«Πόλεμος» στο Καπιτώλιο για την ρεπουμπλικανή «ανταρσία» για τη συμφωνία με το Ιράν

Ρήξη του Κογκρέσου με τον Λευκό Οίκο με φόντο τις προσπάθειες για συμφωνία με το Ιράν προκάλεσε η ασυνήθιστη επιστολή που έστειλαν ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, με την οποία ούτε λίγο ούτε πολύ προειδοποιούν την Τεχεράνη πως ό,τι κι αν συμφωνήσει ο Μπαράκ Ομπάμα «θα βρίσκεται στον αέρα» επειδή εκείνοι θα μπορούν να το ανακαλέσουν.

Ο Ομπάμα αντέδρασε με σαρκασμό ενώ ακόμη πιο οργισμένη είναι η απάντηση του αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν, που αποτιμά την επιστολή ως «κατώτερη του κύρους του Κογκρέσου».

Ο Μπαράκ Ομπάμα και ο αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν κατήγγειλαν ανοιχτά τους ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές οι οποίοι, σε αυτή την πολιτικά παράδοξη πρωτοβουλία, απηύθυναν προειδοποίηση προς την ιρανική ηγεσία για να καταστήσουν σαφές ότι οποιαδήποτε συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μπορεί να ακυρωθεί από τον επόμενο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Σε μια ένδειξη του πόσο έχουν οξυνθεί τα πνεύματα η νεοϋορκέζικη εφημερίδα Daily News έφθασε στο σημείο να χαρακτηρίσει με πρωτοσέλιδό της την Τρίτη «προδότες» τους ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές που υπογράφουν την επιστολή, ενώ το κεντρικό άρθρο του φύλλου τιτλοφορείται «μη πατριωτικά παιχνίδια καθώς ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές υπονομεύουν τον πρόεδρο στο θέμα του Ιράν».

Στην ανοικτή επιστολή τους προς τους «ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», 47 από 54 ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές, υπενθυμίζουν ότι «μόνο το Κονγκρέσο έχει την εξουσία να άρει οριστικά τις αμερικανικές κυρώσεις».

Σημειώνουν ότι είναι «πιθανόν να μην κατανοείτε πλήρως το συνταγματικό μας σύστημα», ενώ τονίζουν ότι αν ο Μπαράκ Ομπάμα έχει την εξουσία να αναστείλει τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ο διάδοχός του θα μπορεί να τις αποκαταστήσει με μια «μονοκονδυλιά», καθώς οποιαδήποτε συμφωνία που δεν έχει εγκριθεί από το Κονγκρέσο παραμένει πράξη της εκτελεστικής εξουσίας.

Εμμέσως, με τον τρόπο αυτό οι Ρεπουμπλικανοί δείχνουν την αντίθεσή τους σε μια πιθανή πολιτική συμφωνία μεταξύ της ομάδας 5+1 (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία) και του Ιράν, οι διαπραγματευτές των οποίων προσπαθούν να διαμορφώσουν το πλαίσιο αυτής τρεις εβδομάδες πριν από τη λήξη της προθεσμίας, στις 31 Μαρτίου.

Για να επηρεάσουν ή να οδηγήσουν σε αποτυχία τις συνομιλίες αυτές, έχουν θέσει εδώ και μήνες τον πήχη πολύ ψηλά, με ορισμένους να ζητούν την πλήρη καταστροφή των υποδομών για τον εμπλουτισμό ουρανίου ή τη διεύρυνση οποιασδήποτε συμφωνίας σε τομείς όπως η «υποστήριξη της τρομοκρατίας».

Η προειδοποίησή τους απορρίφθηκε ως «άνευ νομικής αξίας» από τον ιρανό υπουργό Εξωτερικών Μοχάμαντ Ζαρίφ. «Οι γερουσιαστές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, το Κονγκρέσο δεν θα μπορεί να αλλάξει το περιεχόμενο της συμφωνίας και οποιαδήποτε ενέργεια του Κονγκρέσου να αποτρέψει την εφαρμογή οποιασδήποτε συμφωνίας θα αποτελούσε παραβίαση των διεθνών δεσμεύσεων της αμερικανικής κυβέρνησης», δήλωσε πριν απευθυνθεί μέσω Twitter στον νεαρό γερουσιαστή Τομ Κότον, συντάκτη της επιστολής.

Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα εξέφρασε τη λύπη του για την πρωτοβουλία των ρεπουμπλικανών. «Είναι ειρωνεία το γεγονός ότι ορισμένοι κοινοβουλευτικοί του Κονγκρέσου κάνουν κοινό μέτωπο με τους ιρανούς υποστηρικτές της σκληρής γραμμής», είπε ο Ομπάμα.

«Σε αυτή τη φάση, θα δούμε αν μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία, κι αν αυτό δεν συμβεί, θα την υποστηρίξουμε ενώπιον των Αμερικανών».

Ο αντιπρόεδρος Τζον Μπάιντεν καταδίκασε αυστηρά σε μακροσκελή ανακοίνωση τους πρώην συναδέλφους του γερουσιαστές, δηλώνοντας ότι στα 36 χρόνια της κοινοβουλευτικής του σταδιοδρομίας ουδέποτε είχε δει γερουσιαστές να απευθύνουν επιστολή σε έναν ξένο ηγέτη για να τον προειδοποιούν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει την εξουσία να συνάψει μια συμφωνία.

«Η επιστολή (…) ειδικά σχεδιασμένη για να αποδυναμώσει έναν εν ενεργεία πρόεδρο εν μέσω ευαίσθητων διεθνών διαπραγματεύσεων, είναι ανάξια ενός θεσμού τον οποίο σέβομαι», δήλωσε ο Τζο Μπάιντεν. «Η επιστολή, υπό το πρόσχημα της παράδοσης ενός συνταγματικού μαθήματος, αψηφά δύο αιώνες παράδοσης και απειλεί να υπονομεύσει την ικανότητα κάθε μελλοντικού αμερικανού προέδρου, είτε δημοκρατικού είτε ρεπουμπλικανού, να διαπραγματεύεται με τις άλλες χώρες στο όνομα των ΗΠΑ», πρόσθεσε αναφέροντας πολλές ιστορικές συμφωνίες τις οποίες είχαν διαπραγματευτεί πρόεδροι χωρίς την έγκριση του Κονγκρέσου.

Η επιστολή δείχνει την έντονη μεροληπτικότητα για το ιρανικό πυρηνικό θέμα στο Κονγκρέσο, το οποίο ελέγχεται πλήρως από τους ρεπουμπλικάνους από τον Ιανουάριο.

Την περασμένη εβδομάδα, αψηφώντας τον Λευκό Οίκο, οι ρεπουμπλικανοί κάλεσαν τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να απευθύνει ομιλία με αποκλειστικό θέμα το Ιράν, την οποία απέφυγαν δεκάδες δημοκρατικοί κοινοβουλευτικοί.

Μιλώντας για το περίγραμμα μιας συμφωνίας, 10ετούς διάρκειας, η οποία επιτρέπει στο Ιράν περιορισμένη ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου, ο Τομ Κότον δήλωσε στο δίκτυο Fox News ότι «αυτά τα δύο σημεία από μόνα τους (καθιστούν) τη συμφωνία απαράδεκτη, επικίνδυνη για τις ΗΠΑ και τον κόσμο».

Μέχρι σήμερα, ο Λευκός Οίκος έχει καταφέρει να συγκρατήσει το Κονγκρέσο. Δύο νομοσχέδια είναι στο στάδιο της προετοιμασίας, το ένα προβλέπει νέες κυρώσεις, και το άλλο υποχρεώνει τον Μπαράκ Ομπάμα να υποβάλει στο Κονγκρέσο οποιαδήποτε συμφωνία εντός περιόδου 60 ημερών. Ουδεμία συμφωνία έχει οριστεί για πιθανή ψηφοφορία.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι θα συναντηθεί εκ νέου με τον ιρανό ομόλογό του την Κυριακή 15 Μαρτίου στη Λωζάνη της Ελβετίας, για ένα νέο γύρο διαπραγματεύσεων, μετά το Μοντρέ την περασμένη εβδομάδα.