Η παγίδα του γέλιου

Αστυνομική πλοκή και μπουλβάρ: αυτός ο συνδυασμός χαρακτηρίζει τα έργα του Ρομπέρ Τομά (Robert Thomas, 1927-1989), του γάλλου θεατρικού συγγραφέα που σχεδόν εφηύρε αυτό το είδος και το υπηρέτησε μέχρι τέλους. Αν και δυσκολεύτηκε να επιβληθεί στη γαλλική σκηνή, τα κατάφερε με το όγδοο στη σειρά θεατρικό του: η πρεμιέρα του έργου «Παγίδα για έναν μοναχικό άνδρα» («Piege pour un homme seul») στις 28 Ιανουαρίου του 1960 του άνοιξε τον δρόμο της επιτυχίας. Ακολούθησε το έργο – σταθμός στην πορεία του «Οκτώ γυναίκες».

Αυτή την «Παγίδα» ανέλαβαν να διασκευάσουν και να σκηνοθετήσουν ο Μιχάλης Ρέππας και ο Θανάσης Παπαθανασίου για την Κάτια Δανδουλάκη και το θέατρό της. Το «Μάντεψε ποιος θα πεθάνει απόψε» στηρίζεται στην πλοκή και τις καταστάσεις του Ρομπέρ Τομά, μόνο που ο κεντρικός ήρωας από άνδρας έγινε γυναίκα καθώς ο πρωταγωνιστής έπρεπε να γίνει πρωταγωνίστρια.

Στην αθηναϊκή παράσταση η σύζυγος καλεί την αστυνομία να αναζητήσει τον άνδρα της που έχει εξαφανισθεί εδώ και τρεις ημέρες. Πολύ γρήγορα θα προστεθεί ένα καινούργιο στοιχείο στην εξέλιξη, ένα στοιχείο άκρως ανατρεπτικό. Ο άνδρας που θα επιστρέψει στο σπίτι δεν θα είναι, σύμφωνα με τη γυναίκα, ο σύζυγός της, αλλά κάποιος άλλος που πήρε τη θέση του. Κι ας συνηγορούν όλοι και όλα τα στοιχεία εναντίον της, εκείνη θα επιμείνει. Οι ανατροπές και οι παρεξηγήσεις που θα ακολουθήσουν θα οδηγήσουν στη λύση. Μέσα από τη στέρεη πλοκή του Τομά θα λυθεί το κουβάρι.

Ο ΧΙΤΣΚΟΚ. Δεν είναι τυχαίο ότι το συγκεκριμένο έργο θέλησε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ο Αλφρεντ Χίτσκοκ (η ταινία δεν έγινε τελικά): ήξερε να χειρίζεται την αστυνομική πλοκή, το μυστήριο, την ίντριγκα, δημιουργώντας μυστηριώδεις μεν αλλά και ανάλαφρες καταστάσεις. Το γαλλικό μπουλβάρ ήταν το χαλί πάνω στο οποίο πάτησε για να ξεδιπλώσει τη φαντασία του.

Οι Ρέππας – Παπαθανασίου με τον Ρομπέρ Τομά ανά χείρας μπόλιασαν την παράσταση με το δικό τους χιούμορ. Αλλαξαν ορισμένα δεδομένα (όπως και το φύλο του πρωταγωνιστή), πρόσθεσαν ατάκες και αστεία, μοτίβα και επαναλήψεις φράσεων ή λέξεων ενώ χρησιμοποίησαν μέσα στο έργο ονόματα υπαρκτών προσώπων (ηθοποιών, συγγραφέων, σκηνοθετών) για τους θεατρικούς τους ήρωες. Ολα αυτά, αν και λειτουργούν υπέρ του τελικού αποτελέσματος, δρουν συμπληρωματικά. Μια εξαιρετικά νουάρ θεατρική εκδοχή του έργου θα είχε τη γοητεία της.

Μέσα στο σκηνικό που εξαρχής παραπέμπει σε ταινία μυστηρίου, λόγω βάθους και συστατικών, όπως η τζαμαρία, οι πολλές πόρτες και τα κρυφά σημεία, το «Μάντεψε ποιος θα πεθάνει απόψε» βρήκε τον χώρο του.

Η Κάτια Δανδουλάκη ωστόσο είναι εκείνη που δίνει τον τόνο: με τη βαθιά και εσωτερική κωμική της διάσταση, με νεύματα και κινήσεις υπηρέτησε πιστά τον ρόλο της συζύγου που αναζητά τον άνδρα της. Τρομαγμένη γυναίκα που βρίσκει παντού εχθρούς και θύμα; Μαέστρος μιας μεγάλης κομπίνας και θύτης; Η μήπως τίποτε από τα δύο; Υπηρετεί πλήρως την πορεία του ρόλου της.

Με όλο τον υπόλοιπο θίασο να ακολουθεί τον ρυθμό αστυνομικής κομεντί, ξεδιπλώνεται σιγά σιγά το κουβάρι για να προκαλέσει αλυσιδωτές εκπλήξεις. Ξεχωριστή, ως συνήθως, η παρουσία του Παντελή Καναράκη: όχι μόνο γιατί ο ρόλος του είναι καταλυτικός στην πλοκή, αλλά και γιατί η ερμηνεία του είναι συμπαγής και ολοκληρωμένη.

Διασκευή-σκηνοθεσία: Μιχάλης Ρέππας και Θανάσης Παπαθανασίου
Σκηνικά: Μαίρη Τσαγκάρη
Κοστούμια: Εβελυν Σιούπη
Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Παίζουν: Κάτια Δανδουλάκη, Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Τάσος Κωστής, Τζόυς Ευείδη, Ελένη Κρίτα, Παντελής Καναράκης
Θέατρο Κάτια Δανδουλάκη
Αγ. Μελετίου 61Α, Κυψέλη, τηλ. 210-8640.414. Παραστάσεις από Τετάρτη έως Κυριακή.