Η κρίση άφησε τα σημάδια της στις υποδομές

Δρόμοι σουρωτήρια από τις λακκούβες που μπαλώνονται με καθυστέρηση ακόμη και τριών μηνών εξαιτίας της έλλειψης υλικών, ανύπαρκτα σήμανση και φωτισμός κυρίως στο παράπλευρο και επαρχιακό οδικό δίκτυο, ατελείς υποδομές για την αντιπλημμυρική προστασία και τη διαχείριση των λυμάτων. Αυτοί είναι ορισμένοι από τους τομείς που επλήγησαν από την οικονομική κρίση, η οποία αφήνει έντονα τα σημάδια της στις υποδομές όλης της χώρας.

Η μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) τα  τελευταία χρόνια (από 859 εκατ. ευρώ το 2010 σε 481 εκατ. ευρώ το 2014) είχε ως αποτέλεσμα να αλλάξει όλος ο σχεδιασμός και να μη δίνεται πλέον η ίδια βαρύτητα σε όλα τα έργα.

Περισσότερο επλήγη από την κρίση, σύμφωνα με τους ειδικούς, το οδικό δίκτυο. Για την ακρίβεια παρουσιάστηκε μεγάλο έλλειμμα στη συντήρηση κυρίως του επαρχιακού δικτύου αλλά και του «δευτερεύοντος» και «τριτεύοντος» εθνικού δικτύου, που είναι οι παράπλευροι και οι λεγόμενοι ήσσονος σημασίας δρόμοι.

Ωστόσο, δεν φταίει μόνο η μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Οπως λένε πηγές που γνωρίζουν πολύ καλά τα θέματα των υποδομών, «φταίει και το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια τα μεγάλα έργα έφαγαν τα μικρά».

Τι σημαίνει αυτό; Οτι δόθηκε όλο το βάρος στην επανεκκίνηση των έργων στους αυτοκινητόδρομους με αποτέλεσμα να μείνουν πίσω τα μικρά και μεσαία έργα καθώς και η συντήρηση των δρόμων.

Επιπτώσεις στην ασφάλεια

από δρόμους – παγίδες

Το αποτύπωμα της κρίσης στις υποδομές έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια των οδηγών, κυρίως των μοτοσικλετιστών, αφού το να πέφτει κάποιος με το όχημά του σε μια τρύπα στη μέση του δρόμου είναι πλέον πραγματικότητα ακόμη και στα αστικά κέντρα!

 «Το μπάλωμα μιας λακκούβας μπορεί να μας πάρει από τρεις ημέρες έως τρεις μήνες» λέει πηγή από τον Δήμο Αθηναίων. «Εχουμε γύρω στα πέντε συνεργεία για όλη την πόλη και μας λείπουν υλικά. Πολλές φορές, αναγκαζόμαστε να κλείνουμε τις τρύπες μόνο με άμμο».

Οπως επισημαίνει ο καθηγητής Οδοποιίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και Συντονιστής του Παρατηρητηρίου Οδικής Ασφάλειας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) Νίκος Ηλιού, «κατά την τελευταία πενταετία, η οικονομική κρίση προκάλεσε μείωση των κονδυλίων συντήρησης στο εθνικό και επαρχιακό δίκτυο συμβάλλοντας στη λειτουργική υποβάθμισή του».

Σε αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, συνέβαλε το γεγονός ότι σημαντικό μέρος της κυκλοφορίας που κάλυπταν οι αυτοκινητόδρομοι εξυπηρετείται πλέον από εθνικές και επαρχιακές οδούς καθώς και από παράδρομους των αυτοκινητόδρομων λόγω αδυναμίας ή απροθυμίας καταβολής των διοδίων.

Κατά τον Νίκο Ηλιού, η λειτουργική υποβάθμιση – κατ’ επέκταση και η δραματική μείωση του επιπέδου της οδικής ασφάλειας – εστιάζεται:

– Στα οδοστρώματα, όπου η μη περιοδική συντήρησή τους έχει ως αποτέλεσμα ρηγματώσεις, καθιζήσεις, επιφανειακή αποσάθρωση, ενώ σχηματίζονται λακκούβες μεγάλου μεγέθους. Αυτά, με τη σειρά τους, συνεπάγονται μείωση της οδικής ασφάλειας.

– Στα ημικατεστραμμένα στηθαία ασφαλείας που αποτελούν επικίνδυνα στοιχεία-εμπόδια.

– Στην ελλιπή κατακόρυφη σήμανση που δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της κυκλοφορίας. Μεγάλο πλήθος πινακίδων είναι σε πολύ κακή κατάσταση και η οριζόντια διαγράμμιση σχεδόν στο σύνολό της είναι κατεστραμμένη ή δεν υπάρχει καν.

– Στον γεωμετρικό σχεδιασμό των επαρχιακών οδών που ανταποκρίνεται στις ανάγκες προηγούμενων δεκαετιών με συνέπεια πολλές στροφές να είναι πολύ επικίνδυνες λόγω κακής ορατότητας ή ανεπαρκούς εγκάρσιας κλίσης, ενώ το μεγάλο μέρος των ισόπεδων κόμβων και διασταυρώσεων είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο.

«Στο επαρχιακό και τοπικό οδικό δίκτυο παρατηρείται η πλειονότητα των προβλημάτων συντήρησης και δυστυχώς λαμβάνει χώρα η πλειονότητα των ατυχημάτων» υποστηρίζει ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, αναπληρωτής καθηγητής ΕΜΠ Κώστας Αντωνίου.

Οπως επισημαίνει: «Η συντήρηση του οδικού δικτύου δεν ήταν ποτέ προτεραιότητα της ελληνικής Πολιτείας, υπό την έννοια ότι ποτέ δεν υπήρχαν οι δομές και οι πόροι για να πραγματοποιηθεί η προληπτική συντήρηση, που αποτελεί τον πιο αποδοτικό και οικονομικό τρόπο διατήρησης της υποδομής σε υψηλό επίπεδο».

Για τον συγκοινωνιολόγο καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Πατρών Ευάγγελο Ματσούκη, «η κατάσταση στο σύνολο του οδικού δικτύου παραμένει απελπιστική. Ως συνέπεια, εδώ και χρόνια πληρώνεται βαρύς φόρος αίματος στην άσφαλτο. Τα περισσότερα θανατηφόρα λαμβάνουν χώρα στο επαρχιακό και όχι στο εθνικό δίκτυο της χώρας».Οπως αποδείχθηκε, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης πολλοί οδηγοί αδυνατούν να πληρώσουν διόδια. Ετσι, άρχισαν να χρησιμοποιούν εναλλακτικά οδικά δίκτυα αντί για τους αυτοκινητόδρομους. Το ίδιο συνέβη και με πολλούς επαγγελματίες οδηγούς φορτηγών αυτοκίνητων.

Αυτά τα οδικά δίκτυα δεν είναι κατασκευασμένα για βαριά οχήματα και για τόσο μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο. Ετσι, οι βλάβες στο οδόστρωμα είναι μεγαλύτερες και πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες εξαιτίας του περιορισμού των οικονομικών πόρων.

Μείωση πόρων και
αποδυνάμωση υπηρεσιών

«Από το 2011 μέχρι σήμερα οι περικοπές στο σύνολο των κεντρικών αυτοτελών πόρων που καταβάλλονται στις περιφέρειες έχουν φθάσει το 65%, κυρίως λόγω της μείωσης των εσόδων αλλά και των περικοπών που προκύπτουν από τις μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας» λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Ενωσης Περιφερειών Ελλάδας και Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κωνσταντίνος Αγοραστός.

Και συνεχίζει: «Το 2011 οι περιφέρειες έλαβαν από τον κρατικό προϋπολογισμό 95.310.397 ευρώ, το 2012 πήραν 13.204.722 ευρώ, ενώ το 2013 και το 2014 τα ποσά αυτά εκμηδενίστηκαν με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συντηρήσουν στοιχειωδώς τις βασικές  υποδομές τους».

Οι 13 περιφέρειες της χώρας έχουν στην αρμοδιότητά τους τη συντήρηση του εθνικού και επαρχιακού δικτύου, συνολικά 43.314,27 χιλιόμετρα, καθώς και τη συντήρηση και επισκευή αντιπλημμυρικών και άλλων απαραίτητων έργων.

«Από την έναρξη της κρίσης υπήρξε σοβαρή μείωση της δαπάνης συντήρησης που οδήγησε σε δραματικές καταστάσεις πολλές υπηρεσίες συντήρησης» επισημαίνει ο συγκοινωνιολόγος μηχανικός Αντώνης Καστής. «Οχήματα συντήρησης δεν μπορούσαν να κινηθούν λόγω έλλειψης καυσίμων, σοβαρές ελλείψεις σε πινακίδες σήμανσης, υλικό διαγράμμισης και, βέβαια, ούτε λόγος για ασφαλτικές εργασίες».

Αθήνα: πληγωμένη
από τις λακκούβες

«Η μείωση προσωπικού και πόρων είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών που ασχολούνται με τη συντήρηση και κατασκευή έργων υποδομών όπως είναι το οδικό δίκτυο, τα υδραυλικά έργα κ.ά.» τόνισε η αντιπεριφερειάρχης Υποδομών Αττικής Βασιλική Λάσκαρη. «Μόλις 2.221 άτομα υπηρετούν σήμερα στην Περιφέρεια Αττικής προκειμένου να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες περίπου τεσσάρων εκατ. κατοίκων της. Οι μνημονιακές πολιτικές λιτότητας σε συνδυασμό με τις δράσεις της προηγούμενης κεντρικής εξουσίας οδήγησαν στην οικονομική αφυδάτωση δήμων και περιφερειών».

Ιδια είναι η εικόνα και στον Δήμο Αθηναίων. Οι υπεύθυνοι κάνουν λόγο για πρωτοφανή αποστελέχωση των υπηρεσιών του δήμου. «Στα τέλη του 2009 ο Δήμος Αθηναίων απασχολούσε συνολικά 11.600 εργαζομένους. Στα τέλη του 2014 οι εργαζόμενοι περιορίστηκαν στους 7.300» λένε.

Η Αθήνα μοιάζει με πληγωμένη πόλη από τις λακκούβες στους δρόμους και όπως επισημαίνουν πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα, ένας από τους λόγους που υπάρχουν ελλείψεις σε υλικά είναι και η δυστοκία που έχει επικρατήσει με τους διαγωνισμούς προμηθειών. Περιμένουν να μαζευτούν όσο γίνεται περισσότερες παραγγελίες για να πετύχουν μεγαλύτερη έκπτωση, αλλά αυτό έχει συνέπεια να παρατηρούνται ελλείψεις μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι διαγωνισμοί.