Ψήφισε κι εσύ, μπορείς!

Τα βιβλία που διάβασα και με ικανοποίησαν ως αναγνώστρια την περσινή χρονιά είναι αρκετά. Το αγαπημένο μου ήταν το «Ανυπεράσπιστοι φόνοι» του Γιάννη Ρεμούνδου. Μετά ήταν τα «Ακροβατώντας στη σιωπή» του Ομηρου Αβραμίδη και «Αλλέγκρα» του Μίμη Ανδρουλάκη. Επίσης τα «Ανδρέας Κάλβος» του Βλάση Τρεχλή, «Ασωτοι έρωτες» (φωτογραφία κάτω) του Χρήστου Ναούμ και «Αγριο Κυκλάμινο» της Kimberley Freeman. Τέλος, από τα έργα της Johanna Lindsey με κέρδισαν τα «Αιχμάλωτοι του πόθου μου» και «Αγαπάς μόνο μια φορά». Τα περισσότερα απ’ αυτά τα διάλεξα μόνη μου και κάνα δυο μου τα έκαναν δώρο. Οταν θέλω να διαβάσω, για να διαλέξω βιβλίο, αν ξέρω τον συγγραφέα, θα πάω να κοιτάξω τι άλλο έχει βγάλει. Η επιλογή μου εξαρτάται κάθε φορά από την περίοδο στην οποία βρίσκομαι, τον χρόνο που έχω και τη διάθεση. Πολλές φορές παίρνω μαζί μου βιβλία στο εξωτερικό όταν δουλεύω, στον ελεύθερο χρόνο μου, για να γεμίζω τις ώρες μου.

Το έργο της Ουρανίας Λαμψίδου «Η αυτοβιογραφία του πατέρα μου» με συγκίνησε τρομερά. Μου το έφερε δώρο μια φίλη και παρ’ όλο που στην αρχή το είδα αδιάφορα γιατί ήταν βιογραφία, όταν το διάβασα επηρεάστηκα πολύ. Είναι συγκινητικό που το γράφει η κόρη του από σημειώσεις του ιδίου που έχει βρει. Υπάρχει μια αγάπη στην επιμέλειά του. Μ’ ενδιαφέρει πολύ αυτό το έμμεσο γιατί το κάνει ακόμα πιο έγκυρο. Επίσης, μου έκανε εντύπωση που όταν οι Πόντιοι ήταν στον Πόντο ζούσαν σαν πρίγκιπες και όταν ήρθαν στην Ελλάδα, την πατρίδα τους, πέθαιναν. Ηταν περιορισμένοι σ’ ένα γκέτο έξω από τη Θεσσαλονίκη και πέθαιναν σαν τις μύγες μπροστά στα μάτια ο ένας του άλλου. Το βιβλίο δείχνει τη θέση μας ως Ελληνες, τι έχουμε τραβήξει και πώς τα ξεχνάμε ζώντας σε μια πολυτέλεια που είναι σαθρή γιατί δίπλα μας παραμονεύει αυτή η πτώση.

Είμαι των μικρών δομών. Δεν μπορώ πια να διαβάζω μεγάλα παρά μόνο το καλοκαίρι.
Τ’ αγαπημένα μου φέτος ήταν η «Μοιρολα3» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου γιατί πολύ δυναμικά ξαναδίνει στο παραμύθι χωρίς όνομα κι άλλη ζωή. Και για τους ίδιους λόγους, βιβλίο που μπορεί κανείς να τ’ αγαπήσει και να τ’ αγκαλιάσει εύκολα, να το έχει στην τσάντα, στο μετρό, στον δρόμο του, είναι του Βαγγέλη Προβιά, «Τα μαύρα παπούτσια της παρέλασης» (φωτογραφία κάτω). Στην αντίληψή μου έπεσε τέλος κι ένα παιδικό, πολύ ωραίο βιβλίο με οικολογικό μήνυμα, «Το μεγάλο εμείς» του Βάιου Ντάφου.

Ενα μυθιστόρημα το 2014 με συγκλόνισε, διαβάζοντάς το ξανά,  «Οι Δαιμονισμένοι» του Ντοστογέφσκι. Πρόκειται για βιβλίο εσαεί σύγχρονο, αφού το αυθεντικό έργο δεν παλιώνει, ούτε έχει χρόνο μετρήσιμο άλλον από εκείνον τον οποίο αναβλύζει και προσφέρει. Δαιμονισμένοι είναι όσοι κατατρύχονται από τις ιδέες. Αυτές τους διαβρώνουν τον νου και την ψυχή. Καταργούνται ως υπάρξεις. Το βιβλίο αποτελεί έναν λίβελο εναντίον όσων ευθύνονται για τον μηδενισμό και τις ιδεολογικές αρχές του – φαινόμενο το οποίο μάλιστα βρικολάκιασε εσχάτως. Η ιδιοφυΐα αυτή της παγκόσμιας λογοτεχνίας απογυμνώνει τις ιδεολογίες υπό το πρίσμα του θανάτου και της υπαρξιακής αναζήτησης. Υπεισέρχεται στα άδυτα και σκοτεινά του ανθρώπινου ψυχισμού και στοχάζεται με σπαραγμό και πόνο. Σαρκάζει ταυτόχρονα ως εγωκεντρικές και απάνθρωπες τις ουτοπίες του Φουριέ και παρακολουθεί περιδεής το πάθος της ψυχής καθενός ήρωά του ξεχωριστά.

Πέρυσι ξεχώρισα της Αλκης Ζέη το «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο», του Χρήστου Χωμενίδη τη «Νίκη» (φωτογραφία κάτω) και το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (έκτος τόμος): Η Αλμπερτίν αγνοούμενη» του Μαρσέλ Προυστ από τις εκδόσεις Εστία. Τον Προυστ τον διαβάζω και τον ξαναδιαβάζω από τότε που κυκλοφόρησε στη μετάφραση του Παύλου Ζάννα το 1971. Οταν βγαίνει νέος τόμος, το αρχίζω απ’ την αρχή. Ως προς την Αλκη Ζέη, διαβάζω πάντα τα έργα της γιατί ενθουσιάζομαι με όλα αυτά που λέει και δεν λέει μ’ έναν συγκεκριμένο τρόπο. Με τον Χωμενίδη έμεινα κατάπληκτος που μια προσωπική ιστορία μπορεί να μιλάει τόσο πολύ σε όλους μας και να είναι ιστορία όλης της Ελλάδας.