Τον Νοέμβριο του 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της για την ευρωπαϊκή οδηγία περί «εμπορικών μυστικών». Αυτό το σχέδιο νόμου, το οποίο θα κληθούν να ψηφίσουν τα μέλη της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάιο, αποτελεί απειλή για τα θεμελιώδη δικαιώματα που βάζει τα κέρδη των πολυεθνικών εταιρειών πάνω από τα συμφέροντα της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της δημοκρατίας. Στόχος της οδηγίας υποτίθεται ότι είναι να θεσπίσει έναν κοινό ορισμό για το εμπορικό απόρρητο ώστε να διασφαλιστεί ότι η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων, η οποία βασίζεται σε απόρρητη τεχνογνωσία και επιχειρηματικές πληροφορίες, είναι επαρκώς προστατευμένη.
Υπάρχουν, ωστόσο, αρκετά θέματα με τη συγκεκριμένη νομοθεσία που εμπνέουν ανησυχία. Πρώτον, ο ορισμός των εμπορικών μυστικών είναι γενικός και ασαφής και ισχύει για όλες τις εμπιστευτικές πληροφορίες. Είναι σημαντικό ο ορισμός ενός εμπορικού μυστικού να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο ακριβής και σαφής. Δεύτερον, σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία, παραβίαση του εμπορικού απορρήτου θα προκύπτει με το που γνωστοποιούνται οι πληροφορίες, χωρίς να παίζει ρόλο ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται ή ο σκοπός για τον οποίο αποκαλύπτονται.
Ακόμα κι αν το διακύβευμα της συγκεκριμένης οδηγίας για τα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα των εργαζομένων είναι τεραστίων διαστάσεων, δεν εφαρμόστηκαν οι αρχές του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου, με αποτέλεσμα οι συνδικαλιστικές και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις να μην έχουν λάβει επισήμως μέρος σε διαβούλευση για το σχέδιο της ευρωπαϊκής οδηγίας. Ωστόσο, το Eurocadres (τo Συμβούλιο Ευρωπαϊκού Επαγγελματικού και Διευθυντικού Προσωπικού που αποτελεί κοινωνικό εταίρο στον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Διάλογο) καθώς και πολλές εθνικές συνδικαλιστικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν εκφράσει πολλαπλές επιφυλάξεις. Οι κυριότερες από αυτές αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, την αποδυνάμωση του ρόλου των εκπροσώπων των εργαζομένων και τους κινδύνους που διατρέχουν οι πληροφοριοδότες (whistleblowers) και η ελευθερία του Τύπου.
Στην καθημερινή ζωή, η εν λόγω οδηγία θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητα των εργαζομένων να αλλάζουν ελεύθερα θέσεις εργασίας, εισάγοντας για παράδειγμα τον εξής κίνδυνο, ο οποίος υπάρχει πιθανότητα να εμπεριέχει και ποινικές ευθύνες: ο εργαζόμενος σε μια νέα θέση εργασίας να εφαρμόζει μεθόδους ή τεχνικές που είναι πολύ όμοιες με εκείνες της προηγούμενης δουλειάς του. Ετσι οι εργαζόμενοι μπορεί να αισθάνονται ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τεχνογνωσία τους με έναν νέο εργοδότη. Η χρήση των πληροφοριών της εταιρείας από τους εκπροσώπους των εργαζομένων που ασκούν τα συνδικαλιστικά τους δικαιώματα, επίσης δεν αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής ποινικών ευθυνών.
Πολλοί εκπρόσωποι εργαζομένων είχαν το θάρρος να διαβιβάζουν πληροφορίες σχετικά με τις στρατηγικές επιλογές των επιχειρήσεων, τη μεταβίβαση ή ανάληψη έργων, τα προγράμματα αποχώρησης εργατικού δυναμικού, τη μετεγκατάσταση, τη μεταφορά δραστηριοτήτων σε θυγατρικές και υπεργολάβους, τη χρήση των κρατικών ενισχύσεων κ.ο.κ. σε εργαζομένους ή ακόμη και στον Τύπο, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις αθέμιτες επιχειρηματικές πρακτικές που μπορεί να εφαρμόζονταν από την πλευρά των μετόχων. Αλλά με τη συγκεκριμένη προτεινόμενη οδηγία πληροφοριοδότες, δημοσιογράφοι, εκδότες και ακτιβιστές που εργάζονται για το δικαίωμα του κοινού στην πληροφόρηση θα διακινδυνεύουν να τους ασκηθούν διώξεις.
Το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης θα μπορούσε να δεχθεί σοβαρό πλήγμα. Η πρόταση δεν περιλαμβάνει γενικές εξαιρέσεις για τους ερευνητές δημοσιογράφους ούτε για τους ερευνητές μη κυβερνητικών οργανώσεων και τους πληροφοριοδότες, παρόλο που το έργο τους είναι απαραίτητο για κάθε σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία. Επίσης, δεν υπάρχει εξαίρεση για τις πληροφορίες που έχουν αντίκτυπο στα θεμελιώδη δικαιώματα, ιδίως όσον αφορά τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Οι λεγόμενες «εμπορικές» πληροφορίες που θα προστατεύονται ως εμπορικά  μυστικά, διά νόμου και με ποινικές κυρώσεις, είναι συχνά συνυφασμένες με το δημόσιο συμφέρον. Τέτοιες περιπτώσεις, για παράδειγμα, είναι οι υποθέσεις των πολύπλοκων φορολογικών δομών που έγιναν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ πολλών μεγάλων επιχειρήσεων και των φορολογικών Αρχών του Λουξεμβούργου (το σκάνδαλο LuxLeaks). Επίσης, τα ιατρικά δεδομένα που σχετίζονται με τις κλινικές δοκιμές που οργανώνονται από φαρμακευτικές εταιρείες - στοιχεία που θα μπορούσαν να σώσουν πραγματικά ζωές -, όπως και ένα ευρύ φάσμα δεδομένων που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας των καταναλωτών στη χημική βιομηχανία.
Τέλος, η ευρωπαϊκή οδηγία ορίζει ότι σε περίπτωση αστικής ή ποινικής διαδικασίας, η πρόσβαση σε αρχεία ή ακροάσεις θα μπορούσε να περιοριστεί, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις νομικές διαδικασίες, προκειμένου να προστατευθούν τα εμπορικά μυστικά. Αυτή είναι μια σοβαρή απειλή για την ισότητα ενώπιον του νόμου - καθώς τα αρχεία δεν θα είναι πια προσβάσιμα σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη - αλλά και για την ελευθερία της πληροφόρησης. Φυσικά, το δικαίωμα για ανοικτές διαδικασίες δικαιοσύνης διασφαλίζεται από τα Συντάγματα πολλών κρατών-μελών της ΕΕ. Η γαλλική κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να προετοιμαστεί για την υιοθέτηση της συγκεκριμένης οδηγίας, αντιμετώπισε ένα σημαντικό κίνημα διαμαρτυρίας που την ανάγκασε να κάνει ένα βήμα πίσω και να αναγνωρίσει ότι το εμπορικό απόρρητο είναι μια απειλή για την ελευθερία του λόγου, τόσο εντός όσο και εκτός μιας εταιρείας. Αυτό που αποτελεί αλήθεια για τη Γαλλία μπορεί επίσης να αποτελέσει αλήθεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Καλούμε τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις κυβερνήσεις της Ευρώπης να επανεξετάσουν αυτή την πρόταση.
Η προστασία των επιχειρήσεων από τον αθέμιτο ανταγωνισμό μπορεί να είναι αναγκαία και θεμιτή, όμως είναι επίσης ξεκάθαρο ότι δεν είναι ούτε αναγκαίο ούτε νόμιμο να αποσύρεται ένας τόσο μεγάλος όγκος πληροφοριών από οποιαδήποτε μορφή δημόσιου διαλόγου και διαφάνειας. Εμείς δεν πιστεύουμε στην ποινικοποίηση της δράσης των πληροφοριοδοτών, των δημοσιογράφων και των εκπροσώπων των εργαζομένων. Η απειλή για τη διαφάνεια και τη δημόσια εποπτεία στη συγκεκριμένη πρόταση οδηγίας για το εμπορικό απόρρητο πρέπει να σταματήσει.

Υπογράφουν οι:
Ignacio Fernandez Toxo, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικαλιστικών Οργανώσεων (Confederation Européenne des Syndicats - CES), γενικός γραμματέας της Συνομοσπονδίας Επιτροπών Εργαζομένων (Confederación Sindical de Comisiones Obreras - CCOO)
Martin Jefflen, πρόεδρος του Συμβουλίου Ευρωπαϊκού Επαγγελματικού και Διευθυντικού Προσωπικού (Eurocadres)
Julian Assange, Wikileaks
Sarah Harrison, Courage Foundation
Dominique Guibert, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Association Européenne des Droits de l’Homme)
David Azoulay, διευθυντής του προγράμματος για την υγεία και το περιβάλλον στο Κέντρο για το Διεθνές Δίκαιο Περιβάλλοντος (CIEL)
Gualtiero Michelini, πρόεδρος της Ενωσης Ευρωπαίων Δικαστών για τη Δημοκρατία και τις Ελευθερίες (MEDEL)
Jim Boumelha, πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (International Federation of Journalists - IFJ)
Ricardo Gutiérrez, γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (European Federation of Journalists)
François Gobbe, συντονιστής της μη κυβερνητικής οργάνωσης Kairos Europe
Jesse Griffiths, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Δικτύου για το Χρέος και την Ανάπτυξη (Eurodad)
Jerome Chaplier, συντονιστής της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για την Εταιρική Δικαιοσύνη (ECCJ)
Cándido Méndez, γενικός γραμματέας της Γενικής Ενωσης Εργαζομένων (UGT)
Anne Demelenne, μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (CESE), πρώην γενική γραμματέας της Βελγικής Γενικής Ομοσπονδίας Εργασίας (FGTB)
Arnaud Zacharie, γενικός γραμματέας του Εθνικού Κέντρου Συνεργασίας για την Ανάπτυξη (CNCD-11.11.11)
Fausto Durante, επικεφαλής της Γραμματείας για την Ευρώπη στην Ιταλική Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGIL)
Mauricio Fernandez, επικεφαλής της Διεθνούς Γραμματείας στη Γενική Συνομοσπονδία Πορτογάλων Εργαζομένων (CGTP)
Markus Henn, υπεύθυνος πολιτικής για τις χρηματοπιστωτικές αγορές στην οργάνωση Παγκόσμια Οικονομία, Οικολογία & Ανάπτυξη (WEED)
Christian Horchert, Chaos Computer Club (CCC)
Andy Mueller-Maguhn, ολλανδικό ίδρυμα Wau Holland Stiftung 
Leon Willems, διευθυντής του Free Press Unlimited 
Menso Heus, συντονιστής του Internet Protection Lab
Walter van Holst, ολλανδικό ίδρυμα Vrijschrift
Katarzyna Szymielewicz, πρόεδρος του ιδρύματος The Panoptykon Foundation
Gavin Macfadyen, διευθυντής του Κέντρου Δημοσιογραφικής Ερευνας (CIJ)
Eileen Chubb, συνιδρυτής του Whistler
Michelle Stanistreet, γενικός γραμματέας της Εθνικής Ενωσης Δημοσιογράφων (National Union of Journalists)
Noel Hodson, διευθυντής της Tax Reconciliation
Linda Kaucher, συντονίστρια του Stop ΤΤΙΡ
Philippe Martinez, γενικός γραμματέας του συνδικαλιστικού φορέα CGT
Sophie Binet και Marie Jose Kotlicki, γενικές γραμματείς των συνδικαλιστικών οργανώσεων Μηχανικών, Επαγγελματικών Στελεχών και Τεχνικών (UGICT-CGT)
Stephanie Gibaud, γενική γραμματέας της Πλατφόρμας Διεθνούς Επαγρύπνησης (PILA)
Carole Couvert, γενική γραμματέας της Γενικής Ομοσπονδίας Επαγγελματικών Στελεχών (CGC)
Pierre Tartakowsky, Σύνδεσμος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Ligue des Droits de l’Homme)
Jean Paul Bouchet, γενικός γραμματέας της Συνομοσπονδίας Εργασίας της Γαλλικής Δημοκρατίας - Επαγγελματικών Στελεχών (CFDT Cadres)
Daniel Lebègue, πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας - Γαλλία
Lucie Watrinet, συντονιστής της Πλατφόρμας για τους Φορολογικούς Παραδείσους 
Françoise Martens, πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών Γαλλίας
Florian Borg, γενικός γραμματέας της Ενωσης Δικηγόρων Γαλλίας
Luc Berille, γενικός γραμματέας της Εθνικής Ενωσης Αυτόνομων Συνδικάτων (UNSA)
Bernadette Groison, γενικός γραμματέας της Εργατικής Ομοσπονδίας (FSU)
Patrick Monfort, γενικός γραμματέας της Εθνικής Ενωσης Επιστημονικών Ερευνητών (SNCS)
Vincent Brossel, διευθυντής της οργάνωσης αλληλεγγύης Peuples Solidaires
Eric Peres, γενικός γραμματέας του συνδικαλιστικού φορέα FO Cadres
Jean-Pierre Therry, γενικός γραμματέας του συνδικαλιστικού φορέα CFTC-Cadres
Severine Tessier, πρόεδρος της οργάνωσης κατά της διαφθοράς AntiCOR
Cecile Gondard-Lalanne και Eric Beynel, υποδιευθυντές στον φορέα Συνδικάτων Αλληλεγγύης
Vincent Drezet, γενικός γραμματέας της οργάνωσης υπέρ της δημοσιοποίησης στοιχείων Solidaire Finances Publiques
Bertrand Bocquet, πρόεδρος του ιδρύματος κοινωνικών επιστημών Foundation Sciences Citoyennes
Emmanuel Vire, γενικός γραμματέας της Εθνικής Ενωσης Δημοσιογράφων CGT (SNJ-CGT)
Οργάνωση Informer n’est pas un Délit 
Οργάνωση Economistes Atterrés 
Benjamin Sonntag, συνιδρυτής της οργάνωσης La Quadrature du Net
William Bourdon, πρόεδρος της οργάνωσης Sherpa 
Maite Errecart, πρόεδρος της οργάνωσης collectif Ethnique sur l’ etiquette
Florent Compain, πρόεδρος της Amis de la Terre France
Michel Capron, πρόεδρος κίνησης πολιτών Forum Citoyen pour la RSE
Didier Prince - Agbodjan, πρόεδρος της Terre des Hommes στη Γαλλία
Antoine Deltour, πληροφοριοδότης των LuxLeaks 
Thomas Coutrot, εκπρόσωπος της ATTAC Γαλλίας
Bernard Pinaud, σύμβουλος της οργάνωσης αλληλεγγύης CCFD-Terre Solidaire
Jean Louis Marolleau, εκτελεστικός γραμματέας της Foi et Justice Afrique Europe

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από