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», αρνούμενος ότι θα αναπτύσσονταν οι πληθυσμοί των πτηνών αν εγκαταλειπόταν η μάχη για την κλιματική αλλαγή που προτείνει ο συγγραφέας. Ανόητο χαρακτήρισε το κείμενο και ο πρόεδρος της βρετανικής Κυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή Τζον Γκάμερ: «Είμαστε απολύτως σε θέση να σταματήσουμε την αλλαγή του κλίματος με λογικά μέτρα που δεν επιτρέπουν σε καμία περίπτωση αλλοιώσεις. Η εικόνα που παρουσιάζει είναι εντελώς λάθος».